Dịch vụ di động 3G tại Hàn Quốc đang bước vào giai đoạn rút lui khi SK Telecom (SKT) đã ngừng nhận thuê bao mới, còn KT cũng chuẩn bị có động thái tương tự. Dù mạng 3G chưa bị tắt ngay, việc chặn đầu vào của dịch vụ này cho thấy một công nghệ từng thống trị thị trường suốt hơn 20 năm đang đi đến chặng cuối.

Theo giới viễn thông Hàn Quốc ngày 21/8, từ 20/8, SKT đã dừng tiếp nhận đăng ký mới, chuyển mạng giữ số và đổi máy, kể cả thay SIM, đối với điện thoại 3G và các thiết bị LTE không hỗ trợ HD Voice. Nguyên nhân là các mẫu máy LTE không hỗ trợ HD Voice vẫn phụ thuộc vào mạng 3G cho dịch vụ thoại, nên sẽ khó sử dụng bình thường khi 3G bị ngừng trong tương lai.

Động thái này đánh dấu việc SKT khép lại cánh cửa nhận thuê bao mới cho 3G sau 23 năm, kể từ khi hãng triển khai dịch vụ vào năm 2003. Theo đánh giá của ngành, đây là bước chuẩn bị cho lộ trình dừng 3G theo từng giai đoạn.

SKT cho biết sẽ hỗ trợ các thuê bao 3G hiện hữu chuyển sang LTE và 5G, đồng thời nộp hồ sơ xin phê duyệt chấm dứt dịch vụ lên Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc để triển khai lộ trình dừng 3G.

Trong những năm 2000, 3G từng là công nghệ thúc đẩy thị trường di động Hàn Quốc chuyển từ thoại sang dữ liệu. Khi 3G phổ cập, gọi video trở nên phổ biến hơn, đồng thời định hình rõ nét môi trường sử dụng Internet và các dịch vụ di động trên điện thoại.

Tuy nhiên, sau khi LTE xuất hiện vào năm 2011 và 5G ra mắt năm 2019, vai trò của 3G liên tục thu hẹp. Thuê bao và lưu lượng dữ liệu dịch chuyển lên các thế hệ mạng mới hơn, trong khi thiết bị đầu cuối và hạ tầng mạng sau hơn 20 năm vận hành cũng đã xuống cấp.

Theo SKT, việc thúc đẩy dừng 3G xuất phát từ nhiều yếu tố như số thuê bao và lưu lượng 3G liên tục giảm, thiết bị và hạ tầng lão hóa, cùng xu hướng dịch chuyển của môi trường viễn thông sang các mạng thế hệ mới.

KT cũng đã bước vào lộ trình kết thúc 3G. Đại diện nhà mạng này cho biết công ty đang chuẩn bị dừng tiếp nhận thuê bao mới 3G và xem xét nhiều phương án nhằm giảm thiểu bất tiện cho người dùng. Trong bối cảnh LG Uplus không cung cấp dịch vụ 3G, nếu KT cũng ngừng đăng ký mới sau SKT, thị trường di động Hàn Quốc sẽ gần như không còn cửa mở mới cho thuê bao 3G.

Tuy vậy, việc ngừng nhận thuê bao mới không đồng nghĩa với chấm dứt hoàn toàn dịch vụ. Đây mới chỉ là biện pháp ngăn người dùng mới gia nhập mạng 3G, trong khi các thuê bao hiện hữu vẫn có thể tiếp tục sử dụng.

Các trạm phát sóng và mạng 3G cũng sẽ tiếp tục vận hành thêm một thời gian. Nói cách khác, đây chủ yếu là bước chặn đầu vào để chuẩn bị cho việc đóng dịch vụ trong tương lai.

Để có thể tắt hoàn toàn 3G, các nhà mạng phải xây dựng kế hoạch bảo vệ người dùng đối với số thuê bao còn lại, nộp lên Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc và chờ phê duyệt. Khi xem xét hồ sơ, cơ quan quản lý sẽ đánh giá khả năng chuyển đổi suôn sẻ sang LTE và 5G, cũng như mức độ giảm thiểu thiệt hại cho người dùng hiện hữu, bao gồm cả các nhóm dễ bị tổn thương.

Việc SKT đồng thời tung ra chương trình hỗ trợ chuyển đổi quy mô lớn ngay khi dừng đăng ký mới cũng liên quan đến quy trình này. Hãng cho biết sẽ giữ nguyên ưu đãi của các gói dịch vụ kết hợp và quyền lợi dành cho khách hàng lâu năm khi người dùng điện thoại 3G hoặc thiết bị LTE không hỗ trợ HD Voice chuyển sang LTE hoặc 5G.

Nhà mạng này cũng cung cấp các hỗ trợ như đổi máy miễn phí và ưu đãi cước.

Một trong những nguyên nhân khiến quá trình rút lui của 3G được đẩy nhanh là số thuê bao liên tục suy giảm. Theo báo cáo về tình hình thuê bao dịch vụ viễn thông hữu tuyến và vô tuyến của Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc, đến cuối tháng 6 năm nay, Hàn Quốc còn 328.124 thuê bao di động 3G, tương đương khoảng 0,6% trong tổng số 56.714.682 thuê bao di động.

Tuy nhiên, Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc cho biết nhiều thiết bị Internet vạn vật (IoT) như ô tô và thang máy vẫn đang sử dụng 3G, nên việc quyết định tắt hoàn toàn mạng này không hề đơn giản.

Dù vậy, nếu số thuê bao điện thoại và lưu lượng tiếp tục giảm, nhu cầu duy trì mạng 3G cũng sẽ đi xuống. Trên thế giới, xu hướng khai tử 3G đã trở nên phổ biến. Các nhà mạng lớn như Verizon, T-Mobile và AT&T tại Mỹ; NTT Docomo, SoftBank và KDDI tại Nhật Bản; cùng O2 tại Anh đều đã chấm dứt 3G do lượng người dùng suy giảm và nhu cầu tối ưu hiệu quả sử dụng tần số.

Việc dừng 3G cũng mang ý nghĩa về khai thác phổ tần. Theo giới trong ngành, thay vì tiếp tục duy trì tần số và thiết bị mạng cho một dịch vụ có số thuê bao và lưu lượng đã giảm mạnh, việc phân bổ nguồn lực sang LTE và 5G, nơi tập trung nhiều người dùng hơn, sẽ hiệu quả hơn.

Ngành viễn thông Hàn Quốc cũng nhấn mạnh nhu cầu đầu tư thiết bị cho kỷ nguyên 6G, dự kiến được thương mại hóa vào khoảng năm 2029.

Một nguồn tin trong ngành nhận định việc dừng đăng ký mới là tín hiệu mở màn cho quá trình chấm dứt hoàn toàn 3G. Theo nguồn tin này, 3G chưa biến mất ngay, nhưng rõ ràng đã bước vào giai đoạn rút lui.