Wall Street Journal cho biết nhiều doanh nghiệp AI Trung Quốc đang tận dụng các trung tâm dữ liệu tại Đông Nam Á để tiếp cận GPU của Nvidia, qua đó giảm tác động từ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. Diễn biến này cũng khiến Washington đẩy mạnh nỗ lực bịt các kênh trung gian đưa chip AI đến tay khách hàng Trung Quốc.
Mỹ đã cấm xuất khẩu một số dòng bán dẫn chủ chốt sang Trung Quốc, khiến doanh nghiệp nước này gặp khó trong việc mua trực tiếp các chip hiệu năng cao như GPU của Nvidia. Tuy nhiên, theo WSJ, các trung tâm dữ liệu được xây dựng tại Đông Nam Á đang bị nghi trở thành điểm trung gian giúp khách hàng Trung Quốc tiếp cận năng lực tính toán AI từ nước ngoài.
Tờ báo cho biết các công ty AI Trung Quốc xem đây là một mắt xích quan trọng để thu hẹp khoảng cách với đối thủ Mỹ. Họ hoặc mua chip qua các tuyến buôn lậu, hoặc truy cập từ xa vào các trung tâm dữ liệu đặt tại Malaysia và một số thị trường khác trong khu vực.
WSJ cho hay Jensen Huang từng tìm cách thuyết phục Tổng thống Trump cho phép Nvidia xuất khẩu trực tiếp chip AI cao cấp sang Trung Quốc, nhưng phần lớn nỗ lực này không thành công. Dù vậy, việc truy cập từ xa vào các trung tâm dữ liệu ở nước ngoài đã phần nào làm giảm tác động của lệnh cấm xuất khẩu trực tiếp.
Đông Nam Á hiện được xem là khu vực có vai trò ngày càng lớn trong doanh thu liên quan đến Nvidia. Trong 6 tháng tính đến ngày 26/7 năm nay, Nvidia ghi nhận doanh thu tại Trung Quốc đạt 12,4 tỷ USD, tương đương khoảng 7% doanh thu toàn cầu. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, phần doanh thu thực tế gắn với nhu cầu từ khách hàng Trung Quốc có thể cao hơn đáng kể.
WSJ dẫn ước tính của Culper Research cho biết trong năm tài khóa trước, hơn 20% doanh thu của Nvidia có thể được thúc đẩy bởi nhu cầu từ Trung Quốc. James Chai, nhà nghiên cứu tại Viện ISEAS-Yusof Ishak, nhận định việc các trung tâm dữ liệu ở Đông Nam Á được xây dựng với quy mô lớn như hiện nay có liên quan mật thiết đến nhu cầu từ Trung Quốc.
Theo New York Times, đến mùa hè năm ngoái, Singapore chiếm 22% doanh thu theo quý của Nvidia, tương đương 10 tỷ USD, trở thành thị trường doanh thu lớn thứ hai của hãng sau Mỹ.
Một trong những cái tên được nhắc đến là Megaspeed, công ty vận hành trung tâm dữ liệu tại Singapore. Theo bài viết, Alice Huang từng giữ vai trò lãnh đạo tại doanh nghiệp này, đồng thời bị nghi có liên hệ với Jensen Huang và với tình báo Trung Quốc. WSJ cho rằng Megaspeed nằm trong nhóm công ty mua chip Mỹ một cách hợp pháp để xây dựng trung tâm dữ liệu AI tại Đông Nam Á, sau đó cho doanh nghiệp Trung Quốc thuê năng lực tính toán.
Dựa trên tài liệu do WSJ thu thập, trong giai đoạn từ tháng 3/2024 đến tháng 6/2025, mạng lưới nói trên bị cáo buộc đã dàn xếp việc chuyển giao lượng chip Nvidia tiên tiến trị giá khoảng 12 tỷ USD cho các công ty Trung Quốc.
Các hồ sơ vận chuyển cho thấy đã có những đơn hàng chip với quy mô lên tới hàng trăm nghìn đơn vị. Đây là các sản phẩm mà chính phủ Mỹ muốn ngăn không để rơi vào tay Trung Quốc thông qua cơ chế kiểm soát xuất khẩu. Tuy nhiên, WSJ lưu ý chỉ từ các hồ sơ này vẫn chưa thể xác định chính xác có bao nhiêu chip thực tế đã được giao và nguồn cung đến từ đâu.
New York Times cũng cho biết có thời điểm Megaspeed đã mua hơn 2 tỷ USD chip Nvidia chỉ trong một năm.
Dẫn dữ liệu từ nền tảng thương mại ImportGenius, New York Times cho hay một công ty liên quan tại Malaysia đã nhập ít nhất 4,8 tỷ USD thiết bị AI của Nvidia trong giai đoạn từ tháng 6/2024 đến tháng 2/2026. Tờ báo này trước đó, vào tháng 10 năm ngoái, từng đưa tin Megaspeed bị điều tra với cáo buộc buôn lậu chip, nhưng Nvidia vẫn tiếp tục giao dịch sau đó.
Về phía mình, Nvidia khẳng định công ty đang nỗ lực ngăn chặn hoạt động buôn lậu bán dẫn. Megaspeed cho biết Alice Huang đã rời doanh nghiệp từ tháng 8/2025, đồng thời nhấn mạnh mọi hoạt động đều được vận hành hợp pháp và chuỗi cung ứng được thiết kế để tuân thủ các quy định liên quan, bao gồm cả kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.
Trong bối cảnh tranh cãi gia tăng và sau khi Jensen Huang từ chức, ngày càng có nhiều ý kiến tại Quốc hội Mỹ kêu gọi chặn các đường vòng mà Nvidia bị cho là đã tận dụng để mở rộng hoạt động tại Trung Quốc. Ngày 17, Bộ Thương mại Mỹ công bố dự thảo quy định nhằm ngăn chip bán dẫn của các công ty Mỹ, trong đó có Nvidia, chảy sang Trung Quốc.
Nội dung đáng chú ý trong dự thảo là việc bổ sung Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Singapore và Brazil vào danh sách quốc gia thuộc diện kiểm soát xuất khẩu. Theo đó, doanh nghiệp muốn vận chuyển bán dẫn tới các nước này sẽ phải xin phép Bộ Thương mại Mỹ. WSJ nhận định quy định mới có thể khiến các công ty trung tâm dữ liệu gặp nhiều khó khăn hơn khi cung cấp quyền tiếp cận chip AI cho doanh nghiệp Trung Quốc.
New York Times cho rằng nếu trọng tâm siết kiểm soát tiếp tục nhắm vào các đơn vị trung gian tại Đông Nam Á như Megaspeed, dòng doanh thu của Nvidia đi qua Singapore và Malaysia khó tránh khỏi biến động.