Trái với nhận định phổ biến rằng phần lớn dự án AI trong doanh nghiệp chỉ dừng ở giai đoạn thử nghiệm, Andreessen Horowitz (a16z) cho rằng AI đang được triển khai thực tế nhanh hơn đáng kể so với các làn sóng công nghệ trước. Theo quỹ đầu tư mạo hiểm này, mức độ ứng dụng rõ nhất hiện nằm ở lập trình, hỗ trợ khách hàng và tìm kiếm thông tin nội bộ.

Trước đó, nhiều khảo sát từng cho thấy việc đưa AI vào doanh nghiệp thường không vượt qua được giai đoạn thí điểm. Một nghiên cứu của MIT là ví dụ tiêu biểu, với kết luận rằng 95% dự án AI dạng thí điểm (pilot) không được chuyển sang vận hành thực tế.

Trong phân tích phản biện mới công bố, a16z cho rằng con số trên chưa đủ sức thuyết phục. Quỹ này dựa vào dữ liệu nội bộ cùng các cuộc trao đổi với lãnh đạo doanh nghiệp để phác họa một bức tranh khác về thị trường AI doanh nghiệp.

Theo a16z, mục tiêu của nghiên cứu là lượng hóa doanh nghiệp đang ứng dụng AI ở những khâu nào, theo cách nào và đâu là các mảng đã bắt đầu cho thấy lợi tức đầu tư rõ ràng. Phân tích này tập trung vào AI doanh nghiệp và các lĩnh vực đã tạo ra giá trị thực tế, không bao gồm nhóm doanh nghiệp thiên về người tiêu dùng.

Quỹ đầu tư này cho biết 29% doanh nghiệp thuộc Fortune 500 và 19% doanh nghiệp trong Global 2000 đã đưa AI vào vận hành thực tế thông qua việc trả phí cho các startup AI hàng đầu.

Theo a16z, đây là diễn biến khác hẳn so với các chu kỳ công nghệ trước. Thông thường, Fortune 500 không phải nhóm chấp nhận công nghệ sớm. Các startup công nghệ thường phải bán sản phẩm cho những công ty trẻ hơn trước khi đủ sức thâm nhập thị trường doanh nghiệp lớn, và quá trình giành được hợp đồng enterprise thường kéo dài nhiều năm.

Tuy nhiên, AI đang đi ngược quỹ đạo đó. Sau khi OpenAI ra mắt ChatGPT vào năm 2022, tiềm năng của AI nhanh chóng trở thành chủ đề nóng không chỉ ở thị trường tiêu dùng mà cả trong khối doanh nghiệp. Theo a16z, các tập đoàn lớn đang đầu tư vào AI nhanh và mạnh hơn nhiều so với những đợt đổi mới công nghệ trước, và điều này đã phản ánh trong khảo sát.

Xét theo hành vi chi tiền, lập trình hiện là mảng doanh nghiệp triển khai AI nhanh nhất và cũng áp đảo nhất. Bên cạnh đó, hỗ trợ khách hàng và tìm kiếm thông tin cũng nổi lên như các trường hợp sử dụng đang mở rộng nhanh trong môi trường doanh nghiệp.

a16z đánh giá lập trình là trường hợp sử dụng lý tưởng nhất cho AI. Việc viết mã dựa trên cú pháp chặt chẽ, đầu ra có thể dự đoán và dễ kiểm chứng. Bất kỳ ai cũng có thể chạy thử đoạn mã để xác nhận nó có hoạt động hay không.

Ở chiều ngược lại, hỗ trợ khách hàng là lĩnh vực có tính chất rất khác so với phát triển phần mềm. Nhiều tổ chức xem đây là công việc vừa lặp lại vừa phức tạp, vì thế thường thuê ngoài cho các nhà cung cấp dịch vụ ở nước ngoài hoặc các công ty BPO.

Theo a16z, AI đặc biệt phù hợp với mảng này vì nhiều lý do. Trong chăm sóc khách hàng, các tương tác thường chịu áp lực về thời gian và hướng đến mục tiêu rất cụ thể, chẳng hạn xử lý yêu cầu hoàn tiền, nên bài toán tương đối rõ ràng. Ngoài ra, đội ngũ hỗ trợ thường xuyên quá tải, tỷ lệ nghỉ việc cao và phải đào tạo người mới theo quy trình chuẩn hóa. Đây là môi trường thuận lợi để AI được áp dụng rộng rãi. Do vẫn luôn có cơ chế chuyển tiếp sang nhân viên hỗ trợ, AI cũng không nhất thiết phải đạt độ chính xác tuyệt đối mới có thể tạo ra giá trị.

Tìm kiếm bằng AI cũng đang trở thành một mảng tăng trưởng đáng chú ý trong doanh nghiệp. a16z cho biết một trong những bài toán phổ biến nhất là giúp nhân viên nhanh chóng tìm và trích xuất thông tin liên quan từ nhiều hệ thống dữ liệu rời rạc. Trong bối cảnh đó, Glean đang nổi lên như một startup tiêu biểu.

Xét theo ngành, công nghệ, pháp lý và y tế là ba lĩnh vực sử dụng AI nổi bật nhất. Riêng với ChatGPT, 27% người dùng doanh nghiệp đến từ ngành công nghệ. Cursor và Glean cũng ghi nhận phần lớn khách hàng đầu tiên là các công ty công nghệ.

Việc doanh nghiệp công nghệ, nơi trực tiếp tạo ra công nghệ, ứng dụng AI mạnh không phải điều bất ngờ. Tuy nhiên, sự nổi lên của lĩnh vực pháp lý và y tế lại đáng chú ý hơn. Với ngành pháp lý, vốn nổi tiếng với chu kỳ dự án kéo dài và sự thận trọng trong tiếp nhận công nghệ, động lực thay đổi được cho là đến từ giá trị mà AI thể hiện quá rõ ràng.

a16z lấy ví dụ rằng trước đây, phần mềm doanh nghiệp mang lại giá trị khá hạn chế cho giới luật sư. Các công cụ quản lý quy trình làm việc không giúp cải thiện đáng kể hiệu suất đối với những tác vụ phi cấu trúc và đòi hỏi nhiều phán đoán. Sự xuất hiện của AI đã khiến giá trị công nghệ đối với nghề luật trở nên rõ nét hơn nhiều.

Trong lĩnh vực y tế, AI cũng đang lan rộng nhanh hơn so với các phần mềm truyền thống. Abridge, Ambience Healthcare, OpenEvidence và Tennr đều ghi nhận doanh thu tăng mạnh nhờ những trường hợp sử dụng cụ thể như hỗ trợ ghi chép hồ sơ y tế, tìm kiếm thông tin y khoa, hoặc tự động hóa các quy định phức tạp liên quan đến cung cấp dịch vụ và thanh toán chi phí khám chữa bệnh.

Dù công nghệ, pháp lý và y tế đã nổi lên như những mảng giàu tiềm năng trong làn sóng AI hiện nay, a16z cho rằng dư địa khai thác vẫn còn rất lớn. Riêng ngành pháp lý đã bao gồm nhiều nhóm chuyên biệt như luật sư nội bộ, hãng luật, luật sư bằng sáng chế hay luật sư đại diện nguyên đơn, mỗi nhóm có quy trình làm việc và nhu cầu khác nhau. Ngành y tế cũng tương tự, với nhiều loại hình bác sĩ và cơ sở khám chữa bệnh đan xen.

a16z cũng nhấn mạnh cần theo dõi sát việc các công ty phát triển mô hình AI đang dồn nguồn lực nghiên cứu vào đâu. Quỹ này dự báo làn sóng startup mới sẽ sớm xuất hiện khi năng lực agent cải thiện nhanh, đầu tư vào khả năng thao tác trực tiếp trên máy tính tăng lên, và các nghiên cứu về giao diện đáng tin cậy cho những định dạng ngoài văn bản như bảng tính hay bài thuyết trình tiếp tục tiến triển.