Các hãng xe Trung Quốc đang tăng tốc mở rộng tại Đông Nam Á và Mỹ Latinh nhằm tránh rào cản thuế quan tại Mỹ, qua đó tạo thêm áp lực cạnh tranh lên các nhà sản xuất ôtô truyền thống của Mỹ và Nhật.

Ngày 19/8 (giờ địa phương), trang tin chuyên về xe điện CleanTechnica nhận định các doanh nghiệp Trung Quốc không đặt trọng tâm vào thị trường Mỹ, mà đẩy mạnh xuất khẩu và sản xuất tại chỗ ở những quốc gia có tiềm năng tăng trưởng cao. Theo đánh giá này, nếu các hãng chậm chuyển đổi sang xe điện còn để suy yếu mạng lưới bán hàng ở nước ngoài, năng lực cạnh tranh dài hạn có thể bị bào mòn.

Đà mở rộng của xe điện Trung Quốc thể hiện rõ qua các số liệu. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), xuất khẩu xe điện của Trung Quốc trong năm 2025 đã vượt 2,5 triệu xe, gấp đôi năm trước. Tại Đông Nam Á, lượng xe điện nhập khẩu cũng vượt 300.000 chiếc, tăng hơn gấp đôi, trong đó phần lớn là xe từ Trung Quốc.

Cũng theo CleanTechnica, doanh số xe điện Trung Quốc tăng 130% tại Đông Nam Á và 55% tại Mỹ Latinh. Trong nửa đầu năm nay, tổng lượng ôtô xuất khẩu của Trung Quốc tăng 65% so với cùng kỳ, còn xuất khẩu xe điện tăng hơn 120%.

CleanTechnica cho rằng xu hướng này có thể gây sức ép lên các hãng xe truyền thống như Toyota, Ford, GM và Stellantis. Khi người tiêu dùng tại các thị trường nước ngoài chuyển sang xe điện Trung Quốc nhờ lợi thế giá bán, doanh số xe dùng động cơ đốt trong và lợi thế quy mô của các hãng này có thể đồng thời bị ảnh hưởng. Trang tin này cũng nhấn mạnh ngành ôtô Nhật Bản, trong bối cảnh dân số trong nước suy giảm, càng phải bảo vệ năng lực cạnh tranh tại thị trường quốc tế.

Ford là một ví dụ điển hình cho việc điều chỉnh chiến lược xe điện. Năm ngoái, hãng đã dừng sản xuất F-150 Lightning và hủy ba kế hoạch; gồm mẫu bán tải điện cỡ lớn, cùng dòng xe van thương mại chạy điện dành cho thị trường Mỹ và châu Âu. Khoản chi phí đặc biệt liên quan đến tái cơ cấu mảng xe điện được cho là vào khoảng 19,5 tỷ USD. Dù vậy, Ford không rút khỏi xe điện mà chuyển hướng đầu tư sang nền tảng EV phổ thông giá rẻ và xe hybrid.

Sức ép từ các hãng Trung Quốc cũng đã xuất hiện ngay tại Nhật Bản. Tháng 7, BYD ra mắt mẫu xe điện RACCO, được phát triển theo tiêu chuẩn xe kei của Nhật. Ở chiều ngược lại, các hãng Nhật cũng bắt đầu đáp trả bằng các mẫu xe như Mazda6e.

Mazda6e là mẫu xe điện do Mazda và Changan Automobile cùng phát triển, được liên doanh Changan Mazda sản xuất tại Trung Quốc để xuất khẩu sang châu Âu và các thị trường khác. Mẫu xe này được xem là hình mẫu hợp tác kết hợp công nghệ điện hóa của Trung Quốc với kinh nghiệm thiết kế và vận hành của một thương hiệu Nhật, thay vì chỉ đơn thuần thay đổi logo.

Theo CleanTechnica, vấn đề cốt lõi không còn nằm ở việc xe Trung Quốc có thể vào thị trường Mỹ hay không. Các doanh nghiệp Trung Quốc đã nhanh chóng giành thị phần tại các thị trường xe điện ở Đông Nam Á và Mỹ Latinh. Trong bối cảnh đó, việc giữ vững các thị trường xuất khẩu hiện có và nâng cao năng lực cạnh tranh ở mảng xe điện sẽ là hai yếu tố định hình cục diện thị trường ôtô toàn cầu trong thời gian tới.