SpaceX dự kiến cắt giảm mạnh số vụ phóng tại Florida trong phần còn lại của năm nay, đồng thời gần như dừng các nhiệm vụ Starlink tại đây để chuyển trọng tâm sang căn cứ Vandenberg ở California, trong lúc chờ Starship đi vào hoạt động.

Theo Ars Technica ngày 25/8 (giờ địa phương), tần suất phóng hàng tháng tại các bãi phóng của SpaceX ở Florida có thể giảm từ 8-9 lần xuống còn khoảng 2 lần.

Thay đổi lớn nhất nằm ở kế hoạch phóng Starlink. Trước nay, SpaceX chủ yếu sử dụng tên lửa Falcon 9 tại Cape Canaveral và Trung tâm Vũ trụ Kennedy của NASA ở Florida. Năm ngoái, Falcon 9 thực hiện tổng cộng 165 vụ phóng, trong đó khoảng 75% là các nhiệm vụ đưa vệ tinh Starlink lên quỹ đạo. Tuy nhiên, từ đầu năm nay, tỷ trọng các vụ phóng từ Vandenberg đã tăng lên và xu hướng này được cho là sẽ kéo dài đến cuối năm.

Kiko Donchev, Phó chủ tịch phụ trách hoạt động phóng của SpaceX, cho biết vụ phóng Falcon 9 tại Cape Canaveral vào sáng 25/8 là nhiệm vụ Starlink cuối cùng theo kế hoạch tại Florida. Trên X, ông nói các nhiệm vụ Starlink xuất phát từ Florida trong tương lai sẽ được thực hiện bằng Starship, còn đội ngũ ở bờ Tây sẽ tiếp tục phóng Starlink định kỳ từ Vandenberg.

Trong thời gian tới, Falcon 9 và Falcon Heavy tại Florida sẽ tập trung vào các tải trọng của khách hàng thay vì Starlink. Vụ phóng tiếp theo dự kiến diễn ra ngày 30/8, phục vụ nhiệm vụ Kính viễn vọng Không gian Nancy Grace Roman của NASA. Giữa tháng 9, SpaceX cũng lên kế hoạch thực hiện một chuyến bay có người lái bằng Falcon 9, đưa 4 phi hành gia lên Trạm Vũ trụ Quốc tế.

Florida lâu nay duy trì vị thế là khu phóng nhộn nhịp nhất thế giới, trong đó các nhiệm vụ Starlink đóng góp đáng kể. Cape Canaveral và Trung tâm Vũ trụ Kennedy nằm liền kề nhau và cùng sử dụng một khu vực phóng, nên thường được xem như một cụm phóng thống nhất. Lần gần nhất khu vực này mất vị trí dẫn đầu toàn cầu về số vụ phóng là vào năm 2015.

Việc Starlink rút khỏi Florida vì thế nhiều khả năng sẽ kéo tổng số vụ phóng tại bang này giảm mạnh. Dù vậy, thay đổi lần này không phản ánh sự suy giảm năng lực phóng của SpaceX, mà chủ yếu là bước chuyển sang giai đoạn tiếp theo trong chiến lược triển khai Starlink.

Vụ phóng mới nhất cũng đáng chú ý khi Falcon 9 lập thêm một kỷ lục tái sử dụng. Tầng đẩy thứ nhất được sử dụng trong sứ mệnh này đã hoàn tất chuyến bay thứ 37, qua đó xác lập mốc tái sử dụng cao nhất của SpaceX.

Donchev đánh giá cao thành tích của đội ngũ và nhấn mạnh Falcon 9 đã trở thành tên lửa đáng tin cậy nhất trong lịch sử. Theo ông, Falcon 9 đã góp phần xây dựng chòm vệ tinh quỹ đạo thấp quy mô lớn, cung cấp kết nối cho hàng triệu người dùng trên toàn cầu và đặt nền móng cho giai đoạn tiếp theo.

Giai đoạn tiếp theo mà SpaceX nhắm đến là Starship. Công ty cho biết vẫn giữ kế hoạch bắt đầu phóng Starship và Super Heavy từ bệ phóng 39A tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy vào cuối năm nay.

Tuy nhiên, mốc thời gian thực tế vẫn chưa rõ ràng. Công tác chuẩn bị tại hiện trường còn khá nhiều, trong khi chưa có dấu hiệu rõ rệt về việc chuyển Starship từ cơ sở sản xuất ở miền nam Texas sang Florida. Vì vậy, một số dự báo cho rằng thời điểm khả thi hơn cho vụ phóng Starship đầu tiên tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy có thể là giữa năm 2027.

Việc chuyển sang Starship được cho là sẽ tác động đến chiến lược phóng thương mại của SpaceX. Về dài hạn, công ty đang thúc đẩy kế hoạch thay thế Falcon 9 bằng Starship, kể cả với các nhiệm vụ thương mại. Tuy nhiên, nếu tiến độ phát triển và lịch phóng Starship tiếp tục chậm, lo ngại từ nhóm khách hàng cần năng lực phóng ổn định sau năm 2028 có thể gia tăng.

Starship được thiết kế để phóng số lượng lớn vệ tinh Starlink có kích thước lớn hơn đáng kể và nặng hơn so với loại được Falcon 9 mang lên quỹ đạo. Các vệ tinh Starlink phiên bản 3 mà SpaceX chuẩn bị triển khai được cho là lớn hơn và có hiệu năng cao hơn bản V2. Starship có thể đưa tối đa 60 vệ tinh lên quỹ đạo thấp trong một lần phóng.

SpaceX cũng đang chuẩn bị cho kịch bản trong chuyến bay thử nghiệm Starship tiếp theo, Flight 14, phương tiện này sẽ cất cánh từ Starbase ở Texas và lần đầu đưa vệ tinh Starlink phiên bản 3 lên quỹ đạo thấp. Thời điểm phóng sớm nhất được kỳ vọng là vào tháng tới.

Nhìn chung, việc SpaceX giảm hoạt động phóng tại Florida lần này không đơn thuần là cắt giảm số vụ phóng, mà là bước chuẩn bị để chuyển nền tảng triển khai Starlink từ Falcon 9 sang Starship thế hệ mới. Dù vậy, khi lịch phóng Starship tại Florida vẫn chưa chắc chắn, tiến độ chuyển đổi từ Falcon 9 sang Starship sẽ tiếp tục là tâm điểm được theo dõi trong thời gian tới.