Ba hãng pin lớn của Hàn Quốc đang đối mặt với bức tranh lợi nhuận khó dự báo hơn khi nhu cầu hệ thống lưu trữ năng lượng (ESS) tăng mạnh nhờ làn sóng mở rộng trung tâm dữ liệu AI. Trong bối cảnh thị trường xe điện chững lại, ESS nổi lên như một động lực tăng trưởng mới, khiến triển vọng kinh doanh của ngành pin Hàn Quốc không còn chỉ gắn với doanh số xe điện.

Theo giới công nghiệp ngày 1/9, các cơ sở sản xuất của ba doanh nghiệp pin Hàn Quốc tại Mỹ đang dần chuyển trọng tâm sang ESS khi nhu cầu xe điện suy yếu. Dữ liệu từ Hana Securities cho thấy trong tháng 6, sản lượng pin xe điện xuất xưởng tại Mỹ đạt 9,4 GWh, giảm 7% so với cùng kỳ. Ngược lại, lượng ESS lắp đặt mới đạt 13,0 GWh, tăng 76%.

Diễn biến này cho thấy các biến số chi phối kết quả kinh doanh của nhóm K-battery đang thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây doanh số xe điện gần như là chỉ báo chính để đánh giá công suất vận hành và lợi nhuận, thì nay nhu cầu điện từ trung tâm dữ liệu AI, hiệu quả lưới điện và an ninh năng lượng đang trở thành những nguồn cầu độc lập đối với pin lưu trữ.

Mức giảm ở mảng pin xe điện của từng doanh nghiệp Hàn Quốc thậm chí còn lớn hơn mức bình quân toàn thị trường. Theo SNE Research, trong tháng 6 tại Mỹ, LG Energy Solution xuất xưởng 1,5 GWh pin xe điện, giảm 42%; SK On đạt 0,6 GWh, giảm 39%; còn Samsung SDI đạt 0,3 GWh, giảm 69%.

Trong khi đó, Panasonic, doanh nghiệp nắm 66% thị phần tại Mỹ, lại ghi nhận 5,3 GWh pin xe điện xuất xưởng, tăng 33%. Trên phạm vi toàn cầu, lượng pin xe điện xuất xưởng trong tháng 6 đạt 135,6 GWh, tăng 30% so với cùng kỳ.

Trái ngược với xu hướng của xe điện, thị trường ESS tiếp tục tăng tốc. Số liệu của Rho Motion cho biết lượng ESS lắp đặt mới trên toàn cầu trong tháng 6 đạt 50,8 GWh, tăng 51%. Riêng tại Mỹ, con số này là 13,0 GWh; trong đó ESS cho lưới điện đạt 12,0 GWh, tăng 81%. Lũy kế nửa đầu năm, lượng ESS lắp đặt tại Mỹ đạt 34,5 GWh, tăng 29%, còn toàn cầu đạt 182,2 GWh, tăng 41%.

Xét theo khu vực, châu Âu ghi nhận 4,2 GWh ESS lắp đặt mới trong tháng 6, tăng 249%, trong khi Trung Quốc đạt 12,7 GWh, giảm 15%.

Ở chiều ngược lại, nhu cầu xe điện tại Mỹ vẫn chưa cho thấy dấu hiệu phục hồi. Theo thống kê của tạp chí ô tô Mỹ WardsAuto, trong tháng 7, doanh số xe điện tại nước này đạt 93.212 xe, giảm 32,3% so với cùng kỳ. Trong đó, xe điện thuần (BEV) đạt 73.443 chiếc, giảm 37,2%. Lũy kế từ đầu năm, doanh số xe điện đạt 641.411 chiếc, giảm 16,2%.

Theo Hana Securities, động lực tăng trưởng của ESS cũng đã thay đổi. Nếu đến năm 2025, câu chuyện tăng trưởng của thị trường này chủ yếu gắn với khử carbon, môi trường và điện mặt trời, thì hiện nay điểm khởi phát là tình trạng thiếu điện do trung tâm dữ liệu AI mở rộng nhanh.

Khi nhu cầu điện tăng mạnh, các dự án điện mặt trời, vốn có thời gian triển khai ngắn, được đẩy nhanh và kéo theo nhu cầu ESS đi kèm. Đặc biệt, trung tâm dữ liệu AI có đặc tính tiêu thụ điện biến động mạnh, có thể giảm sâu trong thời gian ngắn rồi tăng vọt trở lại, khiến ESS trở thành công cụ cân bằng giữa cung và cầu điện.

Yếu tố chính sách cũng đang củng cố xu hướng này. PJM, đơn vị vận hành lưới điện khu vực miền Đông nước Mỹ, đang thúc đẩy phương án cắt điện trước đối với các trung tâm dữ liệu mới có quy mô từ 50 MW trở lên nếu không có nguồn phát điện riêng hoặc nguồn cung thay thế trong trường hợp thiếu điện. Động thái này được xem là sẽ thúc đẩy các nhà vận hành trung tâm dữ liệu tự đầu tư hệ thống phát điện và lưu trữ năng lượng.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp Hàn Quốc cũng đang điều chỉnh thiết bị và dòng vốn sang mảng ESS. Samsung SDI đã bán một phần cổ phần nắm giữ tại Samsung Display với giá 4.450 tỷ won. Trong tài liệu công bố, công ty cho biết mục đích là “đảm bảo nguồn vốn đầu tư và cải thiện cấu trúc tài chính”. Giới phân tích nhận định khoản tiền này có thể được dùng để mở rộng năng lực sản xuất ESS.

Hana Securities đánh giá rằng nguồn vốn nói trên, kết hợp với quỹ đất nhà máy có được sau khi chấm dứt liên doanh với General Motors (GM), có thể mở đường cho kế hoạch tăng ít nhất 20 GWh công suất sản xuất pin LFP dành cho ESS.

LG Energy Solution cũng đang mở rộng mảng ESS để ứng phó với đà chững lại của xe điện tại Bắc Mỹ. Đồng thời, công ty xem xét phương án cung cấp pin cho drone và các hệ thống vũ khí không người lái cho chính phủ Mỹ cùng những nhà thầu quốc phòng lớn.

Tuy nhiên, quá trình chuyển dịch đầu ra vẫn chịu nhiều áp lực. Tại châu Âu, thị phần cộng gộp của ba doanh nghiệp Hàn Quốc đã giảm từ 55% năm 2023 xuống 45% năm 2024, 34% năm 2025 và còn 30% trong nửa đầu năm nay. Bài toán đặt ra là liệu mảng ESS có thể bù đắp được khoảng trống từ xe điện đến đâu.

Hiện phần lớn hệ thống ESS tại Bắc Mỹ sử dụng pin LFP, trong khi năng lực mở rộng của các doanh nghiệp Hàn Quốc thời gian qua chủ yếu tập trung vào dòng pin ternary nickel cao. Vì vậy, khả năng nhanh chóng thương mại hóa và sản xuất hàng loạt pin LFP được dự báo sẽ quyết định doanh nghiệp nào giành lợi thế trong làn sóng dịch chuyển sang ESS.

Một đại diện trong ngành nhận định các thông báo đơn hàng ESS sẽ còn tiếp diễn, đồng thời nhấn mạnh rằng ngay cả khi nhu cầu xe điện tiếp tục trì trệ, triển vọng của ba hãng pin Hàn Quốc cũng không còn có thể được đánh giá chỉ bằng diễn biến doanh số xe điện.