XRP đã được các cơ quan liên bang Mỹ xếp vào nhóm hàng hóa số. Tuy nhiên, tâm điểm của thị trường hiện không còn là việc XRP có được coi là hàng hóa hay không, mà là liệu dự luật Clarity dự kiến được đưa ra bỏ phiếu trong tháng 9 có đủ để luật hóa vị thế này và thiết lập khuôn khổ giám sát rõ ràng cho thị trường giao ngay hay không.

Ngày 20/8 (giờ địa phương), trang tin blockchain The Crypto Basic nhận định vấn đề cốt lõi không nằm ở bản thân cách phân loại XRP, mà ở độ bền pháp lý của cách phân loại đó và khả năng thu hút dòng vốn tổ chức khi thị trường có một khung thể chế hoàn chỉnh hơn.

Trước đó, ngày 17/3, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) cùng Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) đã ban hành hướng dẫn chung, trong đó XRP được nêu như một ví dụ về hàng hóa số bên cạnh Bitcoin, Ethereum và Solana. Đây được xem là một dấu mốc quan trọng, khi XRP lần đầu được thừa nhận mang tính chất hàng hóa ở cấp liên bang.

Dù vậy, cách phân loại này hiện vẫn chủ yếu dựa trên cách hiểu và diễn giải của cơ quan quản lý, chưa được bảo đảm bằng luật. Ngày 18/8, khi công bố dự thảo quy tắc mới liên quan đến hoạt động huy động vốn bằng tiền mã hóa, Chủ tịch SEC Paul Atkins tiếp tục nhấn mạnh sự cần thiết của hành động lập pháp từ Quốc hội.

Theo ông, nếu không có luật do Quốc hội ban hành, các cách tiếp cận hiện tại vẫn có thể bị thay đổi hoặc đảo chiều trong tương lai dưới tác động của các cơ quan quản lý khác. Điều đó cũng cho thấy ngay cả cơ quan chức năng cũng không xem cách phân loại được đưa ra hồi tháng 3 là cơ sở mang tính lâu dài.

Vì vậy, ý nghĩa của dự luật Clarity không chỉ nằm ở việc xác nhận lại cách phân loại XRP. Nếu được thông qua, dự luật này có thể đưa vị thế hàng hóa số của XRP vào khuôn khổ pháp luật do Quốc hội ban hành. Đồng thời, CFTC cũng sẽ có cơ sở để thực hiện quyền giám sát thực chất đối với thị trường giao ngay của tài sản số thuộc nhóm hàng hóa.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa kỳ vọng pháp lý và dòng tiền thực tế vẫn còn khá lớn. XRP đã có phán quyết thuận lợi từ tòa án, được cơ quan liên bang Mỹ xếp vào nhóm hàng hóa số, đồng thời đã có 7 quỹ ETF giao ngay ra mắt tại Mỹ.

Dù vậy, tổng dòng vốn đổ vào các sản phẩm này kể từ khi niêm yết mới đạt 1,51 tỷ USD, trong đó riêng tháng đầu tiên chiếm 666 triệu USD. Trong nửa đầu năm 2026, tổng dòng vốn ròng vào khoảng 329 triệu USD, nhưng đến tháng 7 chỉ còn 27,29 triệu USD. Tính đến tuần kết thúc ngày 8/8, dòng vốn ròng cũng chỉ đạt 1,01 triệu USD.

Dòng vốn ròng đã tăng liên tiếp trong 4 tuần, song thị trường vẫn chưa ghi nhận một làn sóng vốn lớn mới. Diễn biến này cho thấy việc làm rõ địa vị pháp lý, xét riêng lẻ, vẫn chưa đủ để kéo mạnh nhu cầu từ khối tổ chức. Với nhà đầu tư tổ chức, ngoài cách phân loại tài sản, các yêu cầu về lưu ký, giao dịch an toàn và tuân thủ quy định nội bộ cũng là điều kiện quan trọng.

Tiến trình tại Thượng viện Mỹ cũng được đánh giá là không đơn giản. Cơ quan lập pháp này sẽ họp trở lại vào ngày 14/9, còn cuộc bỏ phiếu ngày 15/9 nhiều khả năng mới chỉ là bước thủ tục để khởi động tranh luận, chưa phải cuộc bỏ phiếu thông qua dự luật tại phiên toàn thể.

Sau đó, dự luật vẫn phải vượt qua ngưỡng 60 phiếu, đồng thời cần được điều chỉnh để thu hẹp khác biệt giữa dự thảo của Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện và phiên bản đã được Hạ viện xử lý, trước khi bước vào giai đoạn ký ban hành cuối cùng. Theo đánh giá của thị trường, khả năng hoàn tất toàn bộ quy trình ngay trong năm nay là không cao.

Tựu trung, điều đáng chú ý trong cuộc bỏ phiếu tháng 9 không phải là XRP có bất ngờ trở thành hàng hóa số hay không. Vấn đề quan trọng hơn là liệu Quốc hội Mỹ có chính thức luật hóa vị thế mà XRP đã được thừa nhận trước đó, đồng thời xây dựng được một khuôn khổ giám sát đủ rõ để dòng vốn tổ chức tham gia mạnh hơn vào thị trường giao ngay tài sản số hay không.

Trong bối cảnh đó, bất kỳ kịch bản nào, từ bỏ phiếu thủ tục được thông qua, bị trì hoãn cho đến phát sinh trở ngại mới, đều có thể làm gia tăng biến động của những tài sản nhạy cảm về mặt kỹ thuật như XRP.