Trung Quốc vừa công bố một hệ thống thử nghiệm cho phép tách cụm pin khỏi xe điện trong khoảng một giây khi phát hiện nguy cơ cháy, như một cách hạn chế thiệt hại do sự cố pin.

Ngày 8/11 (giờ địa phương), Engadget đưa tin hệ thống này do một nhóm nghiên cứu tại Trung Quốc phát triển. Theo cơ chế được giới thiệu, khi hệ thống quản lý pin (BMS) phát hiện dấu hiệu cháy, cụm pin sẽ tách khỏi thân xe theo phương ngang rồi bị đẩy ra xa khỏi xe.

Video thử nghiệm được đăng trực tuyến cho thấy cụm pin bật ra từ gầm một mẫu SUV, trượt trên mặt đất rồi dừng lại. Nguyên mẫu sử dụng bộ tạo khí với cơ chế tương tự túi khí để đẩy pin ra ngoài. Sau khi tách khỏi xe, cụm pin được thiết kế để dừng ở vị trí cách thân xe khoảng 10-20 feet.

Dù vậy, công nghệ này vẫn đang ở giai đoạn đầu. Ngay cả khi đã tách khỏi xe, cụm pin vẫn có thể rơi gần phương tiện khác hoặc người đi bộ. Một người liên quan đến dự án nói với iFeng rằng thiết bị này xuất phát từ nghiên cứu về công nghệ thay pin theo phương án nạp bên hông. Người này cũng cho biết hệ thống được thiết kế để không kích hoạt tại các khu vực đô thị đông đúc, nơi người đi bộ và xe cộ di chuyển lẫn lộn. Tuy nhiên, theo 36Kr, phần mềm dùng để khoanh vùng và giới hạn phạm vi hoạt động như vậy hiện vẫn chưa được phát triển.

Đơn vị đứng sau công nghệ này cũng đang gây tranh cãi. Một video trực tuyến giới thiệu hai bên đồng phát triển là “Trung tâm công nghệ sửa chữa va chạm Trung Quốc” và Joyson Electronics, doanh nghiệp linh kiện ôtô niêm yết tại Thượng Hải. Tuy nhiên, Joyson nói với EToday rằng họ không hợp tác cũng không ký thỏa thuận đồng phát triển với trung tâm nói trên. iCar, thương hiệu thuộc Chery có mẫu xe được cho là xuất hiện trong video với tên “mẫu 03”, cũng khẳng định không liên quan đến màn trình diễn này. EToday cho biết họ không tìm thấy hồ sơ đăng ký kinh doanh của trung tâm nêu trên, trong khi một nguồn tin nói tổ chức này thuộc Maite Group, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sửa chữa và dịch vụ hậu mãi ôtô.

Công nghệ này thu hút chú ý trong bối cảnh nguy cơ mất kiểm soát nhiệt của pin lithium-ion vẫn là vấn đề lớn với xe điện. Theo UL Research Institutes, khi hiện tượng mất kiểm soát nhiệt xảy ra, nhiệt độ của một cell pin có thể tăng hơn 20°C mỗi phút và vượt 300°C, đồng thời phát sinh khí, khói và lửa.

Hội đồng An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) từng điều tra 4 vụ cháy xe Tesla vào năm 2020, trong đó có vụ tai nạn của một chiếc Model S tại Florida, nơi bộ pin bốc cháy trở lại hai lần. Dù lực lượng cứu hỏa đã dập lửa, pin vẫn tái cháy nhiều lần. Có vụ cháy được ghi nhận phải sử dụng hơn 20.000 gallon nước.

Trong thí nghiệm đốt cháy 18 xe điện do Fire Safety Research Institute (FSRI) thuộc UL công bố hồi tháng 8/2026, sau khi hiện tượng mất kiểm soát nhiệt bắt đầu, chưa có phương pháp chữa cháy nào được xác nhận là có thể ngăn quá trình này. Vì vậy, phương án đưa cụm pin nguy hiểm ra xa người ngồi trong xe và khu vực xung quanh đang được xem là một hướng ứng phó khác, thay vì chỉ trông chờ vào dập lửa.

Một số hãng xe cũng đã xem xét công nghệ tương tự. Tại Mỹ, Stellantis nộp đơn xin bằng sáng chế cho hệ thống tách pin có thể kích hoạt bằng công tắc trong cabin hoặc trong cốp xe. Giải pháp này sử dụng khung trượt hoặc bu lông nổ để thả cụm pin gặp sự cố xuống mặt đất, sau đó dùng pin 12V để di chuyển xe rời khỏi điểm cháy. Hyundai và Kia cũng đã đăng ký bằng sáng chế cho hệ thống tách pin vào năm 2024. Công nghệ này dùng cảm biến nhiệt, nhưng yêu cầu xe phải đứng yên và người lái kéo cần để cụm pin tự tách ra nhờ trọng lượng của chính nó.

Bên cạnh đó, các công nghệ và quy định khác nhằm ứng phó cháy pin cũng đang được đưa vào thực tế. Trung Quốc áp dụng tiêu chuẩn an toàn mới từ tháng 7/2026, yêu cầu ngay cả khi một cell pin rơi vào trạng thái mất kiểm soát nhiệt cũng không được dẫn tới cháy hoặc nổ. Trong khi đó, Renault của Pháp đã mở miễn phí cho toàn ngành một công nghệ cổng kết nối, cho phép đưa nước từ vòi cứu hỏa vào bên trong cụm pin để rút ngắn thời gian dập cháy xe điện xuống mức tương đương xe động cơ đốt trong.

Nguyên mẫu được giới thiệu lần này không nhằm ngăn cháy hay trực tiếp dập lửa, mà tập trung tách cụm pin ra khỏi xe khi bộ phận này bắt đầu rơi vào trạng thái mất kiểm soát nhiệt để giảm thiệt hại. Tuy nhiên, rủi ro với người đi đường và phương tiện xung quanh, phần mềm kiểm soát điều kiện kích hoạt, cùng sự thiếu rõ ràng về đơn vị phát triển, vẫn là những vấn đề cần được giải quyết.