Wi-Fi gia đình có thể chậm đi không chỉ vì gói cước Internet, mà còn do router bị quá tải và băng tần không dây bị nhiễu. Khi số lượng thiết bị kết nối ngày càng nhiều, đặc biệt trong các ngôi nhà thông minh, việc kiểm tra tải của router và tình trạng của băng tần 2,4GHz trở nên cần thiết.
Ngày 15/11 theo giờ địa phương Engadget cho biết sự phổ biến của thiết bị nhà thông minh đang khiến lượng dữ liệu và số thiết bị mà router gia đình phải xử lý tăng mạnh.
Trước đây, mạng gia đình chủ yếu phục vụ một số thiết bị như PC hoặc máy chơi game. Hiện nay, đồng hồ thông minh, đèn, loa và camera an ninh cũng duy trì kết nối gần như liên tục.
Router không chỉ đảm nhiệm việc đưa thiết bị lên Internet mà còn xử lý dữ liệu trao đổi giữa các thiết bị trong nhà. Vì vậy, khi người dùng chuyển tệp dung lượng lớn hoặc nhiều thiết bị cùng phát video, lưu lượng tăng cao có thể làm tốc độ giảm và độ trễ tăng lên.
Engadget cũng lưu ý rằng tốc độ tối đa theo chuẩn Wi-Fi không đồng nghĩa với hiệu năng thực tế. Wi-Fi 6 và Wi-Fi 6E có tốc độ truyền dữ liệu lý thuyết tối đa 9,6Gbps, trong khi Wi-Fi 7 đạt khoảng 46Gbps. Tuy nhiên, tốc độ thực tế còn phụ thuộc vào năng lực của router, thiết bị đầu cuối và môi trường sử dụng.
Một nguyên nhân lớn khác là tình trạng nhiễu trên các băng tần không dây. Wi-Fi 6 hỗ trợ băng tần 2,4GHz và 5GHz, còn từ Wi-Fi 6E trở đi có thể khai thác thêm băng tần 6GHz.
Trong đó, băng tần 2,4GHz đặc biệt dễ gặp tình trạng quá tải vì thông thường chỉ có 3 kênh không chồng lấn lên nhau. Khi nhiều đèn thông minh và thiết bị IoT cùng hoạt động trên băng tần này, độ trễ kết nối có thể tăng rõ rệt.
Khả năng xử lý của router cũng có giới hạn. Các mẫu router đời cũ có thể sụt giảm hiệu năng đáng kể khi nhiều thiết bị cùng lúc trao đổi dữ liệu. Số lượng thiết bị có thể kết nối vì thế không chỉ phụ thuộc vào chuẩn Wi-Fi, mà còn liên quan đến phần cứng của router và mức sử dụng dữ liệu thực tế.
Ngay cả Wi-Fi 7 cũng không thể giải quyết toàn bộ vấn đề. Một số công nghệ như “preamble puncturing” cho phép truyền dữ liệu bằng cách bỏ qua phần kênh đang bị nhiễu, nhưng chỉ phát huy hiệu quả khi cả router lẫn thiết bị kết nối đều hỗ trợ.
Để giảm tình trạng Wi-Fi chậm, người dùng có thể chuyển các thiết bị tương thích sang băng tần 5GHz hoặc 6GHz. Với những thiết bị thường xuyên truyền dữ liệu lớn, kết nối có dây nên được ưu tiên.
Ngoài ra, các thiết bị như đèn thông minh và cảm biến có thể được kết nối qua hub sử dụng Zigbee hoặc Thread để giảm tải cho mạng Wi-Fi.
Các chuyên gia khuyến nghị người dùng chưa nhất thiết phải thay router ngay. Trước hết, nên kiểm tra số thiết bị đang kết nối, mức độ nhiễu của từng băng tần và lưu lượng dữ liệu sử dụng trong gia đình.