Làn sóng AI đang buộc thị trường phải nhìn lại mô hình tăng trưởng của các doanh nghiệp phần mềm. Theo David George, General Partner của Andreessen Horowitz (a16z), các công ty trong lĩnh vực này hiện gần như chỉ còn hai hướng đi để duy trì vị thế: tăng tốc tăng trưởng doanh thu hoặc cải thiện mạnh biên lợi nhuận. Khoảng đệm an toàn như trước đây, theo ông, đang dần biến mất.

Trong bài viết mới đăng trên website của a16z, David George cho rằng một doanh nghiệp phần mềm chỉ có thể được xem là bền vững nếu trong 12–18 tháng tới đáp ứng một trong hai điều kiện. Thứ nhất, doanh nghiệp phải nâng tốc độ tăng trưởng doanh thu thêm ít nhất 10 điểm % nhờ một sản phẩm mới dựa trên AI. Thứ hai, doanh nghiệp phải đưa biên lợi nhuận hoạt động thực chất, bao gồm cả chi phí thưởng bằng cổ phiếu (SBC), lên tối thiểu 40%.

Ông cảnh báo những doanh nghiệp đứng ở trạng thái lưng chừng có thể cùng lúc chịu ba áp lực trong năm tới: tăng trưởng suy yếu, pha loãng cổ phần và thu hẹp hệ số định giá. Theo ông, thị trường sẽ không còn chấp nhận các câu trả lời nửa vời.

David George cũng nhấn mạnh khái niệm “tăng thêm 10 điểm %” hoàn toàn khác với mức “tăng 10% doanh thu mỗi năm”. Nói cách khác, nếu doanh nghiệp tăng trưởng 20% trong năm trước, mục tiêu năm nay phải là 30%, chứ không phải chỉ tăng thêm 10%.

Theo ông, để đạt được mức tăng tốc như vậy, việc chỉ bổ sung tính năng chatbot vào sản phẩm hiện có là chưa đủ. Doanh nghiệp cần một sản phẩm mới thực sự có khả năng kéo tăng trưởng đi lên.

Mô hình doanh thu cũng cần được điều chỉnh. David George cho rằng cách tính phí theo số người dùng chưa biến mất ngay, nhưng khoản tiết kiệm chi phí đầu tiên mà khách hàng kỳ vọng từ AI thường nằm ở nhân sự, tức số lượng “seat”. Trong giai đoạn tới, tăng trưởng nhiều khả năng sẽ đến từ mô hình tính phí dựa trên lượng token tiêu thụ, mức độ tự động hóa và kết quả xử lý.

Với những doanh nghiệp không thể duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu cao qua từng năm, lựa chọn còn lại, theo ông, là tập trung vào lợi nhuận.

David George đặt mục tiêu biên lợi nhuận hoạt động thực chất, bao gồm cả SBC, ở mức 40-50%. Ông cho rằng chỉ cắt giảm chi phí theo hướng phòng thủ, chẳng hạn giảm 10-20% nhân sự, sẽ không đủ để đạt mục tiêu này.

Thay vào đó, doanh nghiệp cần tinh gọn bộ máy quản trị, chuẩn hóa dịch vụ, loại bỏ các tầng nấc ra quyết định theo kiểu ủy ban, đồng thời rà soát nhóm khách hàng hợp đồng nhỏ, lợi nhuận thấp. Với nhóm này, công ty hoặc phải nâng mức giá tối thiểu, hoặc chấp nhận để họ rời đi. Theo ông, điều quan trọng là phải coi mỗi cổ phiếu phát hành thêm là một chi phí thực sự.

Để minh họa, David George nhắc đến Broadcom sau thương vụ mua lại VMware. Theo ông, Broadcom đã mạnh tay cắt giảm danh mục sản phẩm và chuyển sang mô hình thuê bao, qua đó đưa biên EBITDA điều chỉnh trong năm tài khóa 2024 lên khoảng 61% doanh thu.

Ông cho rằng đây là cách làm rất quyết liệt, nhưng cũng cho thấy tái cấu trúc mạnh tay là điều hoàn toàn có thể thực hiện.

Bên cạnh đó, David George đề xuất tăng ngân sách token trên mỗi kỹ sư. Theo ông, mức 1.000 USD mỗi tháng vẫn chưa phải là khoản chi quá cao.

Ông cho biết tại một số doanh nghiệp, một kỹ sư giỏi có thể đồng thời quản lý 20-30 AI agent, qua đó nâng năng suất lên hàng chục lần. Trong mô hình như vậy, một tổ chức vận hành bằng cơ chế ủy ban 10 người sẽ khó theo kịp một nhóm tinh gọn chỉ gồm 4 người.

Cuối cùng, David George cho rằng doanh nghiệp cần đánh giá một cách thẳng thắn liệu lợi thế cạnh tranh hiện tại còn phù hợp trong kỷ nguyên AI hay không. Theo ông, dữ liệu đơn thuần không còn là lợi thế bền vững, còn các tính năng tích hợp cũng ngày càng dễ bị sao chép.

Khi AI agent hoạt động xuyên suốt nhiều hệ thống, cạnh tranh ở cấp độ tính năng cốt lõi sẽ trở nên khốc liệt hơn. Điều đó đồng nghĩa một chức năng chủ chốt của nhà cung cấp phần mềm này hoàn toàn có thể bị đối thủ thay thế bằng AI agent.