Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 22/9 cho biết chính phủ Mỹ sẽ dùng cụm “siêu trí tuệ” thay cho “trí tuệ nhân tạo” trong các văn bản chính thức. Theo ông, từ “nhân tạo” khiến AI bị hiểu theo hướng “không thật”, trong khi công nghệ này trên thực tế rất ấn tượng.

Theo Business Insider, phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, ông Trump nói chính phủ Mỹ sẽ thay cách gọi “trí tuệ nhân tạo” bằng “siêu trí tuệ” trong các tài liệu chính thức. Ông lập luận rằng chữ “artificial” dễ tạo cảm giác như thứ gì đó “giả”, không phản ánh đúng năng lực thực tế của AI.

Ông Trump cũng cho biết từ nay, các văn bản của Mỹ sẽ dùng “super” thay cho “artificial”, đồng thời bày tỏ kỳ vọng các nước khác sẽ làm theo. Cùng với đó, ông tiếp tục nhấn mạnh quan điểm không nên kìm hãm đà phát triển của AI.

Tuy nhiên, phát biểu này không đồng nghĩa thuật ngữ chính thức của AI trên phạm vi quốc tế sẽ thay đổi. “Trí tuệ nhân tạo” không phải là khái niệm do riêng một chính phủ đặt ra, mà là thuật ngữ đã được giới học thuật, ngành công nghệ và người dùng sử dụng suốt nhiều thập kỷ.

Bản thân “siêu trí tuệ” cũng không phải khái niệm mới. Trong lĩnh vực AI, thuật ngữ này thường dùng để chỉ các hệ thống có năng lực trí tuệ vượt con người trên mọi phương diện, khác với cách hiểu phổ biến về AI hiện nay. Vì vậy, nếu dùng “siêu trí tuệ” để gọi chung toàn bộ AI, khái niệm này có thể gây nhầm lẫn.

Lịch sử của thuật ngữ “trí tuệ nhân tạo” bắt đầu từ thập niên 1950. Năm 1955, cụm “artificial intelligence” xuất hiện trong đề xuất dự án nghiên cứu của Đại học Dartmouth. Sau hội thảo nghiên cứu năm 1956, thuật ngữ này dần được định hình như một lĩnh vực học thuật riêng. Ở giai đoạn đó, những cách gọi khác như “cybernetics” hay nghiên cứu về “automata” cũng được dùng song song để nói về trí thông minh và tính tự chủ của máy móc.

Về sau, thuật ngữ AI vượt ra ngoài phạm vi học thuật và được dùng rộng rãi trong toàn ngành công nghệ. Nhiều doanh nghiệp đưa trực tiếp AI vào tên gọi, như OpenAI, hoặc phát triển cách đặt tên riêng cho sản phẩm, như “Apple Intelligence” của Apple.

Theo một số phân tích, phát biểu lần này của ông Trump chủ yếu mang tính thông điệp về cách nhìn nhận công nghệ và định hướng phát triển AI của Mỹ, hơn là nỗ lực tái định nghĩa AI. Trong cùng bài phát biểu, ông phản đối các động thái kiểm soát AI ở quy mô quốc tế và khẳng định Mỹ cần tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt công nghệ này.

Tranh luận về rủi ro của AI hiện vẫn tiếp diễn. Ông Trump nhiều lần bác bỏ cảnh báo cho rằng AI có thể đe dọa nhân loại, đồng thời phản đối cách tiếp cận làm chậm tiến bộ công nghệ. Ở chiều ngược lại, một số nước châu Âu và một bộ phận trong ngành AI cho rằng cần có hợp tác quốc tế để bảo đảm an toàn cho các hệ thống AI tiên tiến.

Việc cách gọi “AI” có thực sự được thay bằng “siêu trí tuệ” hay không do đó vẫn là câu chuyện khác với thay đổi câu chữ trong văn bản của chính phủ Mỹ. Chừng nào giới học thuật và doanh nghiệp vẫn tiếp tục dùng thuật ngữ hiện hành, tác động của đề xuất này đối với cách gọi AI trên toàn cầu vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng.