XRP đang hạ nhiệt sau nhịp tăng mạnh, trong bối cảnh các ngân hàng toàn cầu đẩy nhanh việc triển khai blockchain nội bộ và tiền gửi token hóa cho thanh toán xuyên biên giới. Diễn biến này làm gia tăng sức ép lên vai trò của XRP như một tài sản phục vụ thanh toán.

Theo Cryptopolitan ngày 26/8 (giờ địa phương), XRP đã tăng 49,4% trong một tuần qua nhưng giảm 2,2% trong 24 giờ gần nhất, cho thấy đà tăng đang chững lại. Ngoài biến động giá ngắn hạn, thị trường cũng chú ý tới những thay đổi mang tính cấu trúc trong lĩnh vực thanh toán quốc tế, vốn là một trong những ứng dụng cốt lõi của XRP.

Trước đây, XRP được kỳ vọng đóng vai trò tài sản trung gian trong chuyển tiền xuyên biên giới và dịch chuyển thanh khoản. Tuy nhiên, khi các ngân hàng lớn như JP Morgan và Citi phát triển các giải pháp riêng dựa trên blockchain nội bộ và tiền gửi token hóa, lợi thế khác biệt của XRP có nguy cơ thu hẹp.

JP Morgan đang thúc đẩy chiến lược này thông qua nền tảng blockchain Kinexys. Trong tháng 6, ngân hàng đã nâng số đồng tiền được hỗ trợ trên tài khoản tiền gửi blockchain lên 8 loại, gồm USD, euro, bảng Anh, đôla Australia, đôla Hong Kong, yên Nhật, nhân dân tệ và đôla Singapore. Hệ thống cho phép khách hàng chuyển tiền 24/7 và hoán đổi ngoại tệ trực tiếp trên chuỗi.

Với mô hình này, doanh nghiệp có thể thực hiện thanh toán xuyên biên giới mà không cần mua thêm một tài sản số riêng để làm cầu nối. Chẳng hạn, doanh nghiệp đang nắm USD nhưng cần nhận yên Nhật có thể áp dụng tỷ giá và thực hiện chuyển đổi ngay trong hệ thống của JP Morgan, đồng thời toàn bộ lịch sử giao dịch vẫn được ghi nhận trên blockchain.

Citi cũng đi theo hướng tương tự. Mạng thanh toán bù trừ USD hoạt động 24/7 của Citi hiện kết nối hơn 250 ngân hàng tại hơn 40 thị trường. Trong khi đó, Citi Token Services cho phép token hóa tiền gửi thương mại để luân chuyển trên hạ tầng blockchain.

Theo Citi, việc kết hợp hai hệ thống này giúp các tổ chức xử lý thanh toán quốc tế nhanh hơn, đồng thời giảm nhu cầu phân bổ sẵn tiền vào nhiều tài khoản. Điểm then chốt là doanh nghiệp không còn phải “giam” thanh khoản từ trước tại nhiều quốc gia.

Về tốc độ xử lý, XRP Ledger vẫn nhỉnh hơn. Các hệ thống kể trên mất khoảng 90 giây để hoàn tất giao dịch, trong khi XRP Ledger chỉ mất 3-5 giây. Dù vậy, với doanh nghiệp, khả năng sử dụng trực tiếp nguồn tiền sẵn có trong hệ thống ngân hàng được quản lý có thể quan trọng hơn chênh lệch về tốc độ.

Một biến số khác với XRP là động thái từ SWIFT. Thay vì sử dụng một đồng tiền số chung, SWIFT đang thúc đẩy mô hình kết nối các khoản tiền gửi số do từng ngân hàng phát hành.

Về bản chất, tiền gửi token hóa do ngân hàng phát hành vẫn gắn với hệ sinh thái của chính ngân hàng đó. Chẳng hạn, token 1 USD của HSBC là nghĩa vụ nợ của HSBC, còn token tiền gửi của Standard Chartered cũng dựa trên hệ thống riêng của ngân hàng này. Nói cách khác, các tài sản số do nhiều ngân hàng phát hành không tự động tương thích với nhau.

SWIFT muốn xử lý điểm nghẽn này bằng một lớp nhắn tin và điều phối thanh toán. Ngày 19/8, HSBC và Standard Chartered đã hoàn tất giao dịch xuyên biên giới đầu tiên sử dụng sổ cái blockchain của SWIFT.

Trong giao dịch này, hai ngân hàng vẫn nắm giữ token tiền gửi trên hạ tầng riêng của mỗi bên. SWIFT đảm nhiệm việc truyền thông điệp giao dịch, đối chiếu và xác nhận nghĩa vụ thanh toán để xác định số tiền cần quyết toán, còn khâu chuyển tiền cuối cùng vẫn được thực hiện qua hệ thống thanh toán hiện hữu.

Cách tiếp cận này khác với XRP. XRP sử dụng một tài sản số trên sổ cái riêng để thực hiện chuyển giao tài sản và thanh toán. Trong khi đó, SWIFT không dùng một đồng tiền số chung mà chọn cách kết nối các token do ngân hàng phát hành trên những nền tảng khác nhau để chúng có thể tương tác.

Dự án của SWIFT hiện đã bắt đầu chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang mở rộng. Tổ chức này cho biết 17 ngân hàng tại 6 châu lục đang chuẩn bị triển khai các giao dịch thực tế với tiền gửi token hóa thông qua sổ cái nói trên.

HSBC cũng đã cung cấp dịch vụ tiền gửi token hóa tại 6 thị trường, hỗ trợ nhân dân tệ offshore, đôla Hong Kong, đôla Singapore, euro, bảng Anh, USD và dirham UAE.

Vì vậy, một số phân tích cho rằng nhịp điều chỉnh gần đây của XRP không đơn thuần chỉ là hoạt động chốt lời. Trong ngắn hạn, thị trường có thể đang tạm nghỉ sau đợt tăng nóng. Nhưng về trung và dài hạn, xu hướng các ngân hàng tự xây dựng hạ tầng blockchain nội bộ và tiền gửi token hóa để xử lý thanh khoản cho thanh toán xuyên biên giới đang tạo ra thách thức trực tiếp với lĩnh vực mà XRP từng nhắm tới.

Nếu muốn duy trì sức cạnh tranh với vai trò tài sản thanh toán, XRP sẽ phải chứng minh không chỉ lợi thế về tốc độ, mà cả khả năng cung cấp thanh khoản và mức độ ứng dụng đủ khác biệt so với các mạng lưới thanh toán do ngân hàng dẫn dắt.