Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) vừa triển khai cơ chế miễn trừ có thời hạn 5 năm đối với giao dịch cổ phiếu token hóa trên nền tảng blockchain, động thái được CEO Robinhood Vlad Tenev đánh giá là tín hiệu mở ra “kỷ nguyên token hóa” tại Mỹ.

Theo U.Today ngày 17/9 (giờ địa phương), SEC cho phép giao dịch cổ phiếu token hóa đối với các cổ phiếu niêm yết tại Mỹ trên những nền tảng đáp ứng đủ điều kiện, thông qua cơ chế “Innovation Exemption”. Cơ chế này có hiệu lực thử nghiệm trong 5 năm.

Trên mạng xã hội, Tenev viết rằng “kỷ nguyên token hóa đang đến với nước Mỹ”, đồng thời hoan nghênh quyết định của SEC. Theo ông, nhà đầu tư Mỹ có thể hưởng lợi từ hạ tầng on-chain với các ưu điểm như giao dịch 24/7, thanh toán tức thì và khả năng chia nhỏ tài sản theo mặc định. Ông gọi đây là “một ngày tốt cho đổi mới của Mỹ”.

Quan điểm này cũng phù hợp với lập trường lâu nay của Tenev về token hóa thị trường vốn. Trước đó, ông từng cho rằng “siêu chu kỳ toàn cầu của token hóa” là xu hướng khó đảo ngược, trong đó công nghệ sổ cái phân tán có thể giúp nhà đầu tư giảm phụ thuộc vào trung gian và vượt qua giới hạn giờ giao dịch của các sàn truyền thống. Với quyết định mới từ SEC, kế hoạch token hóa cổ phiếu - trước đây chủ yếu được triển khai ở nước ngoài - nay có thêm cơ sở để thử nghiệm tại Mỹ.

Theo quy định, các nền tảng giao dịch chứng khoán token hóa đủ điều kiện, còn gọi là TSV, có thể token hóa các cổ phiếu thuộc hệ thống thị trường quốc gia (NMS) và cho phép giao dịch trong môi trường on-chain. Hoạt động này sẽ sử dụng cơ chế nhà tạo lập thị trường tự động (AMM) cùng các pool thanh khoản. SEC cho biết cơ quan này sẽ theo dõi cách thị trường thứ cấp của cổ phiếu token hóa vận hành trong thực tế.

Dù vậy, không phải mọi cổ phiếu Mỹ đều có thể được token hóa ngay lập tức. SEC đặt giới hạn đối với số lượng mã cổ phiếu và khối lượng giao dịch, đồng thời yêu cầu người tham gia phải đáp ứng các tiêu chí do TSV đưa ra. Nếu giao dịch của cổ phiếu cơ sở bị tạm dừng, giao dịch đối với cổ phiếu token hóa tương ứng cũng phải dừng theo.

Quyền lợi của doanh nghiệp phát hành cũng được bảo vệ ở một mức độ nhất định. Nếu một bên thứ ba muốn token hóa cổ phiếu mà không do chính doanh nghiệp phát hành thực hiện, TSV phải gửi thông báo trước cho công ty liên quan. Doanh nghiệp có 30 ngày để phản đối; nếu có phản đối, TSV không được triển khai giao dịch cổ phiếu token hóa đối với mã đó.

Động thái của SEC diễn ra trong bối cảnh đầu tháng này nổ ra tranh luận giữa Tenev và một số lãnh đạo doanh nghiệp niêm yết. Trước đó, CEO AMC Adam Aron đã chỉ trích việc một nền tảng bên thứ ba token hóa cổ phiếu công ty mà không có sự đồng ý của doanh nghiệp phát hành. Ở chiều ngược lại, Tenev cho rằng ban lãnh đạo các công ty đại chúng không nên đơn phương ngăn cản việc phát triển các sản phẩm công nghệ mới dựa trên chính cổ phiếu đó.

Có thể thấy SEC đang chọn hướng tiếp cận dung hòa. Cơ quan này không cấm hoàn toàn hoạt động token hóa do bên thứ ba triển khai, nhưng vẫn trao cho doanh nghiệp phát hành cơ chế được thông báo trước và quyền phản đối. Với Robinhood, đây được xem là nền tảng pháp lý bổ sung để thúc đẩy thị trường cổ phiếu token hóa tại Mỹ.

Trong thời gian tới, tâm điểm của thị trường sẽ là việc những đơn vị nào đủ điều kiện trở thành TSV để tham gia sân chơi này. Giới đầu tư cũng sẽ theo dõi liệu các lợi thế của giao dịch on-chain như giao dịch 24/7 và thanh toán nhanh có được hiện thực hóa hay không, đồng thời đánh giá mức độ tác động của quyền phản đối từ doanh nghiệp phát hành đối với tiến trình mở rộng token hóa cổ phiếu.