Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) đang thử nghiệm XRP Ledger (XRPL) như một lớp xác thực công khai nhằm kiểm tra dữ liệu thống kê kinh tế có bị chỉnh sửa sau khi công bố hay không.

Theo U.Today ngày 2/9 (giờ địa phương), BIS đã xây dựng một hệ thống chứng minh khái niệm (PoC) ghi dấu vân tay số của bộ dữ liệu thống kê chính thức lên blockchain. Cách làm này cho phép đối chiếu tệp được phân phối tới người dùng với bản gốc do cơ quan phát hành công bố.

Bài toán mà BIS muốn giải quyết là xác nhận tệp người dùng tải xuống có đúng với bản do cơ quan phát hành đưa ra hay không. Nhu cầu này ngày càng rõ hơn khi thống kê chính thức được phân phối qua các nền tảng số và được nhiều hệ thống tự động, bao gồm cả công cụ AI, sử dụng.

BIS cho biết chuẩn SDMx hiện hỗ trợ việc công bố và phân phối dữ liệu thống kê chính thức. Tuy nhiên, khâu xác minh nguồn gốc và tính toàn vẹn của dữ liệu vẫn là một điểm đáng lưu ý.

Theo phương án được BIS thử nghiệm, dữ liệu không được đưa trực tiếp lên blockchain. Thay vào đó, hệ thống chỉ lưu thông tin mật mã đóng vai trò như “dấu vân tay” của bộ dữ liệu. Cụ thể, BIS ghi giá trị gốc của bộ dữ liệu lên XRP Ledger, rồi đối chiếu với dấu vân tay của tệp mà người dùng nhận được để xác định tệp có bị thay đổi hay không.

Về mặt triển khai, PoC được xây dựng trên devnet của XRPL. Giá trị gốc được ghi thông qua trường memo của một giao dịch thanh toán. BIS cho biết thiết kế này tận dụng ưu điểm chi phí giao dịch thấp và thời gian xác nhận nhanh của XRP Ledger.

Kết quả thử nghiệm cho thấy trong môi trường kiểm thử có kiểm soát, nguyên mẫu này có độ trễ ghi nhận trung vị khoảng 3-5 giây. Thời gian xác thực mất khoảng 1-2 giây, cho phép kiểm tra tính nguyên bản của dữ liệu trong thời gian ngắn sau khi thống kê chính thức được phát hành.

Phạm vi ứng dụng của mô hình này không chỉ giới hạn ở SDMx. Nhóm phát triển đánh giá cấu trúc hiện tại được thiết kế trên nền SDMx, nhưng có thể mở rộng sang các định dạng báo cáo có cấu trúc khác, trong đó có XBRL. Điều này mở ra khả năng áp dụng không chỉ với thống kê kinh tế mà còn với nhiều loại dữ liệu báo cáo chuẩn hóa khác.

Dù vậy, BIS nhấn mạnh đây không phải thông báo triển khai chính thức. Thử nghiệm hiện vẫn dừng ở giai đoạn PoC. Trong tài liệu công bố, BIS mô tả đây là một trường hợp PoC mang tính thực tiễn, song tách biệt với việc áp dụng ở cấp thể chế hoặc đưa vào vận hành thực tế.

Thử nghiệm này cũng thu hút sự chú ý trong các tranh luận về tính ứng dụng của XRP Ledger. XRPL từng bị chỉ trích là thiếu các trường hợp sử dụng thực tế, trong khi thử nghiệm của BIS được xem là một trong số ít ví dụ kết nối blockchain công khai với hoạt động xác thực thống kê chính thức. Tuy nhiên, đây mới chỉ là đánh giá hiệu năng trong môi trường hạn chế và khả năng được các cơ quan đưa vào hệ thống thực tế vẫn cần được xem xét thêm.