Bộ Thương mại Mỹ đang soạn thảo quy định kiểm soát xuất khẩu mới nhằm ngăn các công ty trí tuệ nhân tạo (AI) Trung Quốc tiếp cận chip tiên tiến từ xa thông qua các trung tâm dữ liệu ở nước ngoài. Thông tin được The Information đăng tải ngày 28/8 theo giờ địa phương.

Theo nguồn tin này, một nhóm nhỏ thuộc Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) của Bộ Thương mại Mỹ đang chuẩn bị một bộ quy định mới với phạm vi hẹp hơn so với bộ quy tắc AI diện rộng được xây dựng dưới thời chính quyền Biden.

Trọng tâm của dự thảo là bịt kẽ hở cho phép doanh nghiệp Trung Quốc truy cập từ xa vào các chip tiên tiến thông qua những trung tâm dữ liệu đặt tại nước ngoài, như ở Thái Lan và Singapore. Bộ Thương mại Mỹ được cho là có thể sớm chia sẻ dự thảo này với các công ty AI và các hiệp hội trong ngành ngay trong tháng 9 để lấy ý kiến.

Chính quyền Trump cho rằng một số doanh nghiệp AI Trung Quốc, trong đó có Moonshot và DeepSeek, đang tận dụng công nghệ Mỹ để huấn luyện các mô hình mới nhất. Theo The Information, nếu được hoàn tất, đây sẽ là bước đi đầu tiên kết hợp kiểm soát xuất khẩu chip với mục tiêu kiềm chế đà phát triển AI của Trung Quốc.

Tuy nhiên, quy định này cũng có thể không thành hiện thực, tương tự dự thảo từng bị rút lại vào tháng 3.

Một số chuyên gia nhận định việc chặn truy cập từ xa sẽ làm suy giảm đáng kể năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Trung Quốc. Michelle Nien, nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới, nói: “Nếu bị ngăn tiếp cận các tài nguyên tính toán mạnh nhất, tham vọng bắt kịp những mô hình AI tiên tiến nhất của Mỹ của Trung Quốc chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng”.

Ngay trong nội bộ Bộ Thương mại Mỹ cũng tồn tại những quan điểm khác nhau. Tại phiên điều trần ở Hạ viện hồi tháng 7, Jeffrey Kessler, Trợ lý Bộ trưởng phụ trách BIS, cho biết ông “không có ý định thay thế bộ quy tắc AI diện rộng dưới thời Biden”, đồng thời gọi đây là “một quy định tệ” và nói rằng “thật may vì nó chưa được thực thi”. Dù vậy, ông cũng cho biết sẽ có thêm các biện pháp siết kiểm soát trong lĩnh vực chip bán dẫn và AI.