Bang Colorado của Mỹ sẽ buộc các hãng ôtô chịu trách nhiệm thu hồi và xử lý pin xe điện hết vòng đời, thay vì để người tiêu dùng hoặc chính quyền địa phương gánh phần việc này. Động thái mới nhằm xây dựng khuôn khổ thu hồi, tái chế trong bối cảnh lượng pin thải dự kiến tăng nhanh cùng đà phổ cập xe điện.

Theo Engadget ngày 22/7/2026 (giờ địa phương), đạo luật SB26-003, được ký ban hành hồi tháng 6, quy định các nhà sản xuất ôtô phải trực tiếp thu hồi và xử lý các bộ pin xe điện đã hết vòng đời hoặc không còn được chủ xe sử dụng.

Điểm cốt lõi của đạo luật là xác định rõ trách nhiệm quản lý pin thải thuộc về nhà sản xuất. Trước đây, khâu xử lý có thể được đẩy sang chủ xe, xưởng dịch vụ hoặc các đơn vị xử lý rác thải tại địa phương. Với quy định mới, các hãng xe sẽ phải quản lý toàn bộ quy trình, từ thu hồi đến tái sử dụng, tái chế và xử lý cuối cùng.

Colorado cũng sẽ tiến tới cấm chôn lấp pin xe điện. Từ tháng 7/2029, các bãi chôn lấp trong bang sẽ không được tiếp nhận pin xe điện như rác thải thông thường, qua đó thúc đẩy việc hình thành kênh thu hồi và tái xử lý riêng.

Pin xe điện là sản phẩm tiêu tốn nhiều năng lượng và khoáng sản quan trọng trong quá trình sản xuất. Khi hết vòng đời, kích thước lớn và trọng lượng nặng khiến chi phí vận chuyển, lưu kho tăng cao, trong khi nguy cơ cháy nổ cũng khiến việc xử lý theo cách thông thường trở nên phức tạp hơn.

Dù vậy, các bộ pin đã qua sử dụng vẫn chứa nhiều vật liệu có thể tái chế như lithium, nickel và cobalt. Nếu nhà sản xuất thiết lập được cơ chế thu hồi ổn định, số pin này có thể được tái sử dụng cho hệ thống lưu trữ năng lượng hoặc được chiết tách để thu hồi nguyên liệu phục vụ sản xuất pin mới.

Luật mới cho thấy tăng trưởng của ngành xe điện cần đi cùng một hệ thống quản lý pin thải hoàn chỉnh. Xe điện có mức phát thải thấp hơn và chi phí bảo dưỡng trong quá trình vận hành cũng thấp hơn xe động cơ đốt trong, nhưng các vấn đề môi trường phát sinh ở khâu sản xuất và thải bỏ pin vẫn là bài toán lớn.

Cơ chế mà Colorado áp dụng có cấu trúc gần với mô hình trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, theo đó doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường phải đồng thời gánh chi phí và trách nhiệm quản lý ở giai đoạn thải bỏ. Cách tiếp cận này có thể thúc đẩy các hãng xe thiết kế sản phẩm theo hướng dễ tái chế hơn, đồng thời tăng đầu tư vào hạ tầng xử lý.

Trước khi lệnh cấm chôn lấp có hiệu lực vào năm 2029, các hãng xe sẽ phải xây dựng điểm thu gom, mạng lưới vận chuyển và cơ chế hợp tác với các doanh nghiệp tái sử dụng, tái chế. Khi doanh số xe điện tiếp tục tăng, số lượng pin cần thu hồi cũng sẽ tăng theo, kéo theo áp lực chi phí lớn hơn.

Giới quan sát cho rằng động thái của Colorado có thể tác động tới chính sách quản lý pin thải tại các bang khác của Mỹ. Các chương trình thúc đẩy xe điện hiện không chỉ dừng ở hỗ trợ tiêu thụ, mà đang mở rộng sang quản lý toàn bộ vòng đời của pin, từ sản xuất đến thải bỏ.