Nga từ ngày 1/9 bắt đầu cho phép một phần hoạt động đầu tư và giao dịch tiền mã hóa theo khuôn khổ pháp lý mới, song vẫn giữ nguyên lệnh cấm sử dụng crypto trong thanh toán nội địa.

Theo Cryptopolitan ngày 31/8, động thái này đi kèm việc triển khai dự luật về “tiền tệ kỹ thuật số và quyền kỹ thuật số”. Theo đó, Nga mở rộng quyền tiếp cận tài sản số cho người dân, bao gồm cả nhà đầu tư không chuyên, nhưng chỉ trong phạm vi được kiểm soát.

Dự luật đã được lưỡng viện Quốc hội Nga thông qua trong tháng 7 và được Tổng thống Vladimir Putin ký ban hành vào đầu tháng 8. Đây là khung pháp lý đầu tiên được thiết kế tương đối bài bản nhằm đưa hoạt động đầu tư và giao dịch tiền mã hóa vào hệ thống chính thức.

Theo quy định mới, cư dân Nga có thể mua tài sản số nếu đáp ứng các điều kiện liên quan, nhưng mọi giao dịch phải được thực hiện thông qua các trung gian đã đăng ký và được Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) cấp phép. Chỉ ngân hàng, công ty chứng khoán, đơn vị quản lý tín thác, sở giao dịch chứng khoán và các tổ chức lưu ký số được phê duyệt mới được phép xử lý giao dịch.

Các sàn giao dịch tiền mã hóa đang hoạt động cũng phải xin cấp phép lại từ CBR. Để được công nhận hợp pháp, mỗi sàn phải đáp ứng mức vốn tự có tối thiểu 15 triệu ruble. Đến nay, CBR vẫn chưa công bố danh sách các nền tảng đã được cấp phép.

Thị trường cũng được mở cho nhà đầu tư không chuyên, nhưng với giới hạn rõ ràng. Các tài sản được phép giao dịch trước mắt chủ yếu là những đồng có thanh khoản và vốn hóa lớn, gồm Bitcoin, Ethereum và stablecoin USDT của Tether. Giới chức Nga cho biết danh mục này có thể tiếp tục được mở rộng. Trong khi đó, các hạn chế nói trên không áp dụng với nhà đầu tư chuyên nghiệp và doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Ngoài ra, nhà đầu tư không chuyên chỉ được mua tối đa 300.000 ruble tiền mã hóa mỗi năm tại mỗi trung gian. Tất cả nhà đầu tư cũng phải trải qua bài kiểm tra do CBR yêu cầu để xác nhận mức độ am hiểu đối với đặc tính và rủi ro của sản phẩm muốn mua.

Về thanh toán trong nước, Nga vẫn giữ nguyên lệnh cấm. Theo khuôn khổ pháp lý hiện hành, chỉ ruble và ruble kỹ thuật số mới có địa vị tiền pháp định. Ngày 31/8, CBR ra thông cáo chính thức về việc triển khai ruble kỹ thuật số từ 1/9, đồng thời cho biết hệ thống tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) sẽ được mở cho công chúng theo từng giai đoạn.

Ở mảng thanh toán quốc tế, doanh nghiệp Nga sẽ được sử dụng tiền mã hóa như một công cụ thanh toán xuyên biên giới. Một số doanh nghiệp đã áp dụng cơ chế này trong khuôn khổ thử nghiệm từ năm ngoái, và khi luật mới có hiệu lực, mô hình đó sẽ được chuyển sang cơ chế thường trực. Giải pháp này được thúc đẩy trong bối cảnh Nga tìm cách giảm phụ thuộc vào hệ thống thanh toán dựa trên tiền pháp định sau khi nước này phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Luật mới không cho phép chuyển tiền mã hóa sang ví tự lưu ký. Tuy nhiên, số coin đang nắm giữ có thể được gửi vào ví lưu ký để được đưa vào khuôn khổ hợp pháp. Nga cũng không cấm mở ví tại các sàn nước ngoài hoặc chuyển tiền mã hóa ra nước ngoài, nhưng yêu cầu phải khai báo với Cơ quan Thuế Liên bang Nga và có sự tham gia của trung gian trong nước.

Một điểm đáng chú ý khác là luật mới xác định tiền mã hóa là một loại tài sản. Điều này đồng nghĩa crypto có thể được chuyển nhượng, thừa kế và phân chia trong các vụ ly hôn. Tại Nga, số người nắm giữ một số loại tiền mã hóa được ước tính lên tới 30 triệu, trong khi quy mô giao dịch hằng ngày vào khoảng 50 tỷ ruble.

Anatoly Popov, Phó chủ tịch hội đồng quản trị Sberbank, cho biết tổng giá trị giao dịch hằng năm qua các sàn được cấp phép có thể đạt 4 nghìn tỷ ruble ngay trong năm đầu tiên hợp pháp hóa. Theo ông, con số này có thể tăng lên 5,25 nghìn tỷ ruble vào năm 2028 và 7,5 nghìn tỷ ruble vào năm 2029. Ông cũng nhận định tốc độ tăng trưởng có thể tăng mạnh hơn sau khi cơ chế cấp phép cho nhà đầu tư được mở từ tháng 7/2027.

Với khuôn khổ mới, Nga đang lựa chọn cách đưa tiền mã hóa vào hệ thống theo hướng từng phần, tập trung vào đầu tư và thanh toán đối ngoại thay vì hợp pháp hóa toàn diện. Mức độ mở rộng của thị trường trong thời gian tới nhiều khả năng sẽ phụ thuộc vào danh sách sàn được cấp phép, phạm vi tài sản được chấp nhận và tiến độ triển khai ruble kỹ thuật số.