Waymo vừa công bố 10 nguyên tắc phát triển AI cho xe tự lái cấp 4 (L4), dựa trên hơn 200 triệu dặm tự lái hoàn toàn trong thực tế, tương đương khoảng 322 triệu km. Từ kinh nghiệm vận hành này, công ty khẳng định cách tiếp cận chỉ dựa vào camera là chưa đủ, đồng thời đặt trọng tâm vào mô hình đa cảm biến, bản đồ HD, mô phỏng vòng kín và cơ chế kiểm định an toàn độc lập.

Theo CleanTechnica ngày 26/8/2026 (giờ địa phương), Waymo cho biết an toàn là điểm xuất phát cho mọi quyết định công nghệ. Công ty nhấn mạnh việc kết hợp camera, lidar và radar là nền tảng cần thiết để mở rộng tự lái hoàn toàn trên quy mô lớn mà vẫn bảo đảm an toàn.

Waymo cũng phân định rõ vai trò của từng loại cảm biến. Lidar được dùng để dựng hình 3D với độ chính xác cao, trong khi camera đảm nhiệm việc nhận diện thông tin thị giác như biển báo và đèn tín hiệu.

Radar phụ trách theo dõi tốc độ và chuyển động của các vật thể xung quanh, đặc biệt trong điều kiện thời tiết bất lợi như mưa, sương mù hoặc bụi. Theo Waymo, việc kết hợp nhiều cảm biến giúp tạo ra cơ chế dự phòng và bổ sung lẫn nhau, bù đắp hạn chế của từng cảm biến riêng lẻ.

Bản đồ HD cũng được Waymo xem là một thành phần quan trọng của hệ thống. Công ty cho biết bản đồ đóng vai trò như “trí nhớ” của xe, cung cấp thêm ngữ cảnh khi tầm nhìn bị hạn chế hoặc khi xe di chuyển trong môi trường giao thông phức tạp.

Waymo cho biết hệ thống lập bản đồ dựa trên AI cho phép cập nhật dữ liệu liên tục. Nhờ đó, xe có thể dành năng lực tính toán cho các biến số phát sinh theo thời gian thực, như tuyến đường vòng hoặc biển báo dừng tạm thời.

Về kiến trúc AI, Waymo đang chuyển từ mô hình gồm nhiều mô-đun nhỏ sang sử dụng một số ít mô hình nền tảng cỡ lớn, mang tính chuyên biệt hơn. Tuy vậy, công ty không chọn cách gom toàn bộ chức năng vào một mô hình “hộp đen” duy nhất.

Waymo cảnh báo kiến trúc end-to-end thuần túy, trong đó hệ thống đưa lệnh đánh lái trực tiếp từ dữ liệu video thô, có thể làm tăng rủi ro vì rất khó truy vết nguyên nhân khi xảy ra lỗi.

Thay vào đó, công ty triển khai một lớp kiểm định độc lập ngay trên xe. Hệ thống này có nhiệm vụ kiểm tra lại lộ trình mà xe lựa chọn theo các quy luật vật lý và luật giao thông, đóng vai trò như “lá chắn cuối” khi phát hiện nguy cơ va chạm hoặc vi phạm quy định.

Ở mảng mô phỏng, Waymo nhấn mạnh cách tiếp cận vòng kín. Khác với việc chỉ phát lại dữ liệu hành trình trong quá khứ, mô phỏng vòng kín cho phép các xe xung quanh và người đi bộ phản ứng theo hành vi của xe, từ đó tái hiện các tương tác gần hơn với tình huống thực tế trên đường.

Theo Waymo, cách làm này giúp hệ thống có thể lặp lại quá trình kiểm định đối với những tình huống hiếm và phức tạp. Công ty cũng sử dụng phương pháp này cho tăng cường học (reinforcement learning) và các mục tiêu phát triển khác.

Quy trình đánh giá cũng được tách biệt độc lập. Waymo cho biết đang sử dụng hệ thống đánh giá AI mang tên Waymo Critic để kiểm tra không chỉ mức độ an toàn và khả năng tuân thủ luật lệ trên đường thực tế cũng như trong mô phỏng, mà còn cả độ mượt trong các thao tác như rẽ và phanh.

Theo công ty, cơ chế này nhằm tránh tình trạng mô hình phát triển tự chấm điểm hiệu quả của chính mình.

Waymo cho biết các mô hình thị giác - ngôn ngữ (VLM) được dùng cho tầng suy luận cấp cao. Hệ thống này có thể diễn giải ý nghĩa của những tình huống khó xử lý chỉ bằng dữ liệu đã học trước đó, chẳng hạn cử chỉ tay của cảnh sát giao thông.

Dù vậy, Waymo cho rằng VLM không phù hợp với tác vụ điều khiển theo thời gian thực. Vì thế, công ty áp dụng kiến trúc kết hợp giữa điều khiển tốc độ cao dựa trên cảm biến và lớp suy luận cấp cao hoạt động chậm hơn.

Waymo cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết nối khâu vận hành thực tế, mô phỏng và đánh giá trong một cơ chế quản trị an toàn thống nhất. Công ty cho biết đang xây dựng “bánh đà dữ liệu”, kết nối dữ liệu vận hành trên đường thực, phản hồi từ người dùng và cộng đồng địa phương, cùng với các khâu gán nhãn tự động, huấn luyện lại và kiểm định qua mô phỏng để liên tục cải thiện hiệu năng.

Cuối cùng, Waymo khẳng định dữ liệu thu được từ trải nghiệm tự lái hoàn toàn trong thực tế là yếu tố không thể thay thế. Công ty cho rằng việc chỉ nâng cấp tự lái cấp 2 (L2) để tiến lên L4 có những giới hạn rõ rệt, trong khi kinh nghiệm vận hành một hệ thống chịu trách nhiệm lái xe hoàn toàn mà không cần con người giám sát mới là yếu tố then chốt.

Việc công bố bộ nguyên tắc lần này cho thấy Waymo tiếp tục theo đuổi chiến lược an toàn dựa trên đa cảm biến, bản đồ, mô phỏng và kiểm định độc lập, thay vì đặt trọng tâm vào một hệ thống chỉ dựa vào camera. Khi mở rộng công nghệ sang thêm nhiều thành phố và môi trường giao thông phức tạp hơn, bài toán lớn của Waymo sẽ là chứng minh khả năng bảo đảm an toàn và mở rộng quy mô.