Một cá nhân tự xưng là chủ sở hữu đã lần đầu xuất hiện trong vụ kiện tại New York liên quan quyền sở hữu lượng Bitcoin “ngủ yên” trị giá hơn 200 tỷ USD, trong đó có cả số coin được cho là thuộc về Satoshi Nakamoto.
Theo CryptoSlate ngày 2/7 (giờ địa phương), một người dùng bút danh “John Doe 33” đã nộp thông báo ra trình diện trước Tòa án Tối cao bang New York hôm 30/6, cho biết sẽ phản hồi vụ kiện đang được theo dõi sát trong giới tiền mã hóa.
Vụ kiện do ABC Company, XYZ Company và một nguyên đơn dùng tên giả “Noah Doe” khởi xướng. Nhóm này đề nghị tòa công nhận quyền sở hữu đối với khoảng 3.799.000 BTC gắn với 39.069 địa chỉ không hoạt động, với lập luận đây là tài sản thất lạc theo luật tài sản thất lạc của bang New York.
Theo hồ sơ khởi kiện, các ví bị nhắm tới bao gồm cả lượng nắm giữ được cho là của Satoshi Nakamoto cùng những thợ đào Bitcoin đời đầu. Theo giá thị trường hiện nay, tổng giá trị số tài sản này vượt 200 tỷ USD. Tuy nhiên, phía nguyên đơn chỉ ghi giá trị yêu cầu bồi hoàn là 10 USD vì lý do thủ tục và thẩm quyền xét xử.
Sự xuất hiện của John Doe 33 được xem là bước ngoặt của vụ kiện, vốn trước đó chủ yếu nhằm vào các địa chỉ blockchain không hoạt động. Trong hồ sơ gửi tòa, người này tự nhận là một cá nhân thực sự và khẳng định mình có quyền tài sản được Hiến pháp bảo vệ. “Tôi không phải là một chuỗi ký tự của địa chỉ Bitcoin, hay một ví điện tử, một dòng mã, hoặc bất kỳ dạng dữ liệu vô tri nào khác”, người này nêu trong văn bản.
Trọng tâm tranh chấp nằm ở câu hỏi pháp lý: liệu các ví Bitcoin không hoạt động trong thời gian dài có thể bị coi là tài sản thất lạc hay không. Phía nguyên đơn dựa vào tình trạng không có giao dịch trong thời gian dài để yêu cầu chuyển quyền sở hữu. Ngược lại, động thái phản hồi của John Doe 33 đặt ra vấn đề cốt lõi rằng việc một địa chỉ không hoạt động có đủ căn cứ để kết luận chủ sở hữu đã từ bỏ tài sản hay tài sản đó đã bị thất lạc hay không.
Hiện John Doe 33 đề nghị tòa cho phép tham gia tố tụng dưới danh tính ẩn danh. Người này cho biết việc sử dụng bút danh nhằm tránh nguy cơ bị “doxxing”, tống tiền hoặc đe dọa an toàn cá nhân, đặc biệt với những người nắm giữ lượng lớn tài sản mã hóa.
John Doe 33 cũng nhấn mạnh tên gọi của mình không liên quan đến “địa chỉ Bitcoin số 33” trong danh mục chứng cứ hay bất kỳ mục đánh số cụ thể nào. Theo lập luận của người này, các con số mà nguyên đơn sử dụng chỉ nhằm nhận diện những địa chỉ blockchain vô tri, còn sự xuất hiện lần này là với tư cách một con người có quyền lợi pháp lý độc lập.
Giới quan sát đánh giá đây là diễn biến đáng chú ý của vụ kiện. Alex Thorn, Giám đốc nghiên cứu tại Galaxy Digital, nhận định đây là lần đầu tiên “một con người thực sự” đứng ra phản hồi trong vụ kiện đòi quyền sở hữu số coin được cho là của Satoshi, cho thấy vụ việc đang chuyển từ giai đoạn tranh luận trên hồ sơ sang đối đầu pháp lý trực tiếp hơn.
Trước đó, vụ kiện cũng vấp phải áp lực từ dữ liệu on-chain và các phản biện pháp lý. Khoảng 52 địa chỉ được nêu trong đơn kiện đã phát sinh giao dịch, với tổng lượng dịch chuyển khoảng 34.335 BTC, tương đương hơn 2 tỷ USD theo giá hiện tại.
Diễn biến này làm suy yếu lập luận cho rằng việc không hoạt động lâu năm đồng nghĩa với tài sản đã bị từ bỏ hoặc thất lạc. Trên thực tế, ví Bitcoin có thể không phát sinh giao dịch trong thời gian dài vì nhiều lý do như nắm giữ dài hạn, lưu trữ lạnh, mất khóa riêng hoặc đơn giản là chủ sở hữu chủ động không giao dịch.
Cuối tháng 5, luật sư ủng hộ Bitcoin Ian Cohen cũng đã nộp ý kiến lên tòa để phản đối nền tảng pháp lý của vụ kiện. Ông cho rằng lập luận của nguyên đơn “sai ở mọi cấp độ: từ câu chữ, cấu trúc pháp lý, khía cạnh hiến pháp đến thực tiễn áp dụng”.
Theo Ian Cohen, Điều 7-B của Luật tài sản cá nhân New York được xây dựng cho các tài sản hữu hình do con người thực sự tìm thấy, chứ không nhằm áp dụng cho các địa chỉ Bitcoin không hoạt động trên sổ cái công khai. Ông đồng thời nhấn mạnh rằng “tình trạng không hoạt động trên sổ cái công khai không đồng nghĩa với việc tài sản bị thất lạc”, bởi nhiều người nắm giữ có thể vẫn bảo quản khóa riêng an toàn dù gần như không giao dịch.
Trong giai đoạn tới, vụ việc nhiều khả năng sẽ xoay quanh hai vấn đề chính. Thứ nhất, tòa sẽ quyết định có chấp nhận cho John Doe 33 tham gia tố tụng dưới danh tính ẩn danh hay không. Thứ hai, tòa sẽ xem xét liệu đề nghị bác đơn mà người này nộp kèm có thể chặn yêu cầu của phía Noah Doe ngay từ giai đoạn đầu hay không.
Tùy vào phán quyết của tòa, vụ kiện có thể mở đường cho các chủ sở hữu tiềm năng khác ra mặt mà không phải công khai danh tính. Đồng thời, tranh luận về phạm vi áp dụng luật tài sản thất lạc đối với các địa chỉ Bitcoin không hoạt động lâu năm được dự báo sẽ tiếp tục nóng lên.