Ericsson ngày 1/9 cho biết 5G SA và 5G Advanced sẽ đóng vai trò nền tảng cho hạ tầng mạng trong kỷ nguyên AI, đồng thời là bước đệm quan trọng để tiến lên 6G. Theo hãng, khi AI vật lý ngày càng phổ biến, nhu cầu về uplink sẽ tăng mạnh, buộc mạng viễn thông phải được nâng cấp theo hướng thông minh hơn để đáp ứng yêu cầu về hiệu năng.

Tại họp báo “Ericsson Innovation Day 2026 Korea” tổ chức cùng ngày ở Monaco Space, Seoul, Ericsson Korea đã công bố định hướng phát triển mạng trong thời đại AI, cùng chiến lược về AI-RAN và ISAC.

Bà Sibel Tombaz, CEO Ericsson Korea, nhận định trong vài thập kỷ qua, viễn thông di động chủ yếu tập trung vào việc kết nối thiết bị. Tuy nhiên, trong 10 năm tới, trọng tâm sẽ chuyển sang kết nối “trí tuệ”. Theo bà, quá trình chuyển dịch sang AI vật lý đang diễn ra nhanh hơn, khiến vai trò của mạng trong việc kết nối AI, tác tử AI và thiết bị ngày càng trở nên quan trọng.

Ericsson dự báo cấu trúc lưu lượng mạng cũng sẽ thay đổi khi AI được ứng dụng rộng rãi hơn. Nếu trước đây mạng di động chủ yếu được tối ưu cho downlink, thì sự xuất hiện của kính thông minh tích hợp AI, robot và xe tự hành sẽ khiến uplink trở thành yếu tố then chốt do nhu cầu truyền lượng dữ liệu lớn từ thiết bị lên mạng.

Bà Tombaz nhấn mạnh đến năm 2030, lưu lượng uplink có thể tăng gấp 3-5 lần so với hiện nay. Vì vậy, uplink không thể tiếp tục bị xem nhẹ trong quá trình thiết kế và nâng cấp mạng.

Theo Ericsson, yêu cầu về hiệu năng mạng sẽ khác nhau tùy theo từng loại dịch vụ AI. AI vật lý và robot đòi hỏi độ trễ thấp, có thể dự đoán được và độ tin cậy cao. Để đáp ứng các yêu cầu này, hãng cho rằng cần triển khai mô hình “kết nối chuyên biệt” (Differentiated Connectivity), kết hợp network slicing và các công nghệ bảo đảm chất lượng dịch vụ để cam kết mức hiệu năng phù hợp cho từng ứng dụng.

Hãng cũng dự báo mô hình doanh thu của các nhà mạng sẽ dịch chuyển từ việc bán dung lượng dữ liệu sang cung cấp kết quả và chất lượng dịch vụ. Theo bà Tombaz, người dùng trong tương lai sẽ không chỉ trả tiền cho dữ liệu, mà trả tiền để đạt được kết quả mong muốn. Bà cũng cho biết nhiều nhà mạng toàn cầu đã bắt đầu khai thác mô hình kết nối chuyên biệt để tạo thêm doanh thu và xây dựng các phương án tính cước liên quan.

Trong lộ trình này, Ericsson xem 5G SA là công nghệ cốt lõi. Theo hãng, chỉ trên nền tảng 5G SA, các nhà mạng mới có thể triển khai network slicing và các cơ chế bảo đảm chất lượng dịch vụ, từ đó thiết lập các mức độ trễ, tốc độ uplink và độ ổn định khác nhau cho từng dịch vụ AI.

Ông Matteo Fiorani, phụ trách danh mục mạng của Ericsson, cho rằng để cung cấp kết nối chuyên dụng cho các nhà phát triển mô hình AI hoặc doanh nghiệp muốn thương mại hóa dịch vụ, việc chuyển đổi sang 5G SA là điều cần thiết. Theo ông, 5G NSA và các hạ tầng mạng hiện hữu khó có thể hỗ trợ đầy đủ các năng lực này.

Về AI-RAN, Ericsson cho biết đây không phải là khái niệm giới hạn trong một sản phẩm hay một bộ tăng tốc AI cụ thể, mà là kiến trúc đưa AI vào toàn bộ mạng truy nhập vô tuyến. Mục tiêu là nâng cao hiệu năng, cải thiện hiệu suất năng lượng và tối ưu vận hành mạng, đồng thời đáp ứng các yêu cầu kết nối của ứng dụng AI.

Ông Fiorani cho biết robot là một trong những nhóm ứng dụng AI có yêu cầu đặc biệt khắt khe về độ trễ. Do đó, việc phân bổ hợp lý năng lực xử lý giữa mạng, trung tâm dữ liệu biên và các điểm vô tuyến sẽ là yếu tố quan trọng.

Ericsson cũng nhấn mạnh lợi thế về phần cứng, gồm silicon tự phát triển, radio hỗ trợ AI và Massive MIMO. Theo hãng, khi suy luận AI được thực hiện tại nhiều điểm khác nhau trong mạng, vai trò của silicon có khả năng xử lý ở cấp độ micro giây cùng các công nghệ tối ưu mạng sẽ càng trở nên quan trọng.

Bên cạnh đó, ISAC - công nghệ sử dụng mạng như một cảm biến - được Ericsson đánh giá là thành phần quan trọng của mạng thế hệ tiếp theo. ISAC khai thác sóng vô tuyến của mạng để phát hiện chuyển động của con người hoặc vật thể không kết nối trực tiếp với mạng, qua đó có thể ứng dụng trong giao thông, công nghiệp, hạ tầng trọng yếu và drone.

Ông Fiorani đánh giá ISAC có thể trở thành yếu tố làm thay đổi cuộc chơi nhờ khả năng phát hiện cả những đối tượng không kết nối. Liên quan đến bảo vệ dữ liệu cá nhân, ông cho biết doanh nghiệp đang thảo luận theo hướng áp dụng các chính sách nghiêm ngặt tương đương tiêu chuẩn bảo mật viễn thông.

Theo Ericsson, quá trình tiến hóa của mạng sẽ không diễn ra đột ngột khi chuyển sang 6G, mà sẽ được triển khai từng bước thông qua 5G SA và 5G Advanced.

Bà Tombaz cho biết Ericsson sẽ hỗ trợ các đối tác tại Hàn Quốc khai thác những cơ hội kinh doanh mới, dựa trên năng lực công nghệ trải dài từ kết nối chuyên biệt đến 6G.