Ông Lee Dong-ju, CEO HyperX, trình bày tại hội thảo “AX+Mạng riêng 5G” ngày 18/11. Ảnh: DigitalToday

Các chuyên gia trong ngành cho rằng để làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) thực sự chuyển thành động lực tăng trưởng cho thị trường mạng riêng 5G, bài toán trước mắt là giảm chi phí triển khai, đồng thời xây dựng dịch vụ phù hợp với nhu cầu của từng ngành. Cùng với đó, cơ chế cấp tần số cũng cần được điều chỉnh linh hoạt hơn để đáp ứng những kịch bản mới như mạng di động triển khai theo hiện trường.

Nhận định trên được đưa ra tại hội thảo “AX+Mạng riêng 5G”, diễn ra ngày 18/11 tại COEX, Seoul, trong khuôn khổ “Tuần thúc đẩy ngành phát thanh - vô tuyến 2026”. Sự kiện do Cơ quan Xúc tiến Truyền thông, Phát thanh và Vô tuyến Hàn Quốc (KCA) tổ chức, tập trung thảo luận vai trò của mạng riêng 5G trong bối cảnh AI vật lý ngày càng phổ biến và các giải pháp để kích hoạt thị trường.

Mạng riêng 5G, còn được gọi là Ium 5G, là mạng chuyên dụng do doanh nghiệp hoặc tổ chức xây dựng và vận hành trong một khu vực hoặc cơ sở nhất định để phục vụ nhu cầu riêng, tách biệt với mạng 5G thương mại. Mô hình này thường được triển khai tại nhà máy, trung tâm logistics hay cảng biển, nơi đòi hỏi kết nối ổn định và độ trễ thấp.

Chính phủ Hàn Quốc cũng đang thúc đẩy việc phổ cập mô hình này. Trong năm nay, Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin và Truyền thông Hàn Quốc cùng KCA triển khai dự án “mở rộng dịch vụ hội tụ mạng riêng thế hệ mới”, hỗ trợ xây dựng mạng riêng tại hiện trường sản xuất và thử nghiệm các dịch vụ hội tụ.

Tại sự kiện, ông Lee Dong-ju, CEO HyperX, trình bày tham luận với chủ đề “Kỷ nguyên AX và hướng đi của mạng riêng 5G”, trong đó phân tích cơ hội và thách thức của thị trường khi quá trình chuyển đổi AI trong công nghiệp tăng tốc.

Theo ông Lee, việc thị trường AX tăng trưởng không đồng nghĩa mạng riêng 5G sẽ tự động mở rộng theo. Ông cho rằng thị trường chỉ thực sự hình thành khi doanh nghiệp chọn mạng riêng 5G là giải pháp phù hợp. Ngay cả khi AI được ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp, doanh nghiệp vẫn có nhiều lựa chọn thay thế như mạng có dây, Wi-Fi hay mạng di động thương mại. Vì vậy, mạng riêng 5G phải chứng minh được lợi thế cạnh tranh riêng.

Chi phí triển khai cũng được xem là rào cản lớn đối với đà mở rộng của thị trường. Theo mô hình dẫn dắt AX trong sản xuất do HyperX đưa ra, chỉ riêng các hạng mục như hạ tầng dữ liệu, mô hình AI, robot và thiết bị tự động hóa đã có thể vượt 3 tỷ won, chưa bao gồm chi phí cho hạ tầng viễn thông.

Ông Lee lưu ý rằng trong bối cảnh AX công nghiệp đã đòi hỏi khoản đầu tư lớn, việc bổ sung thêm chi phí vận hành mạng riêng 5G có thể làm tăng đáng kể gánh nặng cho doanh nghiệp. Khảo sát về nhu cầu mạng riêng trong ngành chế tạo do HyperX thực hiện năm 2024 cho thấy hơn một nửa số doanh nghiệp được hỏi chỉ chấp nhận mức đầu tư ban đầu dưới 50 triệu won.

Theo ông, có thể đang tồn tại khoảng cách khá lớn giữa mức chi phí mà nhà cung cấp hình dung và khả năng chi trả thực tế của khách hàng. Vì vậy, thị trường cần một cấu trúc giá đủ dễ tiếp cận để doanh nghiệp có thể cân nhắc triển khai.

Một vấn đề khác được nêu ra là tính minh bạch về giá. Ông Lee cho rằng hiện vẫn khó so sánh trực quan giữa giá thiết bị, phí sử dụng phần mềm và chi phí bảo trì. Do đó, thị trường cần có bộ hạng mục báo giá chuẩn, đồng thời xây dựng hệ thống so sánh tổng chi phí sở hữu (TCO).

Ông cũng đề xuất điều chỉnh cách đánh giá các chương trình hỗ trợ của chính phủ. Nếu các dự án trình diễn trước đây chủ yếu tập trung vào việc triển khai mạng và kiểm chứng hiệu năng, thì trong giai đoạn tới cần đánh giá thêm các chỉ số như mức tăng năng suất, khả năng cắt giảm chi phí và triển vọng phát sinh đầu tư tiếp theo. Theo ông, điểm mấu chốt là phải xác nhận liệu đây có phải dịch vụ mà doanh nghiệp có thể tự triển khai và tự vận hành sau khi dự án nhà nước kết thúc hay không, qua đó chứng minh giá trị đầu tư thực chất.

Bên cạnh yếu tố chi phí, ông Lee cũng phân tích sự thay đổi trong môi trường truyền thông khi AI vật lý lan rộng. Trước đây, tại nhà máy, khi thiết bị phát sinh bất thường, người quản lý sẽ theo dõi màn hình giám sát và trực tiếp xử lý. Tuy nhiên, trong môi trường AX, AI có thể tự đánh giá tình trạng bất thường, thay đổi thứ tự công việc hoặc trực tiếp điều phối robot và thiết bị.

Trong bối cảnh đó, vai trò của mạng riêng 5G trở nên rõ nét hơn, nhất là khi nhiều robot cần đồng thời di chuyển, trao đổi dữ liệu và thực hiện mệnh lệnh từ hệ thống trung tâm. Những kịch bản như vậy đòi hỏi kết nối ổn định và độ trễ thấp.

Ông cho biết trong môi trường có hàng chục robot trao đổi dữ liệu cùng lúc, tính liên tục của kết nối và khả năng quản trị chất lượng truyền thông là yếu tố đặc biệt quan trọng. Ngược lại, với các thiết bị kiểm tra cố định, mạng có dây có thể phù hợp hơn; còn nhu cầu thu thập dữ liệu thông thường trong nhà xưởng có thể chỉ cần Wi-Fi. Vì vậy, mạng riêng 5G cần xác định rõ lĩnh vực mà mình có lợi thế vượt trội.

Một đề xuất đáng chú ý khác là tăng tính linh hoạt của cơ chế cấp tần số. Hiện, mạng riêng 5G tại Hàn Quốc sử dụng băng tần 4,7 GHz và 28 GHz, với cách cấp phát dựa trên các khu vực được chỉ định trước như tòa nhà hoặc khu đất.

Tuy nhiên, khi AI vật lý mở rộng sang các lĩnh vực như nông nghiệp, xây dựng và cảng biển, vị trí lắp đặt cũng như cách thức vận hành mạng có thể thay đổi đáng kể. Tại công trường xây dựng, trạm gốc có thể phải di chuyển theo tiến độ thi công; trong các tình huống thảm họa, nhu cầu sử dụng mạng ngắn hạn cũng có thể phát sinh.

Từ đó, ông Lee đề xuất xem xét cơ chế cấp tần số linh hoạt hơn, cho phép sử dụng mạng riêng 5G trên các tuyến di chuyển, ở khu vực rộng, cũng như trong những không gian có độ cao hoặc độ sâu khác nhau.

Tiếp nối phần trình bày của ông Lee, ông Han Hyo-chan, Giám đốc điều hành Nokia Korea, nhận định vai trò của hạ tầng viễn thông đang mở rộng từ truyền dữ liệu sang tính toán và cảm nhận môi trường xung quanh khi AI vật lý phát triển. Theo ông, hai công nghệ chủ chốt có thể hiện thực hóa xu hướng này là AI-RAN và ISAC.

Ông cho biết AI-RAN là mô hình tích hợp năng lực tính toán dựa trên bộ xử lý đồ họa (GPU) vào trạm gốc, cho phép vừa vận hành mạng vừa xử lý tác vụ AI. Trong khi đó, ISAC là công nghệ sử dụng sóng vô tuyến cho truyền thông để đồng thời nhận biết vị trí và chuyển động của vật thể xung quanh, từ đó có thể ứng dụng vào điều phối robot và drone.

Ông Han dẫn trường hợp Nokia tại Phần Lan sử dụng mạng 5G để phát hiện drone tiếp cận. Cách làm là tận dụng sóng vô tuyến và ăng-ten vốn phục vụ truyền thông để cảm nhận vật thể xung quanh. Theo ông, công nghệ này có thể được ứng dụng trong giám sát xâm nhập tại các cơ sở quốc phòng, cũng như điều phối phương tiện di chuyển tại cảng và trung tâm logistics.

Ông dự báo các công nghệ nói trên có thể sớm được áp dụng trong mạng riêng 5G, vốn được thiết kế cho những ngành đặc thù như quốc phòng, giao thông và logistics, hơn là mạng di động thương mại đại trà. Ông cho rằng yêu cầu đặt ra đối với mạng riêng đang ngày càng cao, đồng thời nhận định ca sử dụng đầu tiên của 6G nhiều khả năng cũng sẽ xuất hiện trong lĩnh vực mạng riêng.

Từ khóa

#AI #AI vật lý #mạng riêng 5G #cơ chế cấp tần số #AI-RAN #ISAC #Nokia
Copyright © DigitalToday. All rights reserved. Unauthorized reproduction and redistribution are prohibited.