Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang lan rộng, nhưng tác động trước mắt lên việc làm có vẻ chưa quá tiêu cực. Một khảo sát mới cho thấy doanh nghiệp chủ yếu chọn tái đào tạo nhân sự hiện có hoặc tuyển thêm người để triển khai AI, thay vì sa thải hàng loạt.

Theo TechRadar, khảo sát do Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ chi nhánh New York (Fed New York) công bố ngày 2/9 (giờ địa phương) đã xem xét tác động của AI đến việc làm tại các doanh nghiệp ở New York và khu vực bắc New Jersey. Trong số các doanh nghiệp dịch vụ đã sử dụng AI trong 6 tháng qua, 4% cho biết đã cắt giảm nhân sự vì AI. Với khối sản xuất, cả khảo sát năm ngoái lẫn năm nay đều không ghi nhận trường hợp sa thải nào liên quan đến AI.

Mức độ ứng dụng AI đang tăng nhanh ở cả hai khối. Tại doanh nghiệp dịch vụ, tỷ lệ sử dụng AI tăng từ 25% trong năm 2024 lên 61% trong năm nay, và từ 40% trong năm 2025 lên 61% trong năm nay. Ở lĩnh vực sản xuất, tỷ lệ này lần lượt tăng từ 16% lên 51% trong năm nay và từ 26% lên 51% trong năm nay. Dù vậy, 75% doanh nghiệp dịch vụ và hơn 90% doanh nghiệp sản xuất đã triển khai AI cho biết quy mô đầu tư hiện vẫn ở mức tối thiểu hoặc trung bình.

Tác động của AI đến kế hoạch tuyển dụng không hoàn toàn đồng nhất. Khoảng 15% doanh nghiệp dịch vụ cho biết AI khiến họ giảm nhu cầu tuyển mới so với kế hoạch ban đầu, nhỉnh hơn mức 12% của năm ngoái. Ở chiều ngược lại, 13% nói đã tuyển thêm nhân sự để phục vụ việc ứng dụng AI. Trong khối sản xuất, năm nay không có doanh nghiệp nào trả lời rằng AI khiến họ tăng tuyển dụng.

Điểm thay đổi rõ hơn nằm ở hoạt động tái đào tạo. Trong nhóm doanh nghiệp đã sử dụng AI, hơn một phần ba doanh nghiệp dịch vụ và hơn 20% doanh nghiệp sản xuất đã đào tạo kỹ năng AI cho nhân viên hiện có. Nội dung đào tạo gồm cách sử dụng các công cụ như chatbot, tự động hóa những tác vụ lặp lại, soạn câu lệnh cho AI, kiểm chứng kết quả đầu ra và huấn luyện về bảo mật. Theo Fed New York, người lao động hiện hữu có khả năng được đào tạo lại cao hơn nhiều so với nguy cơ bị AI thay thế.

Dù vậy, Fed New York cho rằng còn quá sớm để kết luận AI sẽ không gây xáo trộn lớn cho thị trường lao động. Ngay trong nhóm doanh nghiệp tham gia khảo sát, một số đơn vị đã thu hẹp kế hoạch tuyển mới, trong khi phạm vi ứng dụng và mức đầu tư cho AI vẫn còn khá hạn chế. Cơ quan này nhận định AI đến nay chủ yếu làm thay đổi cách làm việc và bộ kỹ năng cần thiết, hơn là trực tiếp xóa bỏ việc làm trên diện rộng. Tuy nhiên, xu hướng này có thể thay đổi khi công nghệ tiếp tục phát triển sâu hơn.