Tại Trung Quốc, robot cộng tác tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), hay cobot tích hợp AI, đang được triển khai nhanh hơn và mở rộng phạm vi ứng dụng từ nhà máy sang các lĩnh vực dịch vụ.

Theo South China Morning Post (SCMP) ngày 24/7/2026, ngành robot Trung Quốc đang đẩy nhanh việc mở rộng thị trường cobot, vượt ra khỏi khuôn khổ robot công nghiệp truyền thống để tiến vào những môi trường làm việc chung với con người.

Khác với robot công nghiệp chủ yếu đảm nhiệm các thao tác lặp lại trong không gian nhà máy khép kín, cobot được thiết kế để hỗ trợ người lao động ngay trong quá trình làm việc. Khi được tích hợp AI, dòng robot này không còn chỉ dừng ở các chuyển động cơ học lặp đi lặp lại, mà có thể nhận biết môi trường xung quanh và phản ứng theo quy trình vận hành. Các doanh nghiệp Trung Quốc xem đây là cơ hội để nâng cấp sản xuất, giảm áp lực chi phí lao động và đáp ứng nhu cầu sản xuất linh hoạt.

Sự thay đổi rõ nhất của thị trường nằm ở phạm vi ứng dụng. Ngoài các khâu lắp ráp, vận chuyển và kiểm tra trên dây chuyền sản xuất, cobot còn đang được mở rộng sang những lĩnh vực đòi hỏi tương tác trực tiếp với con người như lễ tân, hướng dẫn và hỗ trợ văn phòng. Theo giới trong ngành, so với các giải pháp thay thế hoàn toàn con người, cobot có thể triển khai nhanh hơn nhờ khả năng chia sẻ không gian làm việc và chuyển đổi tác vụ tương đối linh hoạt. Điều này cũng giúp hạ thấp rào cản tiếp cận đối với các doanh nghiệp sản xuất quy mô vừa và nhỏ.

Các công ty robot Trung Quốc hiện coi AI là năng lực cạnh tranh cốt lõi của cobot. Khi phần mềm điều khiển cơ bản ngày càng khó tạo khác biệt, những tính năng như thị giác máy tính, tương tác bằng giọng nói và khả năng ra quyết định trở thành trọng tâm trong chiến lược sản phẩm. Một nguồn tin trong ngành cho biết cobot không còn chỉ là “cánh tay máy”, mà phải phát triển theo hướng hiểu người lao động và phối hợp làm việc hiệu quả hơn.

Nhu cầu tại nơi vận hành cũng đang thay đổi. Các nhà sản xuất ưu tiên những giải pháp tự động hóa có thể đưa vào sử dụng nhanh, thay vì phải thay mới toàn bộ thiết bị trên quy mô lớn. Cobot được chú ý nhờ giúp giảm diện tích lắp đặt, giảm gánh nặng vận hành và cải thiện hiệu suất. Đại diện một doanh nghiệp cho biết khách hàng hiện ưu tiên “hệ thống hỗ trợ người lao động” hơn là tự động hóa hoàn toàn, phản ánh xu hướng chỉ tự động hóa những công đoạn thực sự cần thiết thay vì cải tổ toàn bộ dây chuyền.

Xu hướng này cũng phù hợp với chính sách công nghiệp của Trung Quốc. Nước này liên tục thúc đẩy sản xuất tiên tiến và phát triển ngành robot, đồng thời gần đây tập trung hơn vào việc đưa AI vào môi trường công nghiệp thực tế. Cobot được xem là điểm giao giữa hai xu hướng đó: tại những nhà máy đã phổ biến robot công nghiệp, năng lực cộng tác ở mức cao hơn đang trở thành yếu tố cạnh tranh; còn với các doanh nghiệp chưa tự động hóa sâu, cobot có thể là lựa chọn khởi đầu với áp lực đầu tư thấp hơn.

Ở mảng dịch vụ, dư địa tăng trưởng cũng được đánh giá đang mở rộng. Để vận hành ở khoảng cách gần con người, cobot phải đáp ứng yêu cầu cao hơn về an toàn và năng lực nhận biết. Vì vậy, cuộc đua trên thị trường này đang có xu hướng chuyển từ giá phần cứng sang mức độ hoàn thiện của phần mềm, năng lực học hỏi và khả năng thích ứng trong môi trường thực tế. Theo giới chuyên môn, yếu tố quyết định sẽ là doanh nghiệp nào giúp robot phối hợp với con người một cách tự nhiên hơn.

Việc các doanh nghiệp Trung Quốc đẩy mạnh cobot tích hợp AI cũng phản ánh cục diện cạnh tranh của thị trường robot toàn cầu. Khi robot công nghiệp ngày càng khó tạo khác biệt, xu hướng tìm kiếm không gian tăng trưởng mới trong nhóm robot có khả năng cộng tác với con người đang tăng lên. Khả năng mở rộng thị trường ra ngoài lĩnh vực sản xuất được xem là điểm hấp dẫn lớn đối với doanh nghiệp.

Dù vậy, mở rộng ứng dụng không đồng nghĩa thị trường đã bước vào giai đoạn thay thế con người trên diện rộng. Trong quá trình triển khai thực tế, các yếu tố như tiêu chuẩn an toàn, độ chính xác trong công việc, chi phí bảo trì và đào tạo vẫn cần được kiểm chứng thêm. Một người đang làm việc trực tiếp trong lĩnh vực này cho biết cobot phù hợp hơn với vai trò công cụ nâng cao năng suất và tính linh hoạt, thay vì là giải pháp thay thế hoàn toàn con người.

Vì vậy, điểm đáng chú ý trong thời gian tới sẽ là cobot tích hợp AI có thể đảm nhiệm ổn định đến đâu các công việc thực tế. Ngành robot Trung Quốc đang dịch chuyển từ mô hình tự động hóa tập trung vào sản xuất sang robot thông minh có khả năng cộng tác với con người, và cobot có thể trở thành lĩnh vực chủ lực dẫn dắt nhu cầu đối với thế hệ robot tiếp theo.