Các công ty phần mềm doanh nghiệp đang đẩy nhanh việc điều chỉnh mô hình giá khi mở rộng bán các dịch vụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Thay cho cách thu phí cố định theo số người dùng, ngày càng nhiều doanh nghiệp chuyển sang mô hình tính phí theo mức sử dụng hoặc theo kết quả, tức chỉ thu tiền khi AI hoàn thành công việc hoặc tạo ra hiệu quả như kỳ vọng. Trong bối cảnh chi phí vận hành AI vẫn ở mức cao, đây được xem là hướng đi thực tế để giải bài toán lợi nhuận.

Theo The Information, Salesforce, một trong những công ty SaaS lớn, đã bắt đầu cho khách hàng lựa chọn nhiều hình thức thanh toán đối với nền tảng Agentforce AI. Trong đó có những hợp đồng thiết kế riêng, tính phí dựa trên phần doanh thu tăng thêm mà AI tạo ra, hoặc khoản chi phí được tiết giảm nhờ tự động hóa các nghiệp vụ chăm sóc khách hàng.

CEO Salesforce Marc Benioff cho biết: “Khách hàng muốn mua và trả phí theo nhiều cách khác nhau. Gần đây tôi mới thực sự cảm nhận rõ điều đó”.

Động thái của Salesforce diễn ra trong bối cảnh ngày càng nhiều đối thủ, đặc biệt là các startup AI, đưa ra mô hình tính phí theo kết quả thay cho gói cố định hoặc cách tính theo khối lượng sử dụng.

The Information cho biết OpenAI gần đây cũng bắt đầu cung cấp cho một số khách hàng lớn tùy chọn chỉ trả phí khi AI hoàn tất các tác vụ như hỗ trợ khách hàng. Sierra và Fin, startup về quản trị khách hàng bằng AI mà Salesforce đang xúc tiến thâu tóm, cũng áp dụng cách thu phí chỉ khi AI xử lý công việc mà không cần con người can thiệp.

Trong khi đó, Cognition, công ty phát triển trợ lý AI cho lập trình, cam kết cấp tín dụng tối đa 10 triệu USD nếu dịch vụ không tạo ra hiệu quả kỹ thuật tương xứng với chi phí khách hàng bỏ ra. The Information cũng cho hay một số nhà cung cấp phần mềm lâu năm như Adobe, HubSpot và Zendesk đang dịch chuyển theo hướng chỉ thu phí khi AI tạo ra kết quả cụ thể.

Theo ông Benioff, mô hình này sẽ còn được mở rộng hơn nữa, thay vì chỉ dừng ở khái niệm tính phí theo kết quả, theo nghĩa hẹp. Ông lấy ví dụ: “Kiểu như ‘tôi giúp tăng doanh thu chừng này, vậy trả 2 USD’”, qua đó phát tín hiệu Salesforce sẽ tiếp tục mở rộng các gói giá gắn với đầu ra thực tế.

The Information nhận định cách đi của Salesforce có nhiều điểm tương đồng với mô hình của Palantir. Công ty này thường đàm phán các hợp đồng thiết kế riêng với khách hàng doanh nghiệp để tích hợp dữ liệu và phát triển ứng dụng, kết hợp giữa phí cố định, phí theo mức sử dụng và phí theo kết quả.

Ông Benioff nói: “Nhờ cách xây dựng giá linh hoạt cho dịch vụ AI, chúng tôi có thể ký được những hợp đồng quy mô rất lớn với khách hàng”.

Từ góc nhìn người dùng, mô hình tính phí theo kết quả có sức hấp dẫn nhất định. Tuy nhiên, việc xác định thành quả như tiết kiệm chi phí đến từ nỗ lực của khách hàng hay từ phần mềm lại là vấn đề không đơn giản.

Điều này cũng làm gia tăng nguy cơ phát sinh tranh chấp giữa khách hàng và nhà cung cấp phần mềm. Stripe đã công bố bộ hướng dẫn liên quan đến mô hình tính phí theo kết quả.

Theo Stripe, “kết quả có thể không đến từ phần mềm mà từ cải tiến sản phẩm, chiến dịch marketing hay yếu tố mùa vụ”. Công ty này cũng lưu ý rằng nếu tiêu chí xác định phần đóng góp vào kết quả cuối cùng không rõ ràng, khách hàng có thể phản đối việc quy kết toàn bộ hiệu quả đó cho nhà cung cấp phần mềm.