UBS dự báo các tập đoàn Internet lớn của Trung Quốc sẽ nắm tỷ trọng lợi nhuận lớn hơn từ AI trong vòng 2-3 năm tới, khi các điểm nghẽn về chip và hạ tầng dần được tháo gỡ.

Theo South China Morning Post ngày 2/9/2026, UBS nhận định ở giai đoạn hiện nay, phần lớn lợi ích kinh tế từ AI vẫn thuộc về nhóm thượng nguồn gồm chip và hạ tầng. Tuy nhiên, khi nguồn cung bớt căng thẳng, lợi thế định giá nhiều khả năng sẽ chuyển sang các nền tảng Internet sở hữu dữ liệu, tệp người dùng lớn và năng lực phân phối dịch vụ.

Phát biểu tại một sự kiện ở Thâm Quyến, Kenneth Fong, người phụ trách nghiên cứu Internet Trung Quốc tại UBS, cho biết công suất hiện vẫn bị siết ở khâu thượng nguồn, khiến nhóm này chiếm phần lớn tổng lợi nhuận của chuỗi giá trị AI. Theo ông, sau 2-3 năm, khi các ràng buộc này nới lỏng, quyền định giá sẽ dịch chuyển xuống hạ nguồn, nơi tập trung dữ liệu, người dùng và kênh phân phối, từ đó mở ra chu kỳ thương mại hóa mới cho các doanh nghiệp Internet.

Nhận định trên được đưa ra trong bối cảnh Big Tech Trung Quốc đang đẩy mạnh đầu tư vào AI. Tencent Holdings đã nâng chi tiêu vốn trong quý II lên 52,8 tỷ nhân dân tệ, gần gấp ba lần, khiến dòng tiền tự do lần đầu âm 13,8 tỷ nhân dân tệ. Trong khi đó, Alibaba Group Holding ghi nhận dòng tiền tự do âm 44,7 tỷ nhân dân tệ trong quý kết thúc vào tháng 6, tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước; tổng mức chi trong quý đạt 67,7 tỷ nhân dân tệ.

Dù vậy, thị trường vẫn tỏ ra thận trọng với làn sóng chi mạnh tay cho AI của các công ty công nghệ Trung Quốc, do lo ngại đà chững lại của môi trường vĩ mô trong nửa cuối năm và sức ép lên kết quả kinh doanh ngắn hạn. UBS đánh giá các doanh nghiệp lớn hiện theo đuổi đồng thời chiến lược phòng thủ và tấn công: họ không thể chậm chân trong cuộc đua AI, đồng thời cũng đã nhìn thấy khả năng thu hồi vốn khi tích hợp AI vào điện toán đám mây và các mảng kinh doanh hiện hữu.

Fong cho biết nhiều công ty công nghệ Trung Quốc đang dành lượng tiền mặt tương đương dòng tiền của một năm đến một năm rưỡi để đầu tư cho AI. Theo ông, ngay cả khi AI không đạt kỳ vọng, khoản đầu tư này cũng chỉ tương đương việc đánh đổi khoảng một năm lợi nhuận, nhưng đổi lại giúp doanh nghiệp không bị gạt khỏi cuộc chơi cạnh tranh.

Xét về quy mô đầu tư, doanh nghiệp Trung Quốc hiện vẫn ở khá xa các đối thủ Mỹ. UBS ước tính tổng mức chi của các công ty công nghệ Trung Quốc chỉ bằng khoảng 1/7 so với các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ, do bị hạn chế tiếp cận chip tiên tiến từ nước ngoài và có quy mô kinh doanh nhỏ hơn. Vì vậy, trong ngắn hạn, nhóm phần cứng và hạ tầng vẫn nắm ưu thế, nhưng cấu trúc phân bổ lợi nhuận có thể thay đổi khi nút thắt nguồn cung được tháo gỡ.

UBS cũng cho rằng hiệu quả chi phí là một lợi thế đáng chú ý của hệ sinh thái AI Trung Quốc. Xiong Wei, nhà phân tích Internet Trung Quốc tại UBS Securities, cho biết chi phí huấn luyện mô hình tại Trung Quốc được ước tính thấp hơn khoảng 10% so với các doanh nghiệp dẫn đầu toàn cầu. Giá API trung bình của các mô hình lớn tại Trung Quốc cũng thấp hơn khoảng 20% so với các mô hình cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Theo Xiong Wei, nhờ cấu trúc chi phí này, các nhà phát triển mô hình tại Trung Quốc không chỉ cạnh tranh bằng cách chấp nhận lỗ. Thay vào đó, họ vẫn duy trì được biên lợi nhuận gộp lành mạnh, đồng thời cải thiện lợi nhuận nhờ đổi mới công nghệ và nâng hiệu quả ở cả khâu huấn luyện lẫn suy luận, ngay cả khi nhu cầu sử dụng mô hình tăng nhanh.

Tổng thể, UBS cho rằng yếu tố quyết định trong cuộc đua AI của Trung Quốc không nằm ở quy mô chi tiêu vốn trong ngắn hạn, mà ở sức mạnh nền tảng trong trung và dài hạn. Dù dòng tiền của Tencent và Alibaba đang chịu áp lực, các nền tảng Internet sở hữu lượng người dùng lớn, dữ liệu và kênh phân phối vẫn được xem là nhóm có khả năng trở thành trung tâm của quá trình kiếm tiền từ AI khi các hạn chế nguồn cung dần hạ nhiệt.