Các nhà nghiên cứu về công thái học và trải nghiệm người dùng (UX) cho rằng các hãng robotaxi cần điều chỉnh thiết kế khoang xe, đồng thời bổ sung cảnh báo kỹ thuật số để hạn chế tình trạng hành khách gây rối hoặc có hành vi không phù hợp trên xe không người lái.

Theo Ars Technica ngày 1/10 (giờ địa phương), nội dung này được đưa ra tại hội thảo Love in Traffic tổ chức ở Thụy Điển, nơi các chuyên gia thảo luận về cách kiểm soát hành vi không phù hợp trên phương tiện tự hành dùng chung. Đây chưa phải là kết quả của một nghiên cứu thực nghiệm, mà là bước thảo luận ban đầu nhằm xây dựng nguyên tắc thiết kế và định hướng nghiên cứu tiếp theo.

Vấn đề cốt lõi, theo nhóm nghiên cứu, là việc không có tài xế dễ khiến hành khách hiểu nhầm rằng họ có mức độ riêng tư cao hơn thực tế. Nghiên cứu viên Alexandros Loutsis nhận định, ngay cả khi chỉ có một người trên xe, robotaxi “không phải là không gian riêng theo nghĩa truyền thống”.

Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh từng xuất hiện một số vụ việc liên quan đến hành vi không phù hợp trên robotaxi. Truyền thông trước đó từng đề cập trường hợp người dùng thừa nhận có hành vi không phù hợp trên xe của Cruise. Với Waymo, cũng từng có vụ thiếu niên uống rượu trong xe, ném đồ ra ngoài và sau đó bị xử lý.

Nhóm nghiên cứu cho rằng hai nhóm rủi ro đáng chú ý là khách du lịch và người sáng tạo nội dung. Theo họ, vấn đề có thể nghiêm trọng hơn nếu người dùng xem xe không người lái như một không gian quay chụp giá rẻ, hoặc không hiểu rõ các chuẩn mực pháp lý và văn hóa tại địa phương. Trong mô hình dịch vụ dùng chung, việc đi chung với hành khách khác cũng có thể khiến “ảo tưởng về không gian riêng” nhanh chóng dẫn tới xung đột.

Về giải pháp, nhóm nghiên cứu đề xuất điều chỉnh cấu trúc nội thất xe. Cụ thể, các hãng có thể giảm những chi tiết tạo cảm giác che kín như ghế tựa cao hoặc vách, rèm ngăn, đồng thời ưu tiên bố cục thoáng hơn để tăng tầm quan sát trong khoang xe. Theo đánh giá của nhóm này, robotaxi của Zoox hoặc các xe shuttle tự hành cỡ lớn có thể thuận lợi hơn trong việc áp dụng những thay đổi như vậy, do được thiết kế ngay từ đầu cho mô hình vận hành không người lái.

Bên cạnh đó, các cảnh báo kỹ thuật số cũng được xem là một phương án khả thi. Theo đề xuất, trợ lý AI trên xe có thể thông báo rõ rằng khoang xe đang được ghi hình hoặc giám sát, đồng thời phát cảnh báo yêu cầu dừng lại nếu hành khách khác cảm thấy khó chịu hoặc hệ thống phát hiện hành vi nguy hiểm.

Tuy nhiên, các ý tưởng như thiết kế ghế ít che chắn hơn hay cảnh báo bằng AI hiện vẫn mới dừng ở cấp độ đề xuất học thuật. Đây chưa phải là những tính năng mà các doanh nghiệp robotaxi cam kết triển khai trong thực tế.