Elon Musk cho rằng trí tuệ nhân tạo có thể đưa nhân loại vào một “kỷ nguyên sung túc”, với thu nhập cao hơn và dịch vụ y tế tốt hơn cho số đông. Theo ông, AI sẽ không xóa sổ việc làm trên diện rộng, nhưng sẽ làm thay đổi sâu sắc bản chất công việc và có thể khiến khoản tiết kiệm hưu trí cho 10-20 năm tới trở nên “vô nghĩa”.

Theo Business Insider ngày 30/9 (giờ địa phương), nhận định trên được CEO Tesla, SpaceX và xAI đưa ra khi trao đổi với báo giới sau cuộc gặp giữa các lãnh đạo công nghệ tại Nhà Trắng hôm 29/9.

Về tác động kinh tế của AI, Musk nói kịch bản có khả năng xảy ra cao nhất là một “kỷ nguyên sung túc”. Theo ông, viễn cảnh này không chỉ dừng ở thu nhập cơ bản phổ quát, mà còn có thể tiến tới “thu nhập cao phổ quát”.

Ông cho rằng khi AI kết hợp với robot và siêu trí tuệ, bất kỳ ai trên thế giới cũng có thể tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ở mức tốt nhất. Musk nói với robot và siêu trí tuệ, mọi người trên toàn cầu, kể cả chính ông, đều có thể được chăm sóc tốt hơn bất kỳ ai có mặt tại cuộc gặp, và gọi đó là “điều kỳ diệu”.

Ở góc độ thị trường lao động, Musk nhấn mạnh AI sẽ làm thay đổi cấu trúc việc làm hơn là khiến việc làm biến mất. Trả lời câu hỏi về khả năng AI xóa sổ việc làm, ông nói “việc làm sẽ thay đổi” và đây không phải là hiện tượng mới.

Để minh họa, Musk nhắc tới giai đoạn con người từng làm các công việc tính toán thủ công, trước khi máy tính điện tử thay thế phần lớn hoạt động này. Theo ông, sẽ không ai muốn quay lại cảnh ngồi tính toán cả ngày.

Musk cũng cho rằng đến nay AI chưa dẫn tới làn sóng thất nghiệp tăng vọt. “Nhu cầu đối với con người là rất lớn”, ông nói, đồng thời bày tỏ kỳ vọng AI sẽ mang lại “lợi ích rất lớn” cho nhân loại và tạo ra một tương lai “mà con người mong muốn”.

Những phát biểu này được đưa ra ngay sau khi lãnh đạo các công ty AI lớn cùng ký một bộ nguyên tắc về phát triển AI an toàn tại Nhà Trắng. Musk ký vào cam kết chung về phát triển “frontier AI” có trách nhiệm cùng CEO Nvidia Jensen Huang, CEO Meta Mark Zuckerberg, CEO Alphabet Sundar Pichai, đồng sáng lập OpenAI Greg Brockman và CEO Anthropic Dario Amodei.

Nhóm này cam kết phát triển AI theo hướng an toàn và có trách nhiệm trong bối cảnh lo ngại về rủi ro từ các chatbot như Claude, ChatGPT, Gemini và Grok ngày càng gia tăng. Các bên thống nhất xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ đủ mạnh với đội ngũ chuyên trách giám sát, đồng thời chấp nhận kiểm toán hoặc đánh giá độc lập từ bên ngoài và cơ chế rà soát của một ủy ban độc lập thuộc hội đồng quản trị.

Dù vậy, Musk từ lâu cũng là một trong những người thường xuyên cảnh báo về rủi ro của AI. Trong một cuộc phỏng vấn trước đây, ông nói khả năng AI và robot vận hành sai theo hướng gây hậu quả thảm khốc “không phải bằng 0”, đồng thời lưu ý quá trình chuyển sang một tương lai tươi sáng sẽ “không suôn sẻ”.

Hồi tháng 4, Musk từng nhắc tới ý tưởng “thu nhập cao phổ quát” do chính phủ liên bang chi trả như một cách ứng phó với thất nghiệp do AI. Ông cũng nêu khả năng công nghệ mới sẽ kéo chi phí sản xuất giảm mạnh, khiến hàng hóa và dịch vụ trở nên gần như vô hạn. Tuy nhiên, ông cảnh báo nếu công việc của con người không còn quan trọng, con người có thể đánh mất cảm giác về mục đích sống.

Quan điểm của Musk về tiết kiệm hưu trí cũng khác với cách nhìn thông thường. Theo ông, nếu kịch bản này trở thành hiện thực, khoản tiết kiệm hưu trí cho 10-20 năm tới sẽ “trở nên vô nghĩa”, vì AI có thể đồng thời làm thay đổi sản xuất, thu nhập, y tế và cấu trúc lao động.