Z.ai, startup trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc, ghi nhận doanh thu 6 tháng đầu năm tăng 400% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ mảng cloud và dịch vụ API bứt phá. Dù mức lỗ đã thu hẹp phần nào, chi phí R&D và chi phí suy luận AI vẫn tiếp tục gây sức ép lên khả năng sinh lời.

Theo South China Morning Post ngày 31/8 (giờ địa phương), doanh thu của Z.ai trong 6 tháng kết thúc ngày 30/6 đạt 953,89 triệu nhân dân tệ, tăng 400% so với cùng kỳ năm trước.

Dữ liệu Bloomberg tổng hợp từ các ước tính thị trường cho thấy doanh thu cả năm của công ty có thể tăng 514% so với mức 724,30 triệu nhân dân tệ của năm ngoái.

Ở chiều lợi nhuận, mức lỗ chung đã có dấu hiệu cải thiện. Tổng lỗ trong nửa đầu năm là 2,07 tỷ nhân dân tệ, giảm 12,1% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, lỗ ròng điều chỉnh lại tăng 12,1%, lên 1,96 tỷ nhân dân tệ. Trong khi đó, chi phí R&D tăng 33,6%, đạt 2,13 tỷ nhân dân tệ.

Z.ai cho biết vẫn đẩy mạnh đầu tư để mở rộng năng lực tính toán và cải thiện hiệu năng mô hình nền tảng. Động lực tăng trưởng nổi bật nhất trong kỳ đến từ mảng cloud, với doanh thu tăng 2.736%, từ 29 triệu nhân dân tệ lên 825 triệu nhân dân tệ. Tỷ trọng của mảng này trong tổng doanh thu cũng tăng mạnh, từ 15,2% lên 86,5%.

Ngược lại, doanh thu từ triển khai tại chỗ (on-premise) giảm 20,5%, còn 128,70 triệu nhân dân tệ. Diễn biến này cho thấy Z.ai đang rời mô hình dự án tùy biến cho doanh nghiệp để chuyển nhanh sang cloud, API và các sản phẩm agent thu phí thuê bao.

Công ty cho biết đang mở rộng từ mô hình cung cấp AI-as-a-service sang xây dựng nền tảng agent, với các sản phẩm như công cụ lập trình Zcode, AutoGLM và các dịch vụ dành cho người dùng cuối.

Tuy nhiên, tăng trưởng doanh thu chưa đi kèm cải thiện rõ rệt về biên lợi nhuận. Lợi nhuận gộp trong nửa đầu năm đạt 252 triệu nhân dân tệ, tăng 163,7%, nhưng biên lợi nhuận gộp giảm mạnh từ 50% xuống 26,4%. Nguyên nhân là dịch vụ suy luận trên cloud đòi hỏi chi phí tính toán thường xuyên, khiến cấu trúc biên thấp hơn so với mô hình triển khai tại chỗ.

Song song với việc mở rộng kinh doanh, Z.ai cũng tăng tốc ra mắt mô hình mới. Sau khi giới thiệu GLM-5-Turbo và GLM-5.1 vào tháng 3, công ty tiếp tục ra mắt GLM-5.2 trong tháng 6 và công bố mẫu chủ lực mới nhất là GLM-5.3 vào tháng 8.

Theo Artificial Analysis, GLM-5.3 đạt 60 điểm trên Intelligence Index, ngang với Kimi K3 của MoonshotAI, một trong những mô hình open-weight nổi bật của Trung Quốc.

Z.ai cho biết GLM-5.3 được cải thiện về năng lực lập trình và xử lý tác vụ dài thông qua hậu huấn luyện, thay vì thay đổi mô hình nền tảng.

Tuần trước, công ty tiếp tục công bố GLM-5.3-Flash, một mô hình đa phương thức chi phí thấp. Theo Z.ai, mô hình này từng được thử nghiệm ẩn danh dưới tên “Oaks Alpha” trên OpenRouter và OpenCode, trong đó lưu lượng thử nghiệm được xử lý bằng một cụm chip AI quy mô lớn sản xuất tại Trung Quốc.

Phản ứng của thị trường khá trái chiều. Cổ phiếu Z.ai trên thị trường Hong Kong chốt phiên 31/8 tăng 9,63%, lên 1.195 đôla Hong Kong, trước khi công ty công bố kết quả kinh doanh. Dù vậy, so với đỉnh 2.980 đôla Hong Kong thiết lập trong tháng 6, thị giá hiện vẫn thấp hơn khoảng 60%.

Có thời điểm vốn hóa của Z.ai tiến sát mốc 1.000 tỷ đôla Hong Kong. Kỳ vọng của thị trường đối với các doanh nghiệp phát triển mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) tại Trung Quốc vẫn ở mức cao, nhưng nhu cầu dịch vụ AI càng tăng thì áp lực về tài nguyên tính toán và chi phí suy luận cũng càng lớn. Đây đang là bài toán cốt lõi với Z.ai trong quá trình chuyển tăng trưởng doanh thu thành lợi nhuận.

Trước đó, công ty từng thừa nhận tình trạng thiếu tài nguyên tính toán trong các khung giờ cao điểm đã ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ. Dù vậy, Z.ai cho biết khách hàng vẫn chấp nhận mức giá cao hơn nhờ hiệu năng mô hình được cải thiện.

Bài toán tiếp theo của Z.ai là chuyển đà tăng của cloud và API thành nguồn doanh thu lặp lại ổn định, đồng thời kiểm soát hiệu quả chi phí suy luận và rủi ro thiếu hụt năng lực tính toán.