CXMT, nhà sản xuất DRAM lớn nhất Trung Quốc, đang gặp khó trong việc tiếp tục mở rộng công suất. Diễn biến này khiến tình trạng thiếu cung trên thị trường bộ nhớ toàn cầu khó sớm được giải tỏa, đồng thời duy trì áp lực tăng giá trong bối cảnh nhu cầu phục vụ AI vẫn cao.

Theo Cryptopolitan, đến cuối năm ngoái, sản lượng wafer hàng tháng của CXMT đã tăng lên khoảng 240.000 wafer. Tuy nhiên, sau mốc này, tốc độ mở rộng công suất chậm lại đáng kể. Giới trong ngành dự báo sản lượng của công ty sẽ duy trì quanh vùng này trong suốt năm nay.

So với năm 2024, sản lượng hiện tại của CXMT đã gần gấp đôi. Dù vậy, mức tăng này vẫn chưa đủ để làm dịu tình trạng thiếu hụt DRAM trên toàn cầu khi dư địa mở rộng thêm đang bị hạn chế.

Hai lực cản chính đối với CXMT là quy định của Mỹ về xuất khẩu thiết bị bán dẫn tiên tiến và tỷ lệ thành phẩm thấp. Theo Counterpoint Research, tỷ lệ thành phẩm của DRAM tiến trình 10 nm thế hệ 1 do CXMT sản xuất thấp hơn Samsung Electronics và SK hynix 42%, trong khi tỷ lệ tuyệt đối chỉ vào khoảng 50%.

Điều đó đồng nghĩa, ngay cả khi nâng công suất, lượng chip đạt chuẩn để xuất xưởng của CXMT cũng khó tăng mạnh.

Khoảng cách còn thể hiện ở quy mô sản xuất. Ngay cả khi vận hành tối đa, công suất của CXMT được ước tính chỉ tương đương khoảng một nửa SK hynix và khoảng 30% Samsung Electronics.

Vì vậy, dù đang mở rộng ảnh hưởng tại thị trường Trung Quốc, CXMT vẫn chưa đạt quy mô đủ lớn để làm thay đổi cán cân cung - cầu của thị trường bộ nhớ toàn cầu.

Nguồn cung hạn chế đang tác động trực tiếp đến giá DRAM. TrendForce dự báo giá hợp đồng DRAM phổ thông trong quý III/2026 sẽ tăng thêm 13-18% so với quý trước, trong bối cảnh nhu cầu máy chủ AI tăng cao và các hãng bộ nhớ lớn điều tiết sản lượng.

JPMorgan Global Research thậm chí đưa ra kịch bản giá DRAM có thể tăng hơn 400% từ đầu năm 2024 đến cuối năm 2026. Nguyên nhân là các doanh nghiệp hyperscale đang ký hợp đồng dài hạn để đảm bảo nguồn hàng, khiến lượng bộ nhớ dành cho nhóm khách hàng thông thường bị thu hẹp.

Áp lực chi phí từ đà tăng của giá bộ nhớ được dự báo không chỉ dừng ở trung tâm dữ liệu. Smartphone, PC và các thiết bị điện tử tiêu dùng cũng có thể chịu tác động khi giá linh kiện đi lên.

Omdia dự báo trong năm 2026, chip nhớ sẽ đóng góp hơn một nửa doanh thu toàn ngành bán dẫn. Nguyên nhân là các nhà sản xuất đang ưu tiên năng lực cho những dòng sản phẩm liên quan đến AI có biên lợi nhuận cao hơn, qua đó làm giảm nguồn cung bộ nhớ cho các thiết bị điện tử phổ thông.

Dù vậy, đà tăng trưởng của CXMT chưa đảo chiều. Công ty cho biết đã vượt qua giai đoạn thua lỗ phụ thuộc vào hỗ trợ của chính phủ, ghi nhận doanh thu 7,5 tỷ USD trong quý I năm nay và hoàn tất niêm yết trên sàn chứng khoán Thượng Hải với quy mô 8,6 tỷ USD.

CXMT cũng đã ký hợp đồng cung ứng bộ nhớ dài hạn 5 năm với ByteDance, trị giá hơn 7 tỷ USD. Một số giao dịch cho thấy công ty bán hàng cho khách hàng Trung Quốc với mức giá cao hơn Samsung Electronics và SK hynix.

Counterpoint Research ước tính CXMT hiện chiếm khoảng 9% thị phần theo sản lượng bit DRAM xuất xưởng toàn cầu.

Tuy nhiên, dư địa đáp ứng nhu cầu trong nước của công ty vẫn còn hạn chế. Chính phủ Trung Quốc đã đề nghị CXMT ưu tiên cung ứng cho khách hàng nội địa, nhưng ngay cả sản lượng hiện nay cũng gần chạm ngưỡng đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước.

Goldman Sachs dự báo CXMT sẽ đáp ứng khoảng 41% nhu cầu DRAM của Trung Quốc trong năm 2026. Đến năm 2028, tỷ lệ này được kỳ vọng cũng chỉ quanh 50%.

Điều này cho thấy Trung Quốc đang muốn giảm phụ thuộc vào các nhà sản xuất bộ nhớ nước ngoài như Samsung Electronics và SK hynix, nhưng quá trình thay thế khó diễn ra trong ngắn hạn.

Trong khi đó, các đối thủ toàn cầu cũng đang đẩy mạnh đầu tư, song các nhà máy mới chưa thể sớm đi vào hoạt động. Đầu tháng 8, SK hynix quyết định rót 54 nghìn tỷ won để xây dựng hai fab mới, nhưng nhà máy DRAM Y2 dự kiến phải đến giữa năm 2029 mới bước vào giai đoạn cleanroom.

Mảng bộ nhớ của Samsung Electronics gần đây ghi nhận doanh thu quý cao nhất lịch sử, nhưng công ty này cũng dự báo tình trạng hạn chế nguồn cung sẽ kéo dài đến nửa cuối năm 2026.

CXMT đặt mục tiêu từ năm 2027 vận hành các cơ sở sản xuất mới tại Thượng Hải và Bắc Kinh, qua đó nâng năng lực sản xuất hàng tháng lên 420.000 wafer. Tuy nhiên, trước khi các nhà máy mới hoạt động ổn định, nguồn cung thắt chặt cùng nhu cầu AI tăng cao nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục đẩy giá DRAM đi lên.

Nhìn chung, dù các hãng bộ nhớ Trung Quốc đang tăng tốc bám đuổi, việc CXMT khó mở rộng sản lượng trong ngắn hạn sẽ chưa thể giúp hạ nhiệt tình trạng thiếu hụt DRAM toàn cầu. Ngược lại, yếu tố này có thể tiếp tục duy trì xu hướng tăng giá trên thị trường bộ nhớ.