Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc ngày 24/8 cho biết đã khởi động 4 dự án nghiên cứu - phát triển mới trong khuôn khổ chương trình “Phát triển công nghệ nền tảng AI+Khoa học - Công nghệ thế hệ mới”. Chương trình có tổng vốn 20 tỷ won cho giai đoạn 2026-2031, trong đó ngân sách dành cho năm 2026 là 2 tỷ won.

Theo Bộ, mục tiêu của chương trình là phát triển công nghệ AI thế hệ mới không chỉ học từ dữ liệu lớn mà còn kết hợp các nguyên lý vật lý và toán học để diễn giải, dự báo các hiện tượng khoa học với độ chính xác và độ tin cậy cao hơn.

Hiện nay, phần lớn mô hình AI đưa ra dự báo dựa trên việc học từ khối lượng dữ liệu lớn. Tuy nhiên, trong các lĩnh vực khoa học và kỹ thuật, nơi các quy luật vật lý và nguyên lý toán học đóng vai trò cốt lõi, AI vẫn gặp hạn chế trong việc giải thích cơ sở của kết quả dự báo, đồng thời độ chính xác có thể giảm khi gặp điều kiện mới.

Vì vậy, Bộ đặt mục tiêu xây dựng nền tảng công nghệ giúp AI vừa khai thác dữ liệu, vừa vận dụng các nguyên lý vật lý và toán học để giải thích và dự báo hiện tượng khoa học một cách chính xác, đáng tin cậy hơn. Cơ quan này cũng thúc đẩy phát triển các kiến trúc AI và phương pháp học mới nhằm vượt qua giới hạn của những mô hình hiện nay.

Chương trình được chia thành hai hướng chính: “mô hình AI có khả năng diễn giải và dự báo dựa trên vật lý - toán học” và “nghiên cứu kiến trúc AI thế hệ mới”. Mỗi hướng lựa chọn 2 đề tài, nâng tổng số lên 4 dự án. Các nhóm nghiên cứu cũng được hỗ trợ hạ tầng tính toán như GPU. Dữ liệu nghiên cứu và các mô hình AI được phát triển trong quá trình triển khai sẽ được công khai thông qua một nền tảng mở.

Với hướng phát triển mô hình AI dựa trên vật lý - toán học, chương trình nhắm tới các mô hình có thể duy trì kết quả ổn định ngay cả khi điều kiện và môi trường thay đổi.

Trong đó, nhóm của giáo sư Ha Woo-seok tại KAIST phát triển mô hình AI nhân quả dựa trên toán học và vật lý, có khả năng suy luận cấu trúc nhân quả cũng như các phương trình chi phối ẩn trong dữ liệu. Mục tiêu là tạo ra các kết quả phù hợp với quy luật vật lý ngay cả khi điều kiện và môi trường thay đổi.

Nhóm của giáo sư Yoo Jae-seok tại DGIST phát triển “AI Mechanician” - công cụ cho phép trực quan hóa các quy luật vật lý chi phối nhiều hiện tượng khác nhau, đồng thời giúp AI tự lựa chọn chiến lược diễn giải phù hợp.

Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc kỳ vọng các công nghệ này sẽ giảm nhu cầu phải kiểm chứng lại mô hình từ đầu mỗi khi điều kiện thay đổi, qua đó tiết kiệm thời gian và chi phí trong thiết kế, phân tích và xác minh.

Ở hướng nghiên cứu kiến trúc AI thế hệ mới, các đề tài tập trung làm rõ cơ chế học và nguyên lý kiến trúc của các mô hình hiện có, đồng thời thiết kế kiến trúc mới.

Nhóm của giáo sư Oh Min-hwan tại Seoul National University sẽ xác định bằng toán học những giới hạn về kiến trúc khiến chi phí tính toán tăng mạnh khi độ dài ngữ cảnh mở rộng. Trên cơ sở đó, nhóm sẽ phát triển kiến trúc AI và phương pháp học mới để xử lý ngữ cảnh dài hiệu quả hơn.

Trong khi đó, nhóm của giáo sư Yoon Chul-hee tại KAIST sẽ làm rõ bằng toán học cơ chế giúp các mô hình AI tạo sinh cải thiện hiệu năng trong quá trình học. Từ đó, nhóm dự kiến xây dựng phương pháp phát triển AI thế hệ mới áp dụng cho toàn bộ chu trình, từ thiết kế kiến trúc, huấn luyện đến kiểm chứng độ tin cậy.

Bà Yoon Kyung-sook, Vụ trưởng phụ trách chính sách nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu tiên phong thuộc Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc, cho biết việc xây dựng được các kiến trúc mô hình AI mới có thể đóng góp trực tiếp cho sự phát triển của chính công nghệ AI.