Hàn Quốc đang bước vào giai đoạn then chốt để định hình lại chiến lược bán dẫn sạch, khi nước này đồng thời phải quyết định vị trí đặt các cơ sở bán dẫn, hạ tầng AI, trung tâm dữ liệu và phương án cấp điện đi kèm. Theo Darcie Draudt-Vejares, nghiên cứu viên Chương trình châu Á của Carnegie Endowment for International Peace (CEIP), đây là cơ hội hiếm để Seoul quy hoạch đồng bộ từ đầu phát điện, truyền tải, lưu trữ và hạ tầng công nghiệp.

Trao đổi với DigitalToday, bà Draudt-Vejares cho rằng lợi thế cạnh tranh của ngành bán dẫn đã thay đổi rõ rệt. Theo bà, cuộc đua không còn chỉ xoay quanh trợ cấp, nhân lực hay an ninh chuỗi cung ứng, mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng tiếp cận nguồn điện phát thải thấp, ổn định và có chi phí hợp lý.

“Clean chip” được bà định nghĩa là chất bán dẫn được sản xuất bằng nguồn điện phát thải thấp, trong đó có năng lượng tái tạo. Khi các quốc gia đẩy mạnh thu hút nhà máy fab mới, chi phí điện, độ ổn định của nguồn cung và cường độ phát thải carbon sẽ trở thành những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư cũng như khả năng đáp ứng yêu cầu từ khách hàng.

Bà Draudt-Vejares hiện là chuyên gia nghiên cứu về Hàn Quốc tại Chương trình châu Á của CEIP, có trụ sở tại Washington DC. Lĩnh vực nghiên cứu của bà tập trung vào tác động của điều phối chính sách đối với các ngành công nghệ cao như bán dẫn, pin và AI, cũng như ảnh hưởng của biến động nhân khẩu học tới năng lực cạnh tranh quốc gia. Bà đồng thời là đồng tác giả chính của báo cáo “Clean Chip” do Viện Nghiên cứu Chính sách Công nghiệp Net Zero thuộc Đại học Johns Hopkins công bố.

Theo bà, áp lực cắt giảm phát thải từ phía khách hàng hiện đã vượt xa phạm vi của một doanh nghiệp đơn lẻ. “Áp lực này là có thật và phạm vi còn rộng hơn nhiều so với một khách hàng riêng lẻ như Apple”, bà nói. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ lớn yêu cầu nhà cung ứng giảm phát thải, điện sạch không còn chỉ là vấn đề ESG mà đã trở thành điều kiện để doanh nghiệp Hàn Quốc duy trì năng lực cạnh tranh trong các hệ sinh thái công nghệ chủ chốt.

Một nguyên nhân khác khiến các hãng bán dẫn không thể trì hoãn bài toán năng lượng là làn sóng bùng nổ AI. Theo bà, AI không chỉ là phần mềm mà vận hành trên một nền tảng công nghiệp vật lý gồm chip tiên tiến, trung tâm dữ liệu, hạ tầng truyền tải và nhu cầu điện khổng lồ. Điều này đặc biệt đáng chú ý khi Hàn Quốc đang đồng thời mở rộng cả năng lực sản xuất bán dẫn lẫn hạ tầng AI.

Việc Samsung Electronics, SK hynix và các doanh nghiệp Hàn Quốc đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhà máy fab đầu tiên tại Yongin cũng cho thấy điện năng vẫn là một nút thắt lớn. Nhu cầu điện trong nước được dự báo tiếp tục tăng mạnh. SK cho biết, với SK Telecom đóng vai trò nòng cốt, tập đoàn có kế hoạch xây dựng theo từng giai đoạn các trung tâm dữ liệu AI với tổng công suất 15 gigawatt (GW).

Tại sự kiện công bố 3 siêu dự án phát triển quốc gia, Tổng thống Lee Jae-myung cũng nhận định khu vực tập trung quanh Yongin và Pyeongtaek “đã tới giới hạn”, trong đó thiếu điện và thiếu nước là những lý do khiến Hàn Quốc cần tìm thêm địa điểm mới.

Theo bà Draudt-Vejares, mức độ phụ thuộc năng lượng của Hàn Quốc không chỉ là vấn đề của chính sách khí hậu mà còn tác động trực tiếp tới an ninh công nghiệp. “Hàn Quốc nhập khẩu khoảng 80% năng lượng và trong khủng hoảng cũng không thể lấy điện từ lưới của các nước láng giềng”, bà phân tích. Bà cho rằng diễn biến gần đây quanh eo biển Hormuz cho thấy một cú sốc trên thị trường nhiên liệu toàn cầu có thể nhanh chóng trở thành rủi ro đối với an ninh kinh tế và công nghiệp.

“Chiến lược năng lượng cũng chính là chiến lược bán dẫn”, bà nhấn mạnh.

Tại sự kiện hồi tháng 6, Chủ tịch SK Group Chey Tae-won đã đề cập kế hoạch đầu tư khoảng 1 triệu tỷ won vào các trung tâm dữ liệu AI và khoảng 1,1 triệu tỷ won để mở rộng nguồn cung bán dẫn. Trong số này, khoảng 400 nghìn tỷ won sẽ được phân bổ cho cụm mới ở khu vực tây nam.

Chính phủ Hàn Quốc cũng đang hậu thuẫn định hướng này khi xem khu vực tây nam là căn cứ sản xuất bán dẫn thứ hai của cả nước, đồng thời thúc đẩy kế hoạch đầu tư quy mô 800 nghìn tỷ won từ khu vực doanh nghiệp để xây dựng 4 fab bộ nhớ.

Yếu tố năng lượng được nêu là một trong những căn cứ chính trong quyết định chọn địa điểm. Tổng thống Lee Jae-myung cho biết khu vực ven biển tây nam có nguồn nước dồi dào và đặc biệt thuận lợi về năng lượng tái tạo, qua đó lý giải vì sao doanh nghiệp lựa chọn khu vực này.

Bộ Công Thương đã đề xuất mô hình cụm bán dẫn trên quy mô toàn quốc, trong đó vùng thủ đô và tây nam giữ vai trò trung tâm sản xuất, Chungcheong là trung tâm đóng gói, còn khu vực đông nam và Daegyeong là trung tâm vật liệu, linh kiện và thiết bị. Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường cũng quyết định phân bổ 6,3 GW cho các nhà máy bán dẫn tại khu vực tây nam và khoảng 15GW cho Yongin.

Tuy nhiên, theo bà Draudt-Vejares, cốt lõi của “cơ hội” không chỉ nằm ở địa điểm đặt cụm mới, mà nằm ở cách Hàn Quốc thiết kế toàn bộ hệ thống hạ tầng đi kèm. “Cơ hội không chỉ là xây cụm mới ở nơi có nhiều năng lượng tái tạo”, bà nói. “Hàn Quốc hiện phải đưa ra các quyết định dài hạn về vị trí đặt hạ tầng bán dẫn, AI và trung tâm dữ liệu, cũng như cách cấp điện cho các cơ sở này. Đây là cơ hội hiếm có để lập kế hoạch đồng bộ ngay từ đầu cho phát điện, truyền tải, lưu trữ và hạ tầng công nghiệp, thay vì phải sửa lại sau này.”

Về khả năng tái thiết kế trên nền hạ tầng hiện có, bà đánh giá điều này hoàn toàn khả thi. Theo bà, Hàn Quốc nhiều lần đã biến các ràng buộc bên ngoài thành cơ hội nâng cấp công nghiệp thông qua sự phối hợp giữa chính phủ, doanh nghiệp, hạ tầng và đầu tư. Trong bối cảnh cuộc đua giành lợi thế trong hệ sinh thái tính toán ngày càng gay gắt, việc củng cố hạ tầng năng lượng nền tảng càng trở nên quan trọng.

Bà cũng khuyến nghị Samsung Electronics và SK hynix đưa bảo đảm điện sạch vào trung tâm chiến lược bán dẫn, đồng thời tăng cường liên kết với hệ sinh thái tính toán toàn cầu. “Hai công ty này đang, và cần tiếp tục, xem chiến lược năng lượng — bao gồm bảo đảm dài hạn nguồn điện sạch, hiệu suất, lưu trữ và mức độ sẵn sàng của lưới điện — là một phần trong chiến lược bán dẫn”, bà nói.

Theo bà, năng lực cạnh tranh của Samsung Electronics và SK hynix cũng sẽ phụ thuộc vào khả năng tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái tính toán toàn cầu và xây dựng các quan hệ đối tác bổ trợ ở nước ngoài. “Nguồn điện ổn định là một phần trong những điều kiện cần để Hàn Quốc duy trì vai trò chiến lược trong lĩnh vực AI”, bà cho biết.