Giá DRAM theo hợp đồng trong quý I năm nay được dự báo tăng tới 90-95% so với quý trước, trong bối cảnh nguồn cung thắt chặt vì nhu cầu máy chủ AI tăng mạnh. Cùng lúc, giá dầu leo thang do căng thẳng tại Trung Đông đang tạo thêm áp lực chi phí, làm dấy lên khả năng đà tăng của giá bộ nhớ sẽ kéo dài sang nửa cuối năm.

Theo TrendForce, dự báo tăng giá DRAM hợp đồng trong quý I đã được điều chỉnh từ mức 55-60% lên 90-95% so với quý trước. Trong đó, DRAM dùng cho PC được dự báo tăng hơn 100%, mức tăng theo quý cao nhất từng được ghi nhận. So với mức tăng 8-13% của quý IV/2025, tốc độ tăng giá đã nới rộng hơn 7 lần chỉ sau một quý.

Ở các phân khúc khác, DRAM cho máy chủ được dự báo tăng hơn 60%. Với NAND flash, TrendForce nâng dự báo từ 33-38% lên 55-60%. SSD cho PC tăng hơn 40% so với quý trước, cao nhất trong nhóm sản phẩm NAND.

Động lực chính đến từ nhu cầu bùng nổ đối với máy chủ AI, khiến nguồn lực sản xuất dành cho DDR5 bị thu hẹp. Đơn hàng HBM3e tăng mạnh, cùng xu hướng nâng cấu hình sản phẩm, đang làm giảm công suất dành cho DRAM phổ thông. Trong khi đó, các nhà cung cấp Hàn Quốc chủ động trì hoãn đàm phán giá để tối đa hóa biên lợi nhuận. TrendForce cũng cho biết giá HBM3e đã chuyển từ triển vọng giảm sang tăng.

Ở phía OEM, nhu cầu ngắn hạn tăng lên do các hãng đẩy mạnh mua trước để phòng ngừa rủi ro giá tiếp tục đi lên. Diễn biến này khiến lượng tồn kho lại giảm, dù thị trường đang trong chu kỳ tăng giá mạnh.

Một biến số mới là giá dầu. Sau cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran vào cuối tháng 2, giá dầu Brent đã tăng từ mức 66 USD/thùng và có thời điểm tiến sát 120 USD. Dù hạ nhiệt khi xuất hiện các cuộc thảo luận về ngừng bắn, giá dầu hiện vẫn cao hơn 40% so với trước khi xung đột bùng phát.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đánh giá việc lưu lượng hàng hóa qua eo biển Hormuz sụt giảm mạnh là cú gián đoạn nguồn cung lớn nhất từ trước tới nay. Cơ quan này đồng thời dự báo nguồn cung dầu toàn cầu trong tháng 3 giảm 8 triệu thùng/ngày.

Giá dầu tăng tác động trực tiếp tới chi phí sản xuất chất bán dẫn. Theo SEMI, một fab quy mô lớn tiêu thụ khoảng 100 MW điện, tương đương lượng điện cấp cho khoảng 50.000 hộ gia đình. Phân tích của McKinsey cho thấy chi phí điện chiếm 5-30% chi phí vận hành fab, tùy theo mặt bằng giá điện từng khu vực. Hóa đơn điện hàng năm của một fab lớn có thể lên tới 25 triệu USD, tương đương khoảng 36 tỷ won.

Chênh lệch chi phí theo khu vực cũng rất đáng chú ý. Đài Loan và Trung Quốc lần lượt hỗ trợ 30% và tối đa 70% chi phí điện cho các fab. Trong khi đó, giá năng lượng tại châu Âu cao gấp 2-3 lần so với Mỹ, khiến tác động từ đà tăng của giá dầu phân hóa rõ hơn giữa các khu vực sản xuất.

Khả năng giá bộ nhớ giảm trong nửa cuối năm vì thế đang thu hẹp, và giai đoạn này có thể trở thành mốc quyết định của thị trường.

Đối với các fab tại Hàn Quốc, mức hỗ trợ từ chính phủ thấp hơn so với Đài Loan và Trung Quốc, khiến họ dễ chịu tác động hơn khi chi phí năng lượng tăng. Với các nhà cung cấp bộ nhớ, đây cũng là cơ sở để củng cố lập luận tăng giá. Ngoài ra, Hàn Quốc phụ thuộc lớn vào LNG nhập khẩu, nên biến động giá dầu thường phản ánh vào giá điện công nghiệp sau độ trễ 2-3 tháng, qua đó khuếch đại tác động chi phí.

Không chỉ tiền điện, chi phí logistics đối với khí đặc chủng và vật liệu hóa chất cũng biến động theo giá dầu. Điều này được dự báo sẽ gây áp lực tăng giá trên diện rộng đối với chi phí sản xuất.

Trong bối cảnh giá đã tăng mạnh vì thiếu nguồn cung, việc chi phí sản xuất tiếp tục đi lên đồng nghĩa các nhà cung cấp càng ít có động lực hạ giá. Theo đó, những hãng như Samsung Electronics và SK hynix có thể nắm lợi thế lớn hơn trong đàm phán, trong khi các OEM máy chủ và PC sẽ phải gánh chi phí linh kiện cao hơn.

TrendForce cho biết giá DRAM trên thị trường giao ngay hiện vẫn cao hơn giá hợp đồng, cho thấy dư địa tăng thêm trong quý II vẫn còn. Dù đàm phán giá quý II chưa bắt đầu và thị trường đang tạm thời quan sát, khả năng giá đảo chiều giảm được đánh giá là không cao, do giá giao ngay vẫn đang nâng mặt bằng giá hợp đồng.

Yếu tố then chốt lúc này là giá dầu sẽ duy trì ở mức cao trong bao lâu. Nếu chỉ là cú sốc ngắn hạn, tác động chi phí có thể bị giới hạn. Ngược lại, nếu giá dầu cao kéo dài, áp lực tăng giá điện sẽ phản ánh rõ hơn vào chi phí sản xuất, từ đó kéo dài chu kỳ tăng mang tính cấu trúc của giá bộ nhớ.

Một nguồn tin trong ngành nhận định đây là giai đoạn hiếm hoi khi hai yếu tố tăng do nhu cầu và tăng do chi phí cùng lúc tác động lên thị trường. Nhu cầu HBM và DDR5 cho máy chủ AI tiếp tục lấn át công suất dành cho DRAM phổ thông, trong khi áp lực từ chi phí điện và logistics do giá dầu tăng đang chồng thêm lên cấu trúc giá thành của ngành.