Một số doanh nghiệp theo mô hình Bitcoin treasury có thể mang lại mức sinh lời vượt Bitcoin trong giai đoạn thị trường đi lên. Tuy nhiên, khi xu hướng đảo chiều, nhóm cổ phiếu này cũng có thể khuếch đại thua lỗ do tác động từ pha loãng và cấu trúc nợ.

Ngày 17/9/2026, Cointelegraph dẫn dữ liệu cho biết đến tháng 9/2026, đã có 179 công ty niêm yết nắm giữ Bitcoin trên bảng cân đối kế toán.

Điểm chung của nhóm doanh nghiệp này là huy động vốn từ thị trường tài chính truyền thống để mua Bitcoin, đồng thời tìm cách nâng lượng Bitcoin quy đổi trên mỗi cổ phiếu với tốc độ nhanh hơn mức pha loãng, qua đó gia tăng giá trị cho cổ đông.

Dù vậy, cơ chế này chủ yếu phát huy tác dụng khi giá Bitcoin tăng. Khi mức premium của cổ phiếu thu hẹp hoặc biến mất, doanh nghiệp sẽ khó huy động thêm vốn, trong khi nghĩa vụ nợ và cam kết lợi suất vẫn còn nguyên. Từ sau tháng 7/2025, vốn hóa của 50 doanh nghiệp Bitcoin treasury lớn nhất đã giảm khoảng 83 tỷ USD.

Diễn biến gần đây tại Metaplanet cũng cho thấy rủi ro của việc pha loãng quá mức. Trong bối cảnh thị trường suy yếu, nhu cầu huy động vốn của các doanh nghiệp Bitcoin treasury có thể tăng lên, kéo theo áp lực pha loãng đối với cổ đông hiện hữu.

Mark Palmer, nhà phân tích tại StoneX, cho rằng nhà đầu tư không nên chỉ nhìn vào tổng lượng Bitcoin doanh nghiệp nắm giữ. Theo ông, chỉ số cần theo dõi là lượng Bitcoin trên mỗi cổ phiếu theo cơ sở pha loãng hoàn toàn, đồng thời phải tính đến nợ và quyền ưu tiên của cổ phiếu ưu đãi.

Ông cho biết nếu doanh nghiệp phát hành cổ phiếu ở mức giá cao hơn giá trị được bảo chứng bằng Bitcoin rồi dùng số tiền đó để mua thêm Bitcoin, lượng nắm giữ trên mỗi cổ phiếu có thể tăng. Ngược lại, nếu huy động vốn ở mức thấp hơn, chỉ số này có thể suy giảm.

Sự khác biệt giữa các doanh nghiệp cũng rất rõ rệt. McCarthy, nhà phân tích tại LO:TECH, nhận định rằng trong chu kỳ tăng trước, Strategy có thể tiếp tục vay nợ và phát hành thêm nợ nhờ giá Bitcoin tăng mạnh. Trong khi đó, một số doanh nghiệp đi sau chỉ kỳ vọng giá cổ phiếu sẽ tăng sau khi mua Bitcoin, nhưng lại không có chiến lược ứng phó khi xu hướng đảo chiều.

Ở chiều ngược lại, một số ý kiến phản biện cho rằng kết quả thực tế không hoàn toàn tiêu cực. Matt Cole, CEO của Strive, cho biết công ty không bán bất kỳ Bitcoin nào và đã nâng lượng nắm giữ lên khoảng 4 lần trong giai đoạn thị trường giảm, qua đó đạt hiệu suất cao hơn Bitcoin.

David Bailey, Chủ tịch Nakamoto, cũng cho biết Metaplanet là cổ phiếu có hiệu suất tốt nhất thế giới trong gần hai năm và vẫn tăng 1.300% so với thời điểm ban đầu, dù Bitcoin đã trải qua một đợt lao dốc.

Dù vậy, áp lực từ kỳ hạn nợ và nghĩa vụ lợi suất vẫn có thể quay trở lại theo thời gian. Trên thực tế, cổ phiếu Nakamoto đã giảm 99% so với đỉnh năm 2025. Công ty công nghệ Satsuma của Anh cũng ghi nhận mức giảm tương tự.

McCarthy cho biết nếu đầu tư 100.000 USD vào Bitcoin, ông sẽ phân bổ phần lớn vào ETF giao ngay và chỉ dành một phần nhỏ cho Strategy để tận dụng biến động giá.

Xét về bản chất, đầu tư trực tiếp vào Bitcoin và đầu tư vào cổ phiếu Bitcoin treasury là hai lựa chọn khác nhau. Mua Bitcoin là đặt cược vào diễn biến giá của chính đồng tiền này, trong khi mua cổ phiếu Bitcoin treasury đòi hỏi nhà đầu tư phải đánh giá thêm ban lãnh đạo, cách thức huy động vốn, cấu trúc nợ, sức khỏe tài chính và năng lực quản trị doanh nghiệp.