Meta đang đối mặt tranh cãi nội bộ sau khi lên kế hoạch theo dõi cách nhân viên sử dụng máy tính để thu thập dữ liệu phục vụ huấn luyện AI, trong bối cảnh công ty tăng tốc chiến lược đặt AI làm trọng tâm.

Theo kế hoạch, Meta sẽ ghi nhận nhiều dạng thao tác trên máy tính của nhân viên, gồm gõ phím, di chuyển chuột, vị trí nhấp chuột và nội dung hiển thị trên màn hình. Mục tiêu là giúp các mô hình AI của hãng học cách con người xử lý những tác vụ hằng ngày trên máy tính.

Thông tin do New York Times đăng tải cho biết kế hoạch này đã làm dấy lên phản ứng trong nội bộ Meta. Nhiều nhân viên bày tỏ sự bất mãn trên các kênh trao đổi nội bộ, trong khi CTO Andrew Bosworth khẳng định sẽ không có ngoại lệ.

Động thái trên diễn ra khi Meta tiếp tục đẩy mạnh đầu tư cho AI. Công ty đang chi mạnh cho trung tâm dữ liệu và phát triển mô hình AI, nhưng hiện vẫn chưa được xếp cùng nhóm dẫn đầu với OpenAI, Anthropic hay Google trong cuộc đua này. Vì vậy, Meta đang tăng tốc tái định vị để trở thành một doanh nghiệp lấy AI làm trung tâm.

Trong lộ trình đó, Meta yêu cầu khoảng 78.000 nhân viên tích cực sử dụng AI và sẽ đưa tiêu chí này vào đánh giá hiệu suất làm việc. Gần đây, công ty cũng công bố kế hoạch cắt giảm 10% nhân sự để bù đắp chi phí đầu tư cho AI.

Kế hoạch theo dõi cách nhân viên sử dụng máy tính vì thế càng gây tranh cãi. Theo New York Times, nhiều nhân viên Meta cho rằng biện pháp này mang tính phản cảm, thiếu nhân văn và xâm phạm quyền riêng tư. Một số người cho biết tinh thần đi xuống và đang cân nhắc nghỉ việc.

Diễn biến tại Meta phần nào phản ánh tâm lý bất an ngày càng gia tăng trong giới lao động công nghệ, khi nhiều doanh nghiệp liên tiếp công bố cắt giảm nhân sự với lý do gắn với AI. Vấn đề này đặc biệt nhạy cảm tại các công ty công nghệ, nơi AI đang cho thấy hiệu quả rõ rệt trong mảng lập trình. Khi quan điểm “làm nhiều hơn với ít người hơn” nhờ AI lan rộng trong ngành phần mềm, cắt giảm nhân sự ngày càng thường xuyên đi kèm các mục tiêu nâng năng suất.

Với Meta, câu chuyện không chỉ dừng ở cắt giảm nhân sự. Công ty đang thúc đẩy quá trình tái cấu trúc để chuyển từ một doanh nghiệp Internet sang doanh nghiệp AI, đồng thời tăng tốc đưa AI vào toàn bộ tổ chức.

Trong bối cảnh chưa có chuẩn mực rõ ràng về cách làm việc hiệu quả trong thời đại AI, Meta liên tục triển khai những thử nghiệm quyết liệt. Theo cách mô tả của New York Times, quá trình đưa AI vào toàn tổ chức tại Meta diễn ra khá hỗn độn, thậm chí đôi lúc gây cảm giác ngượng ngập.

Dù vậy, những gì đang diễn ra tại Meta có thể trở thành một ví dụ sớm cho thấy AI sẽ thay đổi công việc của con người và cách doanh nghiệp vận hành ra sao.

Hồi tháng 3, Meta tổ chức sự kiện “AI Transformation Week” dành cho nhân viên nhằm hướng dẫn cách sử dụng công cụ lập trình AI và các AI agent. Tại đây, đội ngũ thiết kế sản phẩm được yêu cầu thử lập trình bằng AI, trong khi các kỹ sư phần mềm phải thử dùng AI để thực hiện công việc thiết kế sản phẩm.

Meta cũng giới thiệu một bảng điều khiển nội bộ để theo dõi lượng token nhân viên sử dụng. Trong lĩnh vực AI, token được xem là chỉ số quan trọng phản ánh mức độ sử dụng công cụ AI. Theo thông tin lan truyền trong nội bộ, một số nhân viên coi bảng điều khiển này là công cụ gây áp lực và kích thích cạnh tranh. New York Times dẫn hai nguồn tin cho biết một số nhân viên đã tạo quá nhiều AI agent, đến mức những người khác phải tiếp tục tạo thêm agent để tìm kiếm và đánh giá các agent đó.

Theo New York Times, việc triển khai kế hoạch tái cơ cấu quy mô lớn cùng tuyên bố theo dõi hoạt động máy tính đã khiến không khí trong nội bộ Meta trở nên căng thẳng. Hiện chưa rõ trạng thái này có sớm lắng xuống hay không. Tuy nhiên, các phát biểu từ ban lãnh đạo cho thấy công ty vẫn còn nhiều thay đổi phía trước. Meta cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh AI ngày càng khốc liệt, các quyết định mạnh tay là điều khó tránh khỏi.

CFO Susan Li gần đây nói trong cuộc gọi công bố kết quả kinh doanh quý rằng bà “không biết quy mô công ty tối ưu là bao nhiêu”, đồng thời nhận định rằng khi năng lực AI phát triển nhanh, “rất nhiều thay đổi đang diễn ra”.

Theo bản ghi âm mà New York Times thu thập được, trong cuộc họp toàn công ty diễn ra một ngày sau đó, CEO Mark Zuckerberg nói: “Chúng tôi không thu thập dữ liệu nhân viên nhằm giám sát hay đánh giá hiệu suất làm việc”. Ông cho biết thêm: “Dữ liệu này sẽ được sử dụng để huấn luyện AI cách những người thông minh sử dụng máy tính để hoàn thành công việc. AI là một trong những lĩnh vực có mức độ cạnh tranh khốc liệt nhất trong lịch sử, và điều đó chắc hẳn tất cả chúng ta đều biết”.