Trước khi xung đột Iran bùng phát, Bitcoin chủ yếu đi ngang trong khi vàng liên tục lập đỉnh, qua đó củng cố vai trò tài sản trú ẩn. Tuy nhiên, sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28/2 theo giờ địa phương, diễn biến của hai tài sản đảo chiều rõ rệt: Bitcoin lao dốc rồi phục hồi về vùng 70.000 USD, còn vàng giảm tới 11% giữa lúc giá dầu tăng và lo ngại lạm phát gia tăng. Đây cũng là mức giảm theo tuần mạnh nhất của vàng kể từ năm 1983.
Diễn biến này làm dấy lên tranh luận liệu Bitcoin có thể thay vàng trong vai trò tài sản trú ẩn hay không. Dù vậy, nhiều chuyên gia vẫn giữ quan điểm thận trọng.
Ngày 25/3, Cointelegraph đăng bài phân tích về sự phân hóa giữa Bitcoin và vàng trong bối cảnh xung đột địa chính trị leo thang.
Jonatan Landin, chuyên gia phân tích cấp cao tại nền tảng giao dịch đa tài sản PrimeXBT, cho rằng Bitcoin hiện vẫn vận động giống một tài sản rủi ro hơn là một nơi trú ẩn an toàn. Theo ông, mỗi khi xuất hiện cú sốc địa chính trị, Bitcoin thường bị bán cùng với cổ phiếu. Landin nói thêm rằng đồng tiền số này vẫn mắc kẹt trong vùng đi ngang và nằm trong một xu hướng giảm lớn hơn, trái với đặc điểm thường thấy của tài sản trú ẩn.
Theo giới phân tích, Bitcoin nhạy cảm với thanh khoản toàn cầu và thay đổi trong chính sách tài chính nhiều hơn là với xung đột quân sự. Matthew Finoc, đồng sáng lập dự án tiền số Altura, nhận định Bitcoin là tài sản có beta cao và độ nhạy lớn với thanh khoản. Việc lãi suất tăng, đồng USD mạnh lên và dòng vốn vào các quỹ ETF chậm lại đang tạo áp lực lên giá.
Finoc cho biết trong vài năm gần đây, Bitcoin phản ứng mạnh không chỉ với các cú sốc địa chính trị mà còn với bài đăng trên mạng xã hội của những nhân vật có ảnh hưởng như Tổng thống Mỹ Donald Trump. Tuy nhiên, theo ông, các biến động kiểu này thường không kéo dài.
Phân tích của công ty tài chính OrangeBTC cho thấy trong giai đoạn từ tháng 5/2013 đến tháng 7/2024, giá Bitcoin có hệ số tương quan 0,94 với thanh khoản toàn cầu, cao hơn đáng kể so với vàng ở mức 68,1%. Một phân tích khác của Sam Callahan cũng cho thấy Bitcoin biến động cùng chiều với M2 toàn cầu trong 83% số giai đoạn tính theo khung 12 tháng.
Tài sản có mức tương quan cao thứ hai sau Bitcoin là chỉ số S&P 500 của Mỹ, qua đó củng cố quan điểm rằng Bitcoin vẫn mang đặc tính của một tài sản rủi ro. Landin cho biết dữ liệu gần đây cũng phản ánh xu hướng tương tự, đồng thời dẫn ví dụ Bitcoin từng lập đỉnh lịch sử khi thanh khoản toàn cầu mở rộng trong quý III/2025.
Sau xung đột Iran, giá dầu tăng cùng tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng đã làm áp lực lạm phát gia tăng. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nâng dự báo lạm phát PCE năm 2026 lên 2,7%. Khi tác động từ xung đột Iran đẩy giá dầu vượt 110 USD một thùng, Fed cũng phát tín hiệu thận trọng hơn với lộ trình cắt giảm lãi suất.
Theo Landin, Bitcoin nên được nhìn nhận là công cụ phòng vệ trước sự mất giá của tiền tệ trong dài hạn hơn là một kênh phòng ngừa lạm phát trong ngắn hạn. Ông phân tích rằng đà tăng mạnh của giá dầu do xung đột sẽ kích hoạt kỳ vọng lạm phát, làm giảm khả năng hạ lãi suất và giữ lãi suất thực ở mức cao. Chuỗi phản ứng này khiến điều kiện tài chính bị siết chặt hơn, qua đó làm suy yếu khẩu vị rủi ro và hạn chế nhu cầu đối với Bitcoin.
Finoc cũng cho rằng trong giai đoạn “lạm phát xấu”, tức lạm phát xuất phát từ việc giá dầu tăng vì yếu tố địa chính trị, lợi suất đi lên và ngân hàng trung ương chuyển sang lập trường cứng rắn hơn, Bitcoin có thể giảm cùng các tài sản rủi ro khác.
Dù vậy, dữ liệu on-chain vẫn cho thấy một số tín hiệu khác. Lượng Bitcoin trên các sàn giao dịch đang giảm, các ví lớn tiếp tục tăng nắm giữ và xu hướng tích lũy vẫn kéo dài. Tuy nhiên, nhiều phân tích cho rằng nếu môi trường vĩ mô chưa thực sự nới lỏng, trạng thái tích lũy này khó nhanh chóng chuyển thành một xu hướng tăng giá rõ rệt.
Bitcoin đã có giai đoạn mang lại mức sinh lời tốt hơn vàng sau xung đột Iran. Tuy nhiên, việc đồng tiền số này nhạy với thay đổi của điều kiện tài chính hơn là với bất ổn địa chính trị cho thấy câu chuyện “vàng số” vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng. Vì vậy, thị trường đang theo dõi liệu Bitcoin có thể tách khỏi chu kỳ thanh khoản và diễn biến của thị trường chứng khoán đến đâu.