Chính phủ Hàn Quốc sẽ đẩy mạnh chương trình “Nhà khoa học quốc gia”, trực tiếp tuyển chọn và hỗ trợ các nhà nghiên cứu hàng đầu, trong bối cảnh nguồn nhân lực STEM trong nước suy yếu. Theo kế hoạch mới, số học bổng STEM sẽ tăng từ khoảng 3.000 lên 10.000 suất, đồng thời nước này đặt mục tiêu thu hút 2.000 nhà nghiên cứu quốc tế vào năm 2030.

Ngày 31/8, Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc cho biết “Kế hoạch tổng thể lần thứ 5 về bồi dưỡng và hỗ trợ nhân lực khoa học công nghệ giai đoạn 2026-2030” đã được thông qua tại phiên thẩm định lần thứ 9 của Hội đồng Tư vấn Khoa học và Công nghệ quốc gia.

Đây là kế hoạch pháp định cao nhất cho chính sách nhân lực khoa học công nghệ của Hàn Quốc trong 5 năm tới, do 11 bộ, ngành cùng xây dựng.

Chính phủ Hàn Quốc đánh giá nguồn cung nhân lực STEM đang suy giảm do dân số trong độ tuổi đi học đi xuống và xu hướng học sinh đổ vào ngành y. Trong bối cảnh số thạc sĩ, tiến sĩ STEM mới được dự báo giảm sau năm 2030, nước này đặt mục tiêu xây dựng cơ chế hỗ trợ xuyên suốt, từ thu hút, đào tạo, tìm việc đến ổn định nghề nghiệp cho đội ngũ nghiên cứu.

### Đẩy mạnh chương trình “Nhà khoa học quốc gia”, mở rộng học bổng STEM

Một trong những trụ cột của kế hoạch là triển khai chương trình “Nhà khoa học quốc gia”, theo đó nhà nước trực tiếp tuyển chọn và hỗ trợ các nhà khoa học, kỹ sư đẳng cấp thế giới.

Ở nhóm nhà nghiên cứu đầu ngành, Hàn Quốc sẽ lựa chọn các nhà nghiên cứu tầm cỡ thế giới đang làm việc trong nước, dưới 55 tuổi. Từ năm 2026, mỗi năm sẽ chọn 20 người, tổng cộng 100 người. Với nhóm nhà nghiên cứu thế hệ kế cận, chương trình sẽ bắt đầu từ năm 2027, mỗi năm chọn 200 người, tổng cộng 1.000 người. Mức hỗ trợ dự kiến là 100 triệu won mỗi năm cho nhóm đầu ngành và 50 triệu won mỗi năm cho nhóm kế cận, trong thời hạn 3 năm và có thể gia hạn thêm 2 năm.

Hỗ trợ cho học viên cao học khối STEM cũng sẽ được mở rộng. Số trường tham gia chương trình trợ cấp sinh hoạt nghiên cứu theo mô hình “stipend kiểu Hàn Quốc” dự kiến tăng lên khoảng 70 trường vào năm 2030. Quy mô học bổng, bao gồm Học bổng Khoa học của Tổng thống, cũng sẽ tăng từ khoảng 3.000 lên 10.000 suất.

Chế độ phục vụ nghiên cứu chuyên trách cũng được điều chỉnh. Chính phủ dự kiến sửa quy định để 240 thạc sĩ, tiến sĩ trong lĩnh vực AI và AX có thể làm việc tại các tập đoàn lớn và các viện nghiên cứu do nhà nước tài trợ theo diện này. Nhân lực và chỉ tiêu nghiên cứu tại các viện nghiên cứu nhà nước cùng 4 viện khoa học công nghệ trọng điểm cũng sẽ được mở rộng. Đồng thời, chính phủ sẽ bổ sung vị trí nghiên cứu nòng cốt tại các trường đại học nhằm tạo nền tảng việc làm ổn định cho các nhà nghiên cứu trẻ.

Hàn Quốc cũng sẽ thể chế hóa quy chế đối với đội ngũ nghiên cứu viên sau tiến sĩ. Chính phủ dự kiến sửa Luật Giáo dục đại học để công nhận họ là thành viên chính thức của trường đại học. Bên cạnh đó, nước này sẽ phát triển đội ngũ “staff scientist” như một nhóm nghề hỗ trợ nghiên cứu chuyên nghiệp, phụ trách các mảng như hoạch định nghiên cứu, hành chính nghiên cứu, vận hành thiết bị và thương mại hóa công nghệ.

### Tăng đầu tư dài hạn, mở rộng cơ sở đào tạo nhân lực STEM

Chính phủ Hàn Quốc cho biết sẽ tăng hỗ trợ dài hạn cho giới nghiên cứu. Đối với nghiên cứu cơ bản, mục tiêu dài hạn là mở rộng diện hỗ trợ lên 30% tổng số giảng viên và 50% giảng viên cơ hữu, đồng thời tăng số chương trình nghiên cứu kéo dài trên 10 năm.

Hệ thống giáo dục nhằm thu hút sớm nhân lực STEM cũng sẽ được điều chỉnh. Chính phủ đặt kế hoạch xây dựng “phòng thí nghiệm khoa học thông minh” tại các trường trên cả nước đến năm 2027, đồng thời thành lập thêm 2 trường năng khiếu trực thuộc các viện khoa học công nghệ. Phương án chuyển đổi khoảng 3 khu vực chưa có trường năng khiếu sang mô hình trường chuyên biệt này cũng sẽ được thúc đẩy. Ngoài ra, mô hình đào tạo liên thông cử nhân - thạc sĩ - tiến sĩ theo lộ trình rút gọn sẽ được mở rộng để hỗ trợ học sinh xuất sắc sớm phát triển thành nhà nghiên cứu.

Để phát triển nhân lực STEM tại địa phương, chính phủ sẽ ưu tiên phân bổ hơn 40% các hạng mục thuộc chương trình nghiên cứu cơ bản cho khu vực ngoài thủ đô. Trên nền tảng các đại học quốc gia trọng điểm, Hàn Quốc sẽ phát triển các khoa mũi nhọn gắn với động lực tăng trưởng của từng địa phương và các viện nghiên cứu liên ngành chuyên sâu. Nước này cũng sẽ xây dựng các trung tâm nghiên cứu chung về AX giữa 4 viện khoa học công nghệ trọng điểm và các trường đại học địa phương trong 9 lĩnh vực.

### Mở rộng đào tạo AI, đặt mục tiêu thu hút 2.000 nhà nghiên cứu quốc tế

Hệ thống đào tạo nhân lực AI cũng sẽ được mở rộng. Chính phủ Hàn Quốc dự kiến tăng cường chuỗi đào tạo từ trường phổ thông trọng điểm AI, đại học trọng điểm AI, các trường nòng cốt và khoa AI đến chương trình cao học AX. Hạ tầng nghiên cứu như GPU cũng nằm trong diện được hỗ trợ.

Ngoài ra, chính phủ đang xem xét áp dụng “cơ chế bằng cấp công nghiệp” theo tên gọi tạm thời, cho phép cấp bằng tiến sĩ dựa trên thành quả R&D tích lũy tại hiện trường sản xuất. Các chương trình thúc đẩy đào tạo sau đại học trong doanh nghiệp và dự án đào tạo kỹ sư thế hệ tiếp theo cũng sẽ được triển khai.

Hàn Quốc đồng thời tăng tốc thu hút nhân lực từ nước ngoài. Thông qua việc mở rộng các chương trình liên quan và nới phạm vi áp dụng thị thực, nước này đặt mục tiêu thu hút 2.000 nhà nghiên cứu quốc tế vào năm 2030. Phạm vi áp dụng visa top-tier và K-STAR track sẽ được mở rộng, đi kèm gói hỗ trợ ổn định cuộc sống như chỗ ở và giáo dục cho con cái.

Chính phủ Hàn Quốc cũng dự kiến nới lỏng hạn chế đối với việc tham gia các dự án R&D của nhà nghiên cứu nước ngoài đã lấy bằng tiến sĩ tại Hàn Quốc, nhằm tạo điều kiện để họ tiếp tục ở lại làm việc trong hệ sinh thái nghiên cứu trong nước.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc Bae Kyeong-hoon nhấn mạnh, trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu gia tăng và tỷ lệ sinh thấp khiến dân số trong độ tuổi đi học suy giảm, con người là chìa khóa để Hàn Quốc vươn lên nhóm quốc gia dẫn dắt thế giới. Ông cho biết chính phủ sẽ xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ xuyên suốt để nhân lực khoa học công nghệ có thể yên tâm phát triển và phát huy tối đa năng lực.