Bảy doanh nghiệp AI lớn của Trung Quốc hiện chỉ tạo ra tổng doanh thu định kỳ hằng năm (ARR) tương đương khoảng 1/10 so với OpenAI và Anthropic, cho thấy khoảng cách thương mại hóa vẫn còn rất lớn dù nhóm doanh nghiệp này đang đẩy mạnh chiến lược open-weights.

Theo South China Morning Post ngày 18/9, dẫn ước tính của hãng nghiên cứu Mỹ Rhodium Group, tổng ARR của 7 doanh nghiệp AI Trung Quốc trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 8 đạt 10,7 tỷ USD. Trong khi đó, ARR cộng gộp của OpenAI và Anthropic đã vượt 100 tỷ USD.

ARR là doanh thu định kỳ hằng năm, thường được quy đổi từ doanh thu thuê bao hiện tại trên cơ sở 12 tháng. Nhóm được khảo sát gồm DeepSeek, Moonshot AI, Z.ai, MiniMax, Alibaba Group Holding, ByteDance và Kuaishou Technology. Trong đó, Kuaishou Technology vận hành dịch vụ tạo video Kling AI.

Về quy mô ARR, ByteDance đứng đầu nhóm với 4 tỷ USD tính đến tháng 7, tiếp theo là Alibaba Group Holding với 2,4 tỷ USD vào tháng 8. Ở chiều ngược lại, OpenAI đạt 40 tỷ USD vào tháng 8, còn Anthropic đạt 65 tỷ USD vào tháng 7.

Trong nhóm các công ty Trung Quốc, DeepSeek và Kling AI có ARR thấp nhất, cùng ở mức 500 triệu USD. MiniMax đạt 800 triệu USD vào tháng 8, Moonshot AI đạt 1 tỷ USD trong cùng thời điểm. Ngày 17/9, ban lãnh đạo Z.ai nói với nhà đầu tư rằng ARR của công ty đã đạt 1,8 tỷ USD, trong khi Rhodium Group ước tính con số này ở mức 1,6 tỷ USD vào tháng 8, dựa trên mảng API.

Dù doanh thu còn cách xa các đối thủ Mỹ, các công ty AI Trung Quốc vẫn thu hút vốn mạnh. Moonshot AI đang huy động vốn với mức định giá khoảng 50 tỷ USD và đã nộp hồ sơ IPO tại Hong Kong theo cơ chế bảo mật.

DeepSeek cũng đang tiến gần tới giai đoạn hoàn tất vòng gọi vốn pre-IPO với mức định giá khoảng 500 tỷ nhân dân tệ, tương đương 74 tỷ USD.

Tuy vậy, định giá của một số doanh nghiệp đang cao hơn đáng kể so với doanh thu thực tế. Hệ số định giá trên ARR của Moonshot AI và DeepSeek lần lượt được ước tính ở mức 50 lần và 163 lần. Con số này của OpenAI là 34 lần, còn Anthropic là 21 lần.

Ngành AI Trung Quốc hiện phải đồng thời gánh chi phí lớn cho cuộc đua công nghệ tiên tiến và giải bài toán kinh doanh bền vững. Trong nửa đầu năm, doanh thu của Z.ai tăng 400% so với cùng kỳ, lên 953,9 triệu nhân dân tệ, còn MiniMax tăng 283%, đạt 116,6 triệu USD.

Tuy nhiên, Ellie Zhang, người phụ trách nghiên cứu lĩnh vực internet và phần mềm tại châu Á của Macquarie Group, cho rằng Z.ai và MiniMax có thể tiếp tục thua lỗ đến năm 2030 do gánh nặng đầu tư vào tài nguyên tính toán.

Các nhà phát triển AI Trung Quốc đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách về hiệu năng với đối thủ Mỹ, đồng thời đẩy mạnh cạnh tranh về giá và chiến lược open-weights. Tuy nhiên, mô hình open-weights bị xem là kém thuận lợi cho thương mại hóa, do các nhà cung cấp đám mây bên thứ ba có thể phân phối và bán mô hình mà không phải trả chi phí cho nhà phát triển ban đầu. Trong bối cảnh đó, Moonshot AI và Alibaba Group Holding đang thúc đẩy các thỏa thuận chia sẻ doanh thu với nhóm khách hàng lớn.