Einride, công ty Thụy Điển hoạt động trong lĩnh vực vận tải điện và công nghệ tự hành, ngày 18/8 cho biết sẽ mua 500 xe Tesla Semi để mở rộng hoạt động vận tải hàng hóa tại Bắc Mỹ. Đây là đơn hàng lớn nhất từng được công bố đối với dòng xe tải điện hạng nặng này.

Theo TechCrunch và một số nguồn tin quốc tế, thương vụ sẽ nâng quy mô đội xe đang vận hành của Einride từ khoảng 250 chiếc lên khoảng 750 chiếc. Lô xe đầu tiên dự kiến được bàn giao từ tháng 9, phần còn lại sẽ được triển khai dần trong 24 tháng tiếp theo.

Thông tin được Einride công bố cùng báo cáo kết quả kinh doanh nửa đầu năm. Đội xe mới sẽ được đưa vào khai thác tại 5 bang gồm California, Texas, New Jersey, Illinois và Georgia. Amazon nằm trong nhóm khách hàng được nhắc đến.

Toàn bộ số xe sẽ được quản lý tập trung thông qua Saga, nền tảng phần mềm của Einride dùng để điều phối vận hành và quản lý sạc.

Trước thương vụ này, đơn đặt hàng Tesla Semi lớn nhất thuộc về WattEV với 370 xe, công bố hồi tháng 5 để phục vụ vận chuyển hàng hóa cảng biển tại California. Đơn hàng của Einride lớn hơn 130 xe.

Roozbeh Charli, CEO Einride, cho biết thương vụ là “thêm một minh chứng” cho thấy công ty có thể triển khai dịch vụ ở quy mô mà khách hàng yêu cầu. Dan Priestley, Giám đốc phụ trách Tesla Semi, nói xe tải điện hạng nặng giúp giảm chi phí nhiên liệu, giảm chi phí bảo dưỡng và nâng hiệu suất khai thác, từ đó hạ chi phí trên mỗi dặm so với xe diesel.

Tuy nhiên, bài toán tài chính không đơn giản. Theo mức giá được công bố khi Tesla Semi lần đầu rời dây chuyền sản xuất công suất lớn hồi tháng 4, phiên bản Long Range có tầm hoạt động 500 dặm, tương đương khoảng 805 km, được chào ở mức khoảng 290.000 USD, trong khi bản Standard Range có giá khoảng 260.000 USD.

Với 500 xe, riêng chi phí phần cứng ước tính vào khoảng 130-145 triệu USD.

Trong khi đó, lượng tiền mặt của Einride tính đến cuối tháng 6/2026 chỉ ở mức khoảng 77 triệu USD. Trong thông cáo báo chí, công ty chỉ cho biết toàn bộ thương vụ sẽ được thu xếp bằng nguồn tài chính từ bên thứ ba, nhưng không nêu rõ đơn vị tài trợ, điều kiện vay hay việc số xe này có được ghi nhận là tài sản trên báo cáo tài chính hay không.

Dù vậy, điều này chưa thể xem là dấu hiệu rủi ro ngay lập tức, bởi tài trợ tài sản cho xe tải hạng nặng Class 8 vốn là lĩnh vực đã phát triển. Mô hình kinh doanh của Einride cũng được thiết kế để các chủ hàng không phải gánh rủi ro vốn đầu tư. Tuy nhiên, vẫn có ý kiến cho rằng một thương vụ quy mô hàng trăm triệu USD nhưng chỉ được giải thích bằng một mô tả ngắn, không kèm nguồn kiểm chứng, là điều đáng chú ý.

Con số 800 triệu USD cũng cần được đặt trong đúng bối cảnh. Einride mô tả đơn hàng lần này là bước chuyển từ “doanh thu định kỳ hằng năm dài hạn tiềm năng khoảng 800 triệu USD theo kế hoạch kinh doanh chung” thành năng lực vận tải thực tế.

Trong báo cáo nửa đầu năm, mức 800 triệu USD này cũng được nêu dưới dạng doanh thu định kỳ hằng năm tiềm năng theo kế hoạch kinh doanh chung nhưng chưa được chuyển đổi, tức chưa phải lượng đơn hàng chắc chắn đã chốt mà vẫn đang ở giai đoạn pipeline.

Về phía Tesla, bức tranh có phần rõ ràng hơn. Nhà máy sản xuất Semi đặt cạnh Gigafactory Nevada được xây dựng với công suất 50.000 xe mỗi năm và đã tăng cường vận hành từ tháng 4. Các nhà phân tích dự báo lượng xe giao trong năm 2026 có thể đạt 5.000-15.000 chiếc, dù một số ý kiến cho rằng mức dự báo này vẫn khá lạc quan.

Trong bối cảnh đó, việc một khách hàng cùng lúc đưa vào khai thác 500 xe trên các tuyến vận hành lặp lại tại 5 bang được xem là điểm tựa quan trọng để cải thiện hiệu quả kinh tế của hạ tầng sạc Megacharger. So với các dự án thí điểm phân tán, mô hình tuyến vận hành tập trung có lợi hơn về hiệu quả đầu tư hạ tầng.

Một điểm đáng chú ý khác là Einride vốn nổi tiếng với mẫu xe tải pod tự hành không có cabin lái, trong khi 500 chiếc Tesla Semi lần này lại là dòng xe được phát triển ngay từ đầu theo định hướng tự hành. Hồi tháng 7, Elon Musk từng nói khả năng tự hành hoàn toàn của Semi có thể còn cách khoảng một năm.

Có thể tóm lược chiến lược của Einride là đưa lớp phần mềm điều hành của mình lên nền tảng phần cứng do công ty khác cung cấp.

Mảng Semi của Tesla từng trải qua nhiều trắc trở. Sau khi ra mắt bản concept vào năm 2017, dự án nhiều lần bị lùi tiến độ do Covid-19 và tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Đến năm 2022, Tesla mới bàn giao lô xe đầu tiên cho PepsiCo và một số khách hàng khác.

Quá trình chuyển sang sản xuất hàng loạt sau đó vẫn diễn ra chậm, khiến phải đến tháng 4/2026, chiếc Semi đầu tiên mới rời dây chuyền sản xuất công suất lớn tại nhà máy Nevada. Dù vậy, Tesla được cho là đã lùi mục tiêu đạt sản xuất hàng loạt đúng nghĩa ngay trong năm 2026.

Trong thư gửi cổ đông quý II và báo cáo kết quả kinh doanh, Tesla cho biết hãng đang tập trung mở rộng sản xuất pin cell 4680 để phục vụ kế hoạch sản xuất quy mô lớn Semi và Cybercab.

Einride niêm yết vào tháng 6 và hiện vận hành khoảng 200 xe tải điện cỡ trung và hạng nặng do chính công ty phát triển cho các khách hàng như Heineken và PepsiCo. Song song với đó, doanh nghiệp này cũng phát triển dòng xe tải pod tự hành không có cabin lái. Saga hiện là nền tảng quản lý tập trung toàn bộ hoạt động vận hành, lộ trình và sạc của đội xe.

Thỏa thuận với Tesla có ý nghĩa lớn với Einride khi vừa giúp quy mô đội xe tăng gấp ba, vừa củng cố luận điểm kinh doanh xoay quanh phần mềm Saga. Công ty cho biết sẽ cung cấp Tesla Semi cho khách hàng trên khắp Bắc Mỹ, đồng thời mở rộng mạng lưới vận tải hàng hóa bằng điện qua các hành lang logistics trọng điểm như California, Georgia, New Jersey và Texas.

Thành lập cách đây 10 năm, Einride đã dành nhiều năm phát triển đồng thời phần mềm, xe tải điện và xe tải tự hành không người lái, trước khi đẩy mạnh mở rộng rõ rệt trong năm 2026. Với Amazon, công ty đã ký thêm hợp đồng cung cấp 75 xe tải điện cỡ trung và hạng nặng cho mạng lưới Relay, đồng thời triển khai hạ tầng sạc tại 5 cơ sở ở Mỹ.

Einride cũng mua lại công ty sạc xe điện Flipturn nhằm hoàn thiện hệ sinh thái cung cấp đồng thời xe tải điện và phần mềm quản lý sạc.