Xu hướng nhân viên chuyển những câu hỏi trước đây thường trao đổi với đồng nghiệp sang hỏi AI đang ngày càng phổ biến, kéo theo lo ngại về sự suy giảm hợp tác và gắn kết trong doanh nghiệp.

Theo TechRadar ngày 22/7 (giờ địa phương), nền tảng đánh giá năng lực nhận thức trực tuyến MyIQ đã khảo sát gần 22.500 người trưởng thành. Kết quả cho thấy 74% người thường xuyên sử dụng AI cho biết hiện họ hỏi chatbot những vấn đề trước đây sẽ trao đổi với đồng nghiệp.

Khảo sát cũng ghi nhận giao tiếp tại nơi làm việc đang giảm bớt. Có 48% người tham gia cho biết các cuộc trò chuyện tự phát trong giờ làm không còn diễn ra thường xuyên như trước, cho thấy AI đang làm thay đổi cách nhân viên tương tác với nhau.

Cơ hội hình thành quan hệ của nhân viên mới cũng bị thu hẹp. Có 38% người được hỏi nói rằng khi những câu hỏi thường ngày được chuyển từ đồng nghiệp sang AI, nhân sự mới sẽ ít có cơ hội tự nhiên hơn để xây dựng quan hệ trong công việc. Sara Meyer, Giám đốc điều hành MyIQ, nhận định nếu các tương tác như vậy tiếp tục giảm, cơ hội gây dựng niềm tin trong nhóm cũng sẽ ít đi.

Cách thức làm việc của nhân viên cũng thay đổi. Theo khảo sát, 53% cho biết sau khi đưa AI vào công việc, công việc hằng ngày của họ trở nên thiên về xử lý tác vụ hơn.

Dù vậy, nhiều người vẫn cảm nhận rõ hiệu quả mà AI mang lại. Có 62% cho biết họ thấy thoải mái hơn khi tự đưa ra quyết định so với một năm trước, trong khi 71% nói rằng hiện họ làm việc độc lập hơn trong công ty. MyIQ cho rằng điều này cho thấy AI đang đóng một vai trò nhất định trong việc hỗ trợ động não, hệ thống hóa vấn đề và ra quyết định.

Tuy nhiên, MyIQ lưu ý rằng chatbot có thể nhanh và tiện, nhưng không thể thay thế bối cảnh xã hội cũng như hiểu biết nội bộ mà đồng nghiệp mang lại. Khi AI giúp việc tự giải quyết vấn đề trở nên dễ dàng hơn, doanh nghiệp sẽ cần chú ý nhiều hơn đến quá trình học hỏi trong công việc và kết nối xã hội, những yếu tố khó đo lường chỉ bằng năng suất.

Những thay đổi này cũng đặt ra câu hỏi về nhu cầu làm việc trực tiếp tại văn phòng. Sau đại dịch, nhiều công ty yêu cầu nhân viên quay lại văn phòng với lý do tăng cường hợp tác và thúc đẩy các cuộc trò chuyện tình cờ. Nhưng khi gần một nửa số người được hỏi nói rằng những cuộc trao đổi như vậy đã giảm đi, vai trò của việc đến văn phòng trong môi trường làm việc lấy AI làm trung tâm đang được xem xét lại.

Một khảo sát khác cũng cho thấy xu hướng tương tự. Trong khảo sát của SurveyMonkey, 77% người trả lời muốn có thêm cơ hội động não cùng đồng đội, còn 61% mong muốn tăng cường gắn kết trong nhóm. Kết quả này cho thấy dù xu hướng tìm đến câu trả lời nhanh từ AI đang gia tăng, giá trị của hợp tác giữa con người vẫn được đánh giá cao.

Điều đó đồng nghĩa doanh nghiệp đang đứng trước bài toán cân bằng giữa hiệu quả và hợp tác. Khi AI đảm nhận các câu hỏi lặp lại và công việc thường nhật, năng suất có thể tăng lên, nhưng những chức năng như xây dựng niềm tin trong nhóm, onboarding nhân sự mới và học hỏi trong tổ chức có thể cần được doanh nghiệp chủ động bù đắp bằng các cơ chế riêng. Với các tổ chức duy trì mô hình làm việc hybrid, việc mở rộng ứng dụng AI song song với một cấu trúc hợp tác lấy con người làm trung tâm đang trở thành nhiệm vụ trọng yếu.