CNBC ngày 7/8 (giờ địa phương) cho biết các mô hình trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với Mỹ về hiệu năng và mức độ phổ biến. Dù vậy, Mỹ vẫn giữ lợi thế lớn ở các yếu tố nền tảng như chip tiên tiến, năng lực tính toán, khả năng huy động vốn và thu hút nhân lực chất lượng cao.

Trong tuần này, CEO Hugging Face Clement Delangue nhận định Trung Quốc hiện dẫn đầu khá rõ ở phân khúc mô hình mở. Theo ông, nếu duy trì được tốc độ hiện tại, nước này có thể vươn lên nắm ưu thế cả ở nhóm mô hình frontier vào cuối năm nay hoặc trong năm tới.

Khoảng cách giữa các mô hình Trung Quốc và những hệ thống hàng đầu của Mỹ cũng đang thu hẹp nhanh. Kimi K3, mẫu AI được Moonshot công bố hồi tháng 7, ghi nhận kết quả trên các bài đánh giá chuẩn tiệm cận các mô hình dẫn đầu của Anthropic và OpenAI, thậm chí vượt lên ở một số hạng mục.

Khi chất lượng mô hình cải thiện, mức độ chấp nhận của doanh nghiệp phương Tây đối với AI Trung Quốc cũng tăng theo. Một số đánh giá cho rằng những mô hình mở cao cấp nhất hiện nay phần lớn đến từ Trung Quốc, cho phép người dùng tải xuống, chỉnh sửa và tự triển khai trên hạ tầng riêng. Trong lĩnh vực robot, cũng có ý kiến cho rằng Trung Quốc đang đi trước.

Lợi thế khác của AI Trung Quốc là giá thành. Dù chưa hẳn theo kịp hoàn toàn các mô hình tuyến đầu, các sản phẩm này đang nổi lên như lựa chọn thay thế rẻ hơn nhưng vẫn có hiệu năng cao. Nhờ đó, mức sử dụng không chỉ tăng tại Mỹ mà còn lan rộng ở các thị trường đang phát triển, trong đó có châu Phi.

Daniel R. Lemer, nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới, cho rằng nếu xu hướng này tiếp diễn, AI Trung Quốc nhiều khả năng sẽ trở thành nền tảng công nghệ phổ biến tại các nước đang phát triển. Theo ông, khi công nghệ AI của Trung Quốc giữ vai trò hạ tầng nền tảng, các quốc gia này có thể nghiêng về Bắc Kinh hơn về mặt chính trị, đồng thời doanh nghiệp Trung Quốc cũng có thêm bàn đạp để thâm nhập thị trường sở tại.

Trung Quốc cũng được đánh giá có lợi thế ở các mảng AI gắn với ứng dụng thực tế như robot, xe tự hành và điều hành ở quy mô quốc gia. Keegan McBride, phụ trách chính sách khoa học - công nghệ tại Tony Blair Institute, nhận định rằng nếu những yếu tố như sản xuất, robot, hạ tầng khoa học tự động hóa và quản trị quốc gia bằng AI trở thành trọng tâm tạo ra giá trị, Trung Quốc sẽ ở vị thế thuận lợi.

Tuy nhiên, năng lực tính toán vẫn là điểm yếu lớn của Trung Quốc. CNBC cho biết Mỹ hiện sở hữu những mô hình AI mạnh nhất, cùng hệ sinh thái công nghệ và ưu thế áp đảo về tài nguyên tính toán. Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Washington cũng đang hạn chế đáng kể khả năng tiếp cận chip tiên tiến của các công ty AI Trung Quốc.

Những ràng buộc này không chỉ ảnh hưởng đến việc huấn luyện các mô hình ngày càng lớn và mạnh hơn, mà còn làm suy giảm năng lực cung cấp dịch vụ suy luận (inference). Moonshot trước đó từng tạm dừng tiếp nhận đăng ký thuê bao mới do thiếu công suất sau khi nhu cầu với Kimi K3 tăng vọt.

Để vượt qua các hạn chế, Trung Quốc đang tìm cách tiếp cận tài nguyên tính toán ở nước ngoài, đồng thời áp dụng kỹ thuật chưng cất mô hình từ các hệ thống của Mỹ. Nước này cũng đối mặt với nghi vấn nhập lậu chip Nvidia.

Dù ngành bán dẫn Trung Quốc được đánh giá là đã có bước tiến, khoảng cách với Mỹ vẫn còn lớn. CNBC cho biết Mỹ tiếp tục duy trì ưu thế cả về vốn tư nhân lẫn nhân lực, khi Anthropic và OpenAI mở rộng quy mô nhờ huy động được nguồn vốn lớn, trong khi dòng nhân tài hàng đầu vẫn tiếp tục đổ về Mỹ.