Thị trường điện thoại cũ tại Hàn Quốc tiếp tục tăng trưởng, đạt 6,81 triệu máy trong năm ngoái. Tuy nhiên, phần lớn thiết bị ngừng sử dụng vẫn không được đưa trở lại thị trường do lo ngại rò rỉ dữ liệu cá nhân và tâm lý thiếu tin tưởng vào quy trình giao dịch.

Theo báo cáo “Ước tính quy mô thị trường điện thoại cũ trong nước và hàm ý” do Viện Nghiên cứu Chính sách Thông tin và Truyền thông Hàn Quốc (KISDI) công bố ngày 2/9, quy mô thị trường điện thoại cũ tại nước này tăng từ 6,2 triệu máy năm 2023 lên 6,35 triệu máy năm 2024 và 6,81 triệu máy vào năm ngoái.

Dù quy mô thị trường đi lên, tỷ lệ điện thoại ngừng sử dụng thực sự được bán lại vẫn ở mức thấp. Năm ngoái, chỉ 27,9% số thiết bị loại này quay lại thị trường, trong khi 72,1% còn lại bị vứt bỏ, cho tặng hoặc tiếp tục bị cất giữ.

Rào cản lớn nhất là nỗi lo lộ dữ liệu cá nhân. Báo cáo cho biết hai nguyên nhân chính khiến người dùng không tham gia thị trường điện thoại cũ là lo ngại rò rỉ thông tin cá nhân, chiếm 50,8%, và cảm giác phiền phức trong quá trình giao dịch, chiếm 32,7%.

Theo xu hướng hiện nay, tỷ lệ điện thoại ngừng sử dụng có thể được bán lại chỉ được dự báo tăng khoảng 1,2 điểm phần trăm mỗi năm.

Chứng nhận đã triển khai hơn một năm nhưng độ nhận biết còn hạn chế

Từ tháng 5 năm ngoái, Bộ Khoa học và CNTT-TT Hàn Quốc đã triển khai cơ chế chứng nhận doanh nghiệp giao dịch điện thoại cũ an toàn. Cơ chế này áp dụng với các doanh nghiệp phân phối đáp ứng quy trình xóa dữ liệu cá nhân và công khai thông tin bảo vệ người tiêu dùng, như giá thu mua theo từng cấp chất lượng thiết bị.

Sau khoảng một năm triển khai, số doanh nghiệp được chứng nhận đã tăng lên hơn 50. Tuy vậy, mức độ nhận biết của người tiêu dùng đối với cơ chế này vẫn bị đánh giá là chưa cao.

Một số ý kiến cho rằng cần mở rộng áp dụng để nhiều doanh nghiệp kinh doanh điện thoại cũ và các điểm phân phối viễn thông cùng tuân thủ những tiêu chuẩn giao dịch cơ bản.

Đại diện một doanh nghiệp đã được chứng nhận cho biết quy trình đánh giá không quá phức tạp. Trọng tâm chủ yếu là tuân thủ các yêu cầu cơ bản trong giao dịch điện thoại cũ như lập hợp đồng, xóa dữ liệu, công bố cấp chất lượng thiết bị và tiêu chí định giá.

Người này cho rằng các đại lý hoàn toàn có thể được chứng nhận nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn. Theo ông, bản thân cơ chế chứng nhận không nhất thiết phải được thiết kế theo hướng quá khắt khe. Ông cũng lưu ý rằng riêng các cửa hàng viễn thông đã có hơn 10.000 điểm, trong khi số doanh nghiệp được chứng nhận mới chỉ ở mức vài chục, cho thấy cơ chế này vẫn chưa được phổ biến đủ rộng.

Bên cạnh việc tăng số đơn vị tham gia, thị trường cũng xuất hiện yêu cầu làm rõ hơn phạm vi áp dụng của chứng nhận để tránh gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng. Hiện một số nhà mạng hoặc doanh nghiệp lớn đang vận hành hệ thống thu mua điện thoại cũ tập trung do trụ sở chính xây dựng, hoặc triển khai thiết bị thu mua tự động tại nhiều cửa hàng.

Trong trường hợp hệ thống đáp ứng tiêu chuẩn chứng nhận, vẫn còn vướng mắc về việc các cửa hàng sử dụng chung hệ thống đó có được xem là đơn vị được chứng nhận hay không.

Tiềm năng thị trường còn lớn nếu khơi thông lượng máy bị cất giữ

KISDI đánh giá đà tăng trưởng của thị trường vẫn khá rõ nét. Trong tổng số giao dịch điện thoại cũ năm ngoái, doanh số bán cho doanh nghiệp chiếm 67,1%, cao hơn gấp đôi so với giao dịch mua bán giữa các cá nhân, ở mức 32,9%.

Các doanh nghiệp trên thị trường cũng cho biết nhu cầu đang tăng lên. Một đơn vị thuộc nhóm được chứng nhận từ giai đoạn đầu cho biết lượng điện thoại cũ thu mua gần đây đã tăng hơn gấp đôi so với trước.

Theo các đại diện trong ngành, giá smartphone cao cấp ngày càng cao, trong khi hiệu năng của các mẫu đời cũ dần thu hẹp khoảng cách với sản phẩm mới, là những yếu tố cho thấy thị trường điện thoại cũ vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng.

Báo cáo của KISDI nhận định các chương trình thu mua theo lô của doanh nghiệp kinh doanh điện thoại cũ, cũng như các chiến dịch thu hồi thiết bị đang bị cất giữ, có thể đóng góp đáng kể vào việc mở rộng quy mô thị trường. Viện này cho rằng các chính sách khuyến khích thu hồi điện thoại đang được cất giữ vào thời điểm người dùng đổi máy mới có thể mang lại hiệu quả rõ rệt.

Trong thời gian tới, ngoài việc nâng số doanh nghiệp được chứng nhận, bài toán đặt ra là giúp người tiêu dùng cảm nhận rõ lợi ích của cơ chế này ngay trong quá trình giao dịch. Một số ý kiến trong ngành cho rằng cần có thêm các biện pháp hỗ trợ thực chất từ phía Chính phủ, chẳng hạn hỗ trợ giải pháp bảo mật phục vụ việc xóa dữ liệu cá nhân cho các doanh nghiệp được chứng nhận.

Một đại diện trong ngành cho biết hiện chưa cảm nhận rõ hoạt động truyền thông ở cấp Chính phủ đối với cơ chế chứng nhận này. Theo ông, cần tận dụng các kênh truyền thông mà người tiêu dùng phổ thông dễ tiếp cận để đẩy mạnh quảng bá.