Samsung Electronics và SK hynix đang tăng tốc kế hoạch xây dựng các fab bán dẫn tại Yongin, song tiến độ hoàn thiện hạ tầng điện và nước công nghiệp vẫn chậm hơn đáng kể. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng năng lực sản xuất có thể được mở rộng trước, còn hạ tầng thiết yếu lại chưa theo kịp.

Theo giới công nghiệp, Samsung Electronics đã chốt mục tiêu đưa fab số 1 trong tổ hợp 6 fab tại khu công nghiệp quốc gia Yongin vào vận hành từ năm 2029, sớm hơn 1-2 năm so với dự báo trước đó, và đang triển khai các thủ tục liên quan. Để kịp mốc này, dự án cần khởi công chậm nhất trong năm 2027.

Tại cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý II ngày 30, ông Kim Jae-jun, Phó chủ tịch kiêm Giám đốc chiến lược marketing mảng bộ nhớ của Samsung Electronics, cho biết thời gian từ khi xây một fab mới đến lúc sản xuất wafer vượt 3,5 năm. Theo ông, ngay cả khi toàn ngành tăng mạnh chi tiêu vốn, nguồn cung cũng khó bứt lên rõ rệt trước năm 2028.

Samsung Electronics cũng nhận định tình trạng thiếu cung trong năm 2027 sẽ nghiêm trọng hơn năm nay và có thể kéo dài sang 2028. Công ty cho biết sẽ đẩy mạnh chiến lược ưu tiên 확보 quỹ đất và phòng sạch trước, sau đó mới đưa thiết bị vào theo diễn biến nhu cầu.

Trong tổng vốn đầu tư cơ sở vật chất quý II của Samsung Electronics ở mức 16,8 nghìn tỷ won, có 15,4 nghìn tỷ won được rót vào mảng bán dẫn (DS). Công ty đồng thời mở rộng đầu tư hạ tầng cho fab mới tại Pyeongtaek.

Về phía SK hynix, tại cuộc họp công bố kết quả kinh doanh ngày 29, công ty cho biết kế hoạch đầu tư năm nay ở mức “cuối 40 nghìn tỷ won”. Doanh nghiệp cho biết sẽ đẩy sớm lịch sản xuất hàng loạt tại M15X, đồng thời nhanh chóng mở rộng công suất sau khi mở phòng sạch của fab số 1 tại Yongin vào đầu năm 2027.

Micron cũng đang tăng tốc đầu tư. Tập đoàn của Mỹ đặt mục tiêu nâng tổng đầu tư tại Mỹ lên 250 tỷ USD, tương đương khoảng 375 nghìn tỷ won, đến năm 2035, với mục tiêu đảm nhiệm 40% sản lượng DRAM toàn cầu tại Mỹ.

Song song với kế hoạch mở rộng công suất, các hãng bán dẫn lớn cũng đang cố định trước đầu ra bằng hợp đồng dài hạn. Samsung Electronics đã hoàn tất các hợp đồng cung ứng dài hạn (LTA) theo cơ chế “5 năm cơ bản, gia hạn từng năm” với 5 khách hàng trung tâm dữ liệu toàn cầu chủ chốt. Công ty đặt mục tiêu lấp 60-70% công suất kế hoạch bằng các hợp đồng dạng này.

SK hynix cũng đã hoàn tất đàm phán LTA với hơn 10 đối tác, trong đó có các khách hàng lớn. Khi nhu cầu đã được khóa bằng hợp đồng, biến số còn lại chủ yếu là nhà máy có thể được xây xong đúng tiến độ để đáp ứng kế hoạch sản xuất hay không.

Tuy nhiên, hạ tầng điện và nước tại Yongin vẫn là nút thắt lớn. Ngày 22, Chính phủ Hàn Quốc thông báo rút mốc cung cấp điện theo nhu cầu cuối cùng cho khu công nghiệp quốc gia Yongin từ năm 2053 xuống 2042, tức sớm hơn 11 năm. Giai đoạn 1 của dự án cấp nước tích hợp cũng được rút từ năm 2031 xuống tháng 5/2029, tương đương 20 tháng.

Theo kế hoạch, hạ tầng điện sẽ được triển khai theo ba giai đoạn. Đến năm 2030, khu công nghiệp sẽ xây nhà máy điện LNG trong khuôn viên và tăng cường các tuyến truyền tải lân cận. Đến năm 2036, công suất của lưới truyền tải hiện hữu sẽ được nâng thêm. Đến năm 2042, hệ thống liên kết nguồn phát giữa khu vực Yeongdong và miền Trung mới hoàn thành.

Dù vậy, ngay cả với phương án rút ngắn này, khoảng cách giữa tiến độ nhà máy và tiến độ hạ tầng vẫn rất lớn. Theo Cơ quan Nghiên cứu Lập pháp Quốc hội Hàn Quốc, công suất điện đang cấp cho Yongin trong năm 2024 mới đạt khoảng 1,9GW, chỉ tương đương 1/8 nhu cầu cuối cùng. Để vận hành toàn bộ cụm, Yongin cần tổng cộng 15-16GW, gồm 9,3GW cho khu công nghiệp quốc gia và 5,5GW cho khu công nghiệp thông thường.

Điều đó đồng nghĩa giai đoạn đầu vẫn đối mặt rủi ro thiếu điện. Nguồn phát LNG 3GW của giai đoạn 1 dự kiến phải đến đầu năm 2030 mới đi vào hoạt động. Vì vậy, phần điện cho giai đoạn 2027 - thời điểm fab số 1 của SK hynix dự kiến vận hành - và mốc 2029 của Samsung Electronics sẽ chủ yếu phải trông chờ vào việc tăng cường hệ thống hiện có.

Bài toán nước công nghiệp cũng chưa dễ giải. Một báo cáo phân tích cho thấy phần thiếu hụt, không tính lượng đã 확보 cho khu công nghiệp thông thường, sẽ tăng từ 414 nghìn m3/ngày vào năm 2035 lên 1,097 triệu m3/ngày vào năm 2050. Trong khi đó, lượng nước dư từ các đập đa mục tiêu thuộc lưu vực sông Hàn vào năm 2035 chỉ khoảng 80 nghìn m3/ngày.

Nguồn nước phát điện từ đập Hwacheon, dự kiến được đưa vào giai đoạn 2, hiện vẫn chưa được xử lý xong về cơ sở pháp lý cho việc sử dụng ngoài mục đích ban đầu, cũng như vấn đề phân bổ chi phí sử dụng nước sông giữa tỉnh Gangwon và tỉnh Gyeonggi.

Những bất định quanh tiến độ fab và tiến độ hạ tầng cũng khiến cổ phiếu bán dẫn biến động mạnh hơn. Ngày 31, KOSPI đóng cửa ở mức 2.595,45 điểm, tăng 0,91% so với phiên trước.

Trong phiên này, cổ phiếu Samsung Electronics tăng hơn 26% lên 262.500 won/cổ phiếu, còn SK hynix tăng gần 30% lên 1.718.000 won/cổ phiếu, qua đó kéo chỉ số đi lên.

Đây là mức biến động rất lớn trong bối cảnh thị trường trước đó từng hai phiên liên tiếp kích hoạt circuit breaker và lùi về đầu vùng 5.000 điểm, sau đó dao động hơn 1.300 điểm chỉ trong ba ngày. Diễn biến này cho thấy dòng tiền mua - bán đang đổi chiều mạnh theo từng phiên, phản ánh việc thị trường vẫn chưa xác lập được kỳ vọng rõ ràng về tiến độ mở rộng nguồn cung.

Theo Financial Times, tỷ lệ biến động hằng ngày của Philadelphia Semiconductor Index so với S&P 500 gần đây đã lên 4,9 lần, cao hơn cả mức 4,2 lần ngay sau khi bong bóng dotcom vỡ năm 2000. FT nhận định định giá cổ phiếu bán dẫn đã bị kéo giãn quá mức, khiến giá dễ phản ứng thái quá trước các thông tin nhỏ. Chỉ một thay đổi không lớn trong kết quả kinh doanh hoặc triển vọng nhu cầu cũng có thể kích hoạt làn sóng mua hoặc bán mạnh.

Trong bối cảnh đó, ưu tiên cấp bách hiện nay là tháo gỡ thủ tục hành chính. Thời điểm khởi công cụm Yongin sẽ phụ thuộc vào tốc độ hoàn tất các khâu bồi thường đất, cấp phép và thỏa thuận về hướng tuyến đường dây truyền tải.

Theo Cơ quan Nghiên cứu Lập pháp Quốc hội Hàn Quốc, khu công nghiệp quốc gia dự kiến sẽ điều chỉnh quy hoạch trong nửa đầu năm nay và tiến hành thủ tục bồi thường, trước khi bước vào giai đoạn thi công hạ tầng tạo mặt bằng trong nửa cuối năm. Mốc hoàn thành hiện được đặt vào nửa cuối năm 2031.

Nếu thời điểm vận hành fab tiếp tục được kéo lên sớm hơn, tiến độ giải ngân đầu tư cũng sẽ phải dịch theo. Tổng vốn dành cho xây dựng đường dây truyền tải và trạm biến áp trong khu công nghiệp, theo cơ quan này, vào khoảng 2,4 nghìn tỷ won, trong đó khu vực tư nhân chịu khoảng 1,7 nghìn tỷ won.

Dự án cấp nước tích hợp trị giá 2,2143 nghìn tỷ won được phân bổ theo tỷ lệ: Tập đoàn Tài nguyên nước Hàn Quốc chịu 66,9%; Korea Land & Housing Corporation (LH) và Samsung Electronics chịu 22,2%; SK hynix chịu 10,9%.

Cuối cùng, khả năng khởi công trong năm 2027 vẫn phụ thuộc vào tốc độ xử lý các thủ tục tiếp theo như bồi thường đất và quyết định trưng dụng. Hướng tuyến của các đường dây truyền tải cũng vẫn là một biến số lớn.

Tại một số địa phương như thành phố Anseong, nơi có nhiều tuyến đường dây dự kiến đi qua, đã xuất hiện ý kiến phản đối do chỉ phải gánh hạ tầng nhưng không nhận được lợi ích tương xứng. Cơ quan Nghiên cứu Lập pháp Quốc hội Hàn Quốc cho rằng cách làm chọn địa điểm trước rồi mới điều chỉnh hạ tầng về sau đang làm tăng rủi ro chậm tiến độ, đồng thời đề xuất cải cách quy trình theo hướng đánh giá trước năng lực cung ứng hạ tầng, sau đó mới quyết định quy mô và ngành nghề của khu công nghiệp.