CEO Anthropic Dario Amodei thừa nhận ngành trí tuệ nhân tạo đang đối mặt với khủng hoảng niềm tin, khi đến nay vẫn chưa chứng minh rõ ràng được lợi ích thực tế cho xã hội.

Theo TechRadar, trong bài đăng trên X ngày 26/8 (giờ địa phương), ông Amodei cho rằng sự hoài nghi gia tăng vì người dân cảm thấy chính phủ và doanh nghiệp đang sử dụng AI theo cách không có lợi cho họ.

Người đứng đầu Anthropic nói rằng lời chỉ trích xác đáng nhất nhắm vào các công ty AI, trong đó có cả Anthropic, là những cam kết lớn lao về việc “giúp thế giới tốt hơn” vẫn chưa được hiện thực hóa. Theo ông, ngành AI đang mất dần niềm tin vì chưa thể biến các lợi ích từng hứa hẹn thành kết quả cụ thể. Ông lấy ví dụ, việc tuyên bố AI có thể chữa ung thư sẽ không đủ sức thuyết phục nếu công nghệ này chưa thực sự làm được điều đó.

Những phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh AI ngày càng được ứng dụng nhiều hơn để nâng hiệu quả quản trị và cắt giảm chi phí, thay vì tạo ra lợi ích trực tiếp cho người dùng. Ở giai đoạn đầu, nhiều công ty AI thu hút vốn bằng các lập luận về giảm chi phí nhân sự và thay thế lao động. Bản thân ông Amodei trước đây từng cảnh báo AI có thể xóa sổ 50% việc làm văn phòng, nhưng sau đó chuyển sang mô tả công nghệ này như một “đòn bẩy” giúp tăng sản lượng.

Ông Amodei cũng nhắc đến định hướng tập trung vào sinh học và y học. Theo ông, Anthropic đang nhấn mạnh các tiêu chuẩn đạo đức liên quan, đồng thời mở rộng nỗ lực đưa AI vào hai lĩnh vực này. Dù vậy, vẫn có ý kiến cho rằng những kết quả đủ rõ ràng đến nay chưa được chứng minh đầy đủ.

Bên cạnh đó, CEO Anthropic đề cập đến vấn đề quản lý và sự tập trung quyền lực trong ngành AI. Ông cho rằng cần thiết lập thế cân bằng giữa quy định, giám sát, thử nghiệm và việc công khai trọng số mô hình. Ông cũng bày tỏ đồng tình với một số lập luận của phong trào “Pacing the Frontier”, theo đó việc áp đặt kiểm soát với các phòng thí nghiệm AI tuyến đầu có thể làm chậm tốc độ phát triển công nghệ, qua đó tạo thêm thời gian để các bên khác bắt kịp.

Tuy nhiên, làn sóng mất lòng tin với AI hiện chủ yếu gia tăng ở khâu triển khai thực tế, hơn là ở bản thân công nghệ. Tại Mỹ, AI đang được đưa vào hạ tầng giám sát và các hệ thống an ninh trên diện rộng. Anthropic từng tham gia các dự án mua sắm AI của Bộ Quốc phòng Mỹ. Tuy nhiên, trước khi chấm dứt quan hệ với Lầu Năm Góc, công ty đã không chấp nhận hợp tác để công nghệ của mình được dùng cho giám sát quy mô lớn hoặc vũ khí tự động hoàn toàn, và cuối cùng đánh mất hợp đồng. Sau đó, OpenAI ký thỏa thuận mới với Lầu Năm Góc để lấp khoảng trống này. OpenAI cho biết họ cấm sử dụng công nghệ của mình để giám sát người Mỹ.

Phản ứng đối với các hệ thống giám sát do doanh nghiệp tư nhân vận hành cũng đang gia tăng. Flock, công ty vận hành hệ thống camera AI theo dõi biển số xe, hiện vấp phải phản đối trên diện rộng. Ban đầu, hệ thống này được triển khai nhằm truy vết xe của nghi phạm di chuyển qua các khu vực và địa bàn quản lý khác nhau. Tuy nhiên, đã xuất hiện các cáo buộc cho rằng một số nhân viên thực thi pháp luật lạm dụng công cụ này để theo dõi người yêu cũ, đồng nghiệp hoặc những người họ quan tâm.

Tranh cãi tương tự cũng diễn ra trong lĩnh vực xử phạt giao thông. Các camera giám sát giao thông và phạt quá tốc độ ứng dụng AI bị chỉ ra là có thể nhận diện sai biển số hoặc gặp lỗi cấu hình. Một số ý kiến còn cho rằng mô hình xử lý hiện nay buộc người bị cáo buộc phải tự chứng minh mình vô tội khi nhận nhầm giấy phạt, từ đó có nguy cơ đảo ngược nguyên tắc trong tố tụng hình sự Mỹ, theo đó chính phủ phải chứng minh hành vi phạm tội.

Công nghệ AI của Palantir cũng được xem là trường hợp tập trung nhiều lo ngại. Công ty này cung cấp AI cho quân đội Mỹ và các cơ quan thực thi pháp luật. Trong đó, Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) sử dụng công nghệ của Palantir để truy vết những người bị nghi nhập cư trái phép. Nền tảng này cũng được dùng để phân tích video từ drone, hỗ trợ tấn công chính xác tầm xa, xử lý dữ liệu quân sự và lập kế hoạch tác chiến.

Nhìn chung, các phát biểu của ông Amodei cho thấy ngành AI đang bước vào giai đoạn không còn chỉ được đánh giá qua cuộc đua về hiệu năng, mà còn qua lợi ích thực tế và cách công nghệ được triển khai. Việc nhấn mạnh năng suất hay tiềm năng trong tương lai dường như không còn đủ để khôi phục niềm tin, trong khi những lo ngại quanh ứng dụng AI trong giám sát, an ninh và quân sự được dự báo sẽ tiếp tục là tâm điểm tranh cãi.