Chi tiêu AI của doanh nghiệp đang có dấu hiệu dịch chuyển khỏi các mô hình frontier đắt đỏ để sang những lựa chọn rẻ hơn và dễ tùy biến hơn. Xu hướng này được cho là đang tạo sức ép lên doanh thu của các mô hình cao cấp do Anthropic và OpenAI cung cấp.

Financial Times dẫn phân tích của công ty thanh toán Ramp, dựa trên dữ liệu chi tiêu của 70.000 doanh nghiệp, cho biết Fable 5 - mô hình đắt nhất của Anthropic - chỉ chiếm khoảng 11% tổng chi tiêu dành cho các công cụ của hãng, dù đã được tung ra hơn hai tháng.

Diễn biến này trái với xu hướng trước đây, khi khách hàng doanh nghiệp thường mặc định chọn mô hình có hiệu năng cao nhất.

Theo Financial Times, các nhà phân tích và nhà đầu tư của Anthropic cho rằng giá bán cao của Fable 5, trong khi các mô hình đời cũ vẫn đáp ứng được phần lớn nhu cầu kinh doanh, là những yếu tố chính khiến tốc độ triển khai sản phẩm chậm lại.

Financial Times cũng nhận định việc Fable 5 được thị trường đón nhận chậm hơn các mô hình frontier trước đó đang làm gia tăng hoài nghi quanh triển vọng của Anthropic, trong bối cảnh công ty này được xem là có thể sớm niêm yết.

Nếu xu hướng trên kéo dài, mô hình kinh doanh của các nhà phát triển AI frontier có thể phải thay đổi đáng kể. Đây là nhóm doanh nghiệp đã chi hàng tỷ USD để huấn luyện các mô hình ngày càng lớn và phức tạp hơn.

Miles Clements, đối tác tại quỹ đầu tư mạo hiểm Accel - một nhà đầu tư của Anthropic - nói với Financial Times rằng “phần lớn người dùng không cần làm việc ở cấp độ tiên tiến nhất”. Theo ông, giai đoạn khách hàng chỉ tập trung vào các mô hình frontier “không phải là trạng thái bền vững”.

Ông cho rằng các bước tiến công nghệ mang tính đột phá vẫn cần thiết để hiện thực hóa những tham vọng lớn nhất của các công ty AI, như chữa bệnh, đồng thời thu hút nhân tài nghiên cứu hàng đầu. Tuy nhiên, về sau, các thành tựu này ngày càng mang nặng tính phô diễn công nghệ.

Một yếu tố khác đứng sau diễn biến gần đây là tốc độ cải thiện nhanh của các mô hình open-weights, vốn có thể được tải về miễn phí và tùy chỉnh theo nhu cầu.

Trước đây, mảng open-weights chủ yếu do các công ty AI Trung Quốc như DeepSeek, Alibaba, Z.ai và Moonshot dẫn dắt. Tuy nhiên, gần đây xu hướng này cũng tăng tốc ngay tại Mỹ, thị trường sân nhà của Anthropic.

Động thái của Nvidia đang thu hút nhiều chú ý. Theo The Information, Nvidia đang phát triển một mô hình ngôn ngữ lớn open-weights mang tên Nemotron 4 với quy mô ít nhất 1.000 tỷ tham số.

Tính theo số tham số, quy mô này gấp đôi Nemotron 3 Ultra mà Nvidia công bố hồi tháng 6. Dù có thể chưa phải mô hình open-weights lớn nhất thế giới, Nemotron 4 vẫn được đánh giá đủ sức đứng trong nhóm dẫn đầu. Gần đây, Moonshot AI công bố Kimi K3 với tổng cộng 2.800 tỷ tham số, trong khi DeepSeek V4-Pro đạt 1.600 tỷ tham số.

Nvidia gần đây cũng ký hợp đồng cấp phép trị giá 6 tỷ USD với startup AI viết mã Poolside, đồng thời tuyển dụng phần lớn đội ngũ kỹ sư của công ty này. Nvidia cũng định giá Poolside ở mức 12 tỷ USD trước khoản đầu tư mới và rót thêm 1 tỷ USD.

Liên quan đến thương vụ này, The Wall Street Journal cho biết Nvidia muốn tận dụng Poolside để đẩy nhanh quá trình phát triển một mô hình open-weights hàng đầu, đủ sức cạnh tranh với các công ty AI Trung Quốc như DeepSeek và Kimi K3.

Theo nguồn tin của WSJ, các mô hình open-weights có chi phí vận hành thấp hơn và dễ tùy biến hơn, vì vậy có thể tạo sức ép trực tiếp lên nhóm mô hình đóng của OpenAI và Anthropic.