Tesla đang đối mặt với những nghi vấn về khả năng tạo ra mẫu xe mới đủ sức khuấy động thị trường sau giai đoạn thành công của Model S, Model 3 và Model Y. Theo đánh giá của CleanTechnica, đà phát triển sản phẩm của hãng có dấu hiệu suy yếu kể từ khi đồng sáng lập kiêm cựu giám đốc công nghệ JB Straubel rời vị trí CTO.

Ngày 8/11 (giờ địa phương), trang tin xe điện CleanTechnica nhận định Tesla gặp nhiều khó khăn hơn trong việc đưa ra các mẫu xe mới thành công kể từ khi Straubel rời vị trí CTO vào năm 2019. Cybertruck được xem là ví dụ tiêu biểu nhất.

Trước khi ra mắt, Cybertruck từng được kỳ vọng sẽ tạo cú hích lớn ở phân khúc xe bán tải tại Mỹ nhờ lượng đơn đặt trước cao. Tesla đã xây dựng năng lực sản xuất khoảng 125.000 xe mỗi năm, đồng thời đặt mục tiêu dài hạn nâng công suất lên 250.000 xe, thậm chí tối đa 500.000 xe mỗi năm.

Tuy nhiên, doanh số thực tế không theo kịp kỳ vọng đó. Dẫn lại một bài đăng trên X, CleanTechnica cho biết dù công suất sản xuất của Cybertruck đạt 125.000 xe mỗi năm, tổng doanh số trong ba năm sau khi ra mắt chỉ vào khoảng 70.000 xe. Bài đăng này cũng cho rằng dự án đã tiêu tốn 2 tỷ USD cho hoạt động R&D nhưng chỉ mang lại khoảng 100 triệu USD lợi nhuận, tương đương khoản lỗ xấp xỉ 1,9 tỷ USD. Dù vậy, CleanTechnica lưu ý các con số trên chưa được kiểm chứng đầy đủ; song khoảng cách lớn giữa mục tiêu sản xuất và kết quả bán hàng là điều có thể thấy rõ.

Trang tin này cũng cho rằng lượng đặt trước của Cybertruck không phải chỉ báo đáng tin cậy về nhu cầu mua thực tế. Trước thời điểm mở bán, người dùng chỉ cần đặt cọc 100 USD và có thể hủy để nhận hoàn tiền. Vì vậy, số đơn đặt trước lớn không đồng nghĩa với nhu cầu mua thực sự ở mức tương ứng.

CleanTechnica đồng thời so sánh Cybertruck với những mẫu xe trước đó của Tesla. Model S từng được xem là mẫu xe điện cao cấp đủ sức cạnh tranh với BMW 7 Series và Mercedes-Benz S-Class, trong khi Model X giúp hãng mở rộng sang phân khúc SUV cỡ lớn. Model 3 là sản phẩm đại chúng thành công nhất, góp phần thúc đẩy phổ cập xe điện. Từ nền tảng này, Tesla phát triển Model Y theo kiểu crossover để mở rộng thêm tệp khách hàng. Sau đó, Model Y trở thành mẫu xe bán chạy nhất thế giới trong nhiều năm.

Từ chuỗi sản phẩm này, CleanTechnica đặc biệt nhấn mạnh vai trò của JB Straubel. Ông rời vị trí CTO vào tháng 7/2019. Model Y, được công bố vào tháng 3/2019 và dùng chung phần lớn linh kiện với Model 3, được xem là một trong những dự án lớn cuối cùng mà Straubel có thể đã tham gia sâu.

Model Y bắt đầu được bàn giao cho khách hàng từ tháng 1/2020, chưa đầy một năm sau khi được công bố. Trong khi đó, Cybertruck ra mắt vào tháng 11/2019 nhưng phải mất hơn bốn năm mới được bàn giao thực tế. Từ sự khác biệt này, CleanTechnica đặt câu hỏi về tốc độ phát triển cũng như năng lực triển khai sản phẩm mới của Tesla sau khi Straubel rời đi.

Theo phân tích của trang tin, danh mục sản phẩm mới của Tesla cũng trở nên kém đột phá hơn trong giai đoạn hậu Straubel. Ngoài Cybertruck, hãng gần như không có thêm mẫu xe lớn nào đủ sức làm thay đổi cục diện thị trường. Trong khi đó, kế hoạch phát triển dòng xe tiêu dùng nhỏ hơn và rẻ hơn cũng chưa cho thấy tiến triển rõ rệt. Một phiên bản phổ thông được rút gọn từ Model 3 đã được tung ra, nhưng khó có thể xem đó là một dòng xe hoàn toàn mới.

Ở mảng năng lượng, thời điểm Straubel rời vị trí CTO cũng trùng với lúc Tesla giới thiệu Megapack vào tháng 7/2019. Sau đó, hãng vẫn tiếp tục cải tiến hiệu năng và điều chỉnh từng phần đối với xe điện cũng như hệ thống lưu trữ năng lượng. Tuy nhiên, theo CleanTechnica, khả năng tung ra sản phẩm mới đủ sức thu hút sự chú ý của thị trường đã suy giảm so với giai đoạn trước.

CleanTechnica cũng nêu khả năng Straubel từng đóng vai trò cầu nối, giúp chuyển các ý tưởng của CEO Elon Musk thành kế hoạch phát triển sản phẩm có thể triển khai trong thực tế. Dù vậy, mối quan hệ công việc giữa hai người, mức độ ảnh hưởng của Straubel trong nội bộ Tesla cũng như bối cảnh cụ thể khi ông rời đi là những yếu tố khó xác nhận từ bên ngoài. Khi đó, Tesla cho biết Straubel rời vị trí CTO để tập trung cho công ty tái chế pin Redwood Materials.

Thử thách tiếp theo của Tesla là Cybercab. Sau khi công bố mẫu xe tự lái này, hãng đã đưa dự án sang giai đoạn sản xuất. Tuy nhiên, việc Cybercab có thể tạo ra nhu cầu thực tế đến đâu và chứng minh được hiệu quả kinh doanh hay không vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng.