Robot humanoid đang nổi lên như một thị trường tăng trưởng lớn mới của ngành công nghệ, sau AI và bán dẫn. Giới đầu tư và các nhà phân tích cho rằng trong thập kỷ tới, dòng robot này sẽ mở rộng từ nhà máy sang lĩnh vực dịch vụ, thậm chí đi vào hộ gia đình.

Theo CNBC ngày 3/6/2026 (giờ địa phương), nhà đầu tư toàn cầu và các chuyên gia trong ngành đánh giá thị trường robot humanoid sẽ tăng trưởng nhanh nhờ bước tiến của Physical AI. Gần đây, Masayoshi Son của SoftBank cũng đề cập khả năng AI vật lý và robot có thể tạo ra doanh nghiệp nghìn tỷ USD tiếp theo, qua đó củng cố thêm kỳ vọng của thị trường.

Trên thực tế, robot humanoid đã bắt đầu được triển khai tại sân bay để xử lý hành lý, trong hoạt động logistics tự động hóa và trên dây chuyền sản xuất. Optimus, mẫu robot do Tesla phát triển, hiện được xem là một trong những ví dụ tiêu biểu.

Quy mô thị trường cũng được dự báo tăng mạnh. Trong báo cáo mới công bố, ngân hàng đầu tư Barclays gọi đây là kỷ nguyên “tự động hóa 3.0”, đồng thời ước tính thị trường hiện vào khoảng 2-3 tỷ USD và có thể đạt 200 tỷ USD vào năm 2035.

Bà Zornitsa Todorova, Trưởng bộ phận nghiên cứu của Barclays, nhận định “10 năm tới sẽ là thời đại của robot”, trong đó humanoid sẽ trở thành công cụ chủ chốt giúp xử lý tình trạng thiếu hụt lao động mang tính cấu trúc trong sản xuất. Theo phân tích này, già hóa dân số, đô thị hóa và sự thay đổi trong lựa chọn nghề nghiệp sẽ là những yếu tố đẩy nhanh tốc độ ứng dụng robot hình người. Các công việc nguy hiểm, lặp đi lặp lại và khó thu hút lao động được xem là nhóm phù hợp nhất để robot thay thế con người.

Ở giai đoạn hiện nay, robot humanoid chủ yếu đảm nhiệm các tác vụ tương đối đơn giản như vận chuyển thùng hàng hoặc gắp, di chuyển linh kiện trên dây chuyền. Tuy vậy, cùng với sự phát triển của AI, thị trường kỳ vọng robot sẽ dần có thể xử lý những công việc phức tạp hơn.

Ngành công nghiệp này được dự báo sẽ phổ biến theo hai giai đoạn. Đến năm 2030, ứng dụng humanoid sẽ mở rộng chủ yếu trong các lĩnh vực sản xuất như chế tạo, logistics, nông nghiệp và xây dựng. Sau đó, phạm vi sử dụng sẽ lan sang các ngành dịch vụ như y tế, chăm sóc người cao tuổi, giáo dục, khách sạn và ăn uống. Nhu cầu cũng được dự báo tăng mạnh tại Mỹ và châu Âu, nơi khu vực dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế.

Về lợi thế dẫn đầu, nhiều đánh giá cho rằng Trung Quốc đang chiếm ưu thế. Theo Barclays, Trung Quốc hiện chiếm khoảng một nửa số robot công nghiệp được lắp đặt trên toàn cầu. Nước này cũng chiếm 85% số robot humanoid được lắp đặt mới trong năm ngoái. Chi phí sản xuất tại Trung Quốc được ước tính vào khoảng 50.000 USD, tương đương khoảng một nửa so với các đối thủ phương Tây. Ông Dan Ives của Wedbush Securities nhận định Trung Quốc đang dẫn trước rõ rệt trên thị trường humanoid, trong khi Mỹ vẫn ở vị thế bám đuổi.

Giới đầu tư cũng xem humanoid là một chủ đề tăng trưởng dài hạn. Ông Jason Pidcock, đại diện công ty quản lý tài sản Jupiter, dự báo trong 10 năm tới thế giới sẽ rất khác hiện nay, khi robot humanoid không chỉ hiện diện trong nhà máy mà còn xuất hiện tại các hộ gia đình, quân đội và cơ quan chính phủ. Theo ông, làn sóng robot sẽ giúp năng suất tăng mạnh, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng ở các lĩnh vực liên quan như bán dẫn, cảm biến, pin, phần mềm và hạ tầng viễn thông.

Một số chuyên gia thậm chí cho rằng trong tương lai, người tiêu dùng có thể mua robot humanoid theo cách họ thay điện thoại thông minh hoặc máy tính cá nhân hiện nay.

Dù vậy, những vấn đề liên quan đến việc làm, an toàn và khung pháp lý vẫn là các rào cản cần được giải quyết. Các chuyên gia cho rằng humanoid có thể tạo ra mức tăng năng suất đáng kể, nhưng doanh nghiệp và chính phủ cũng cần chuẩn bị một cách tiếp cận cân bằng trước các tác động xã hội.

Theo giới phân tích, tốc độ hoàn thiện công nghệ, mức giảm chi phí, thời điểm mở rộng sang lĩnh vực dịch vụ và cục diện cạnh tranh giữa doanh nghiệp Trung Quốc với Mỹ và châu Âu sẽ là những biến số then chốt quyết định hướng đi của ngành humanoid.