Peter Todd, một nhà phát triển Bitcoin đời đầu, đang làm nóng lại cuộc tranh luận về giới hạn nguồn cung 21 triệu BTC và mô hình bảo đảm an ninh dài hạn cho mạng lưới.

Theo CryptoSlate ngày 18/8, tâm điểm tranh cãi nằm ở câu hỏi đã tồn tại từ lâu trong cộng đồng Bitcoin: khi trợ cấp khối tiếp tục giảm theo từng kỳ halving, liệu chỉ phí giao dịch có đủ để duy trì an ninh cho cơ chế đồng thuận bằng chứng công việc (PoW).

Làn sóng tranh luận bùng lên sau khi một số phát biểu của Todd được lan truyền trên mạng xã hội. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa ông đang kêu gọi xóa bỏ ngay giới hạn nguồn cung của Bitcoin.

Tại sự kiện Bitcoin++ tổ chức ở Toronto ngày 23/7, Todd nhắc đến “tail emission” như một bài toán dài hạn. Đây là cơ chế cho phép mạng lưới tiếp tục phát hành thêm một lượng nhỏ BTC sau khi giai đoạn phát hành mới kết thúc, đồng nghĩa tổng cung có thể vượt mốc 21 triệu BTC.

Hiện thợ đào Bitcoin nhận phần thưởng khối từ hai nguồn: BTC phát hành mới và phí giao dịch. Theo thiết kế giao thức, trợ cấp khối giảm một nửa sau mỗi 210.000 khối, tương đương khoảng bốn năm một lần.

Todd cho rằng về dài hạn, tỷ trọng doanh thu từ phí giao dịch sẽ phải tăng lên. Dù vậy, chưa có gì bảo đảm nhu cầu sử dụng không gian khối sẽ đủ lớn và đủ ổn định để tạo nguồn thu bền vững cho việc duy trì an ninh mạng lưới.

Theo ông, mức phát hành khoảng 1% mỗi năm có thể là quá cao. Tuy nhiên, nếu áp dụng một tỷ lệ thấp hơn, chi phí kinh tế có thể không quá lớn nhưng vẫn đủ tạo động lực để thợ đào tiếp tục vận hành mạng.

Dù nêu ra vấn đề, Todd chưa đưa ra đề xuất cụ thể dưới dạng Bitcoin Improvement Proposal (BIP), pull request (PR) cho Bitcoin Core, hay bất kỳ lộ trình kích hoạt và cơ chế chấp nhận nào.

Dữ liệu hiện tại cũng cho thấy khoảng cách rất lớn giữa doanh thu từ phí giao dịch và trợ cấp khối. Ngày 8/4/2026, tổng phí giao dịch mà thợ đào thu được trong ngày là 2.443 BTC, trong khi trợ cấp khối cùng ngày vào khoảng 450 BTC.

Như vậy, phí giao dịch chỉ chiếm khoảng 0,54% tổng doanh thu khai thác. Dù con số này chưa thể dùng để kết luận về cấu trúc doanh thu trong dài hạn, nó cho thấy hiện nay phí vẫn đóng vai trò rất nhỏ trong phần thưởng của thợ đào.

Phản ứng từ cộng đồng Bitcoin nhìn chung nghiêng về hướng tiêu cực. Nhà phân tích Dan Held gọi đây là một “ý tưởng tệ”.

Held nhắc lại quan điểm rằng nhà đầu tư đặt niềm tin vào một hệ thống tiền tệ vận hành theo các quy tắc có thể dự báo trước. Theo ông, điều cốt lõi không chỉ là con số 21 triệu BTC, mà là niềm tin rằng các quy tắc nền tảng sẽ không bị thay đổi ngay cả trong những giai đoạn bất lợi.

Nhà phân tích Giacomo Zucco đưa ra góc nhìn khác. Ông cho rằng tail emission ở mức thấp có thể không khiến Bitcoin “sụp đổ” ngay lập tức.

Tuy nhiên, Zucco cũng cảnh báo rằng việc tự ý thay đổi một cấu trúc kinh tế đã định hình có thể trở thành “mối đe dọa đối với sự tồn tại của Bitcoin”.

Influencer Hodlonaut thì nhận định “lá chắn đồng thuận xã hội” bảo vệ giới hạn nguồn cung có thể bị suy yếu. Theo ông, nếu tinh thần và văn hóa Bitcoin dần mai một, khả năng cộng đồng chống lại việc nới trần cung cũng sẽ giảm theo.

Todd cũng thừa nhận thay đổi quy tắc nguồn cung không phải việc đơn giản. Trong một phiên hỏi đáp công khai năm 2022, ông cho biết việc chuyển từ mô hình dựa vào trợ cấp khối sang mô hình lấy phí giao dịch làm nguồn thu chủ đạo để bảo đảm an ninh là một thay đổi rất lớn, gần như chưa có tiền lệ ở các đồng tiền mã hóa PoW khác.

Ông đồng thời lưu ý rằng nếu muốn nâng trần cung để áp dụng tail emission, Bitcoin có thể phải trải qua một đợt hard fork gây xáo trộn lớn. Thiệt hại phát sinh trong quá trình đó thậm chí có thể còn lớn hơn vấn đề mà giải pháp này nhắm tới.

Trên thực tế, quy trình thay đổi như vậy là rất khó khăn. Các tham số trên mainnet của Bitcoin Core hiện vẫn giữ nguyên quy tắc halving sau mỗi 210.000 khối.

Ngay cả khi các nhà phát triển công bố mã nguồn thay thế, họ cũng không thể buộc các node đang vận hành tự động chấp nhận quy tắc phát hành mới. Việc có áp dụng phần mềm mới hay không cuối cùng vẫn phụ thuộc vào lựa chọn của các nhà vận hành node và những người tham gia mạng lưới.

Vì vậy, cuộc tranh luận lần này còn khá xa mới có thể dẫn đến một thay đổi giao thức ngay lập tức. Về bản chất, Todd đang đặt lại câu hỏi cũ của Bitcoin: an ninh dài hạn của mạng lưới sẽ chỉ dựa vào phí giao dịch, hay cần tính đến một cơ chế phát hành bổ sung ở mức thấp.

Trong bối cảnh chưa có đề xuất cụ thể và cũng chưa có sự ủng hộ rộng rãi trên toàn mạng lưới, khả năng thay đổi quy tắc nguồn cung của Bitcoin hiện vẫn rất thấp.

Trước đó, một bài đăng lan truyền trên mạng xã hội cho rằng Peter Todd muốn Bitcoin loại bỏ giới hạn nguồn cung 21 triệu BTC, qua đó càng khiến cuộc tranh luận trong cộng đồng trở nên gay gắt hơn.