Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế 100% đối với drone cỡ lớn và các linh kiện liên quan, đồng thời đánh thuế 25% với các dòng drone còn lại. Động thái này được cho là sẽ tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng drone tại Mỹ.

Theo The Verge và nhiều hãng tin quốc tế ngày 14/8, nhóm chịu thuế 100% gồm drone gắn camera ảnh nhiệt, drone nặng trên 25 kg và toàn bộ linh kiện dùng cho máy bay không người lái trên 25 kg. Trong khi đó, các dòng còn lại, bao gồm cả drone tiêu dùng cỡ mini dưới 250 g, sẽ chịu thuế 25%.

Tuy nhiên, chính sách này có ngoại lệ. Các doanh nghiệp cam kết sản xuất một phần drone hoặc linh kiện tại Mỹ sẽ được miễn áp thuế. Ông Trump cho biết tuyên bố lần này cho phép Bộ trưởng Thương mại xây dựng một chương trình mới nhằm thúc đẩy đầu tư vào các cơ sở sản xuất drone và linh kiện tại Mỹ. Văn bản cũng nêu rõ việc phê duyệt “chương trình khuyến khích đầu tư mới vào cơ sở sản xuất trong nước”.

Thuế suất cũng được phân theo từng quốc gia. Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Liechtenstein, Hàn Quốc, Thụy Sĩ và Đài Loan được áp mức 15%, trong khi Anh chịu mức 10%. Điều kiện đi kèm là “hầu như toàn bộ” phần cứng, phần mềm và công nghệ phải có xuất xứ từ chính quốc gia đó và từ Mỹ.

Động thái mới được xem là bước tiếp theo trong chuỗi biện pháp gần đây của Mỹ nhằm siết quản lý với drone sản xuất ở nước ngoài. Trước đó, Washington đã đưa ra các biện pháp nhằm hạn chế nhập khẩu trong tương lai không chỉ với drone nước ngoài mà còn với router, robot và robot hút bụi. Lần này, thay vì chỉ chặn các lô hàng mới, chính sách mở rộng sang việc làm tăng giá drone và linh kiện nhập khẩu trên thị trường Mỹ.

Chính quyền Trump cũng nêu rõ cách tiếp cận kết hợp giữa ràng buộc và ưu đãi: dùng thuế quan để nâng giá hàng nhập khẩu, đồng thời miễn thuế cho các doanh nghiệp chuyển sang sản xuất tại Mỹ. Ông Trump trước đó cũng từng phát tín hiệu về một cơ chế tương tự khi đề cập mức thuế 100% với chip máy tính hồi năm ngoái.

Tuy vậy, rủi ro pháp lý của chính sách vẫn còn. Đầu năm nay, Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết các biện pháp áp thuế toàn cầu của ông Trump là trái luật. Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ cũng đã đưa ra phán quyết ngăn chặn theo hướng tương tự. Dù vậy, ông Trump vẫn tiếp tục công bố các gói thuế bổ sung.

Sức ép quản lý với drone không chỉ dừng ở thuế. Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ gần đây cảnh báo có thể cấm hồi tố các drone “cấp độ quân sự”, trong khi một số ý kiến cho rằng khái niệm này có thể bao trùm cả drone nông nghiệp, drone phục vụ cứu hộ khẩn cấp và drone dùng cho trình diễn ánh sáng. Các ưu đãi của chính phủ Mỹ dành cho drone cũng được cho là tập trung nhiều hơn vào mục đích chiến tranh thay vì nhu cầu dân sự nói chung.

Vì vậy, biện pháp lần này không chỉ là điều chỉnh thuế suất, mà còn được nhìn nhận như sức ép nhằm tái cấu trúc địa bàn sản xuất và chuỗi cung ứng của ngành drone Mỹ. Dù mở ra mức thuế 15% cho Hàn Quốc, Nhật Bản và một số thị trường khác, yêu cầu nghiêm ngặt về xuất xứ và nguồn gốc công nghệ có thể khiến phạm vi áp dụng thực tế bị thu hẹp. Hai biến số tiếp theo sẽ là việc các doanh nghiệp có chuyển sản xuất sang Mỹ hay không, và liệu hiệu lực pháp lý của chính sách thuế này có được duy trì.