Thượng viện Mỹ đã công bố bản sửa đổi hợp nhất của dự luật CLARITY, văn bản được kỳ vọng sẽ thiết lập khung quản lý liên bang cho thị trường tài sản số. Tuy nhiên, điều khoản đạo đức và thẩm quyền thực thi dành cho Bộ Tư pháp đang trở thành rào cản lớn đối với kế hoạch đưa dự luật ra bỏ phiếu trước kỳ nghỉ hè.

Theo The Defiant ngày 22/7 (giờ địa phương), Thượng nghị sĩ Cynthia Lummis, Chủ tịch tiểu ban về tài sản số thuộc Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, đã công bố bản sửa đổi dài 616 trang. Văn bản này hợp nhất hai dự luật riêng đã được Ủy ban Ngân hàng và Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện thông qua trước đó.

Dự luật CLARITY tập trung xây dựng khuôn khổ quản lý liên bang cho tài sản số, trong đó phân định thẩm quyền giám sát giữa Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC), đồng thời đưa ra các tiêu chí rõ ràng hơn về cấu trúc thị trường.

Hồi tháng 5, dự luật đã được Ủy ban Ngân hàng Thượng viện thông qua với tỷ lệ 15 phiếu thuận và 9 phiếu chống. Lãnh đạo phe Cộng hòa tại Thượng viện John Thune sau đó cho biết sẽ thúc đẩy đưa dự luật ra phiên họp toàn thể trước kỳ nghỉ hè.

Để được Thượng viện thông qua, dự luật cần ít nhất 60 phiếu ủng hộ. Điều đó đồng nghĩa phe Cộng hòa phải giành thêm tối thiểu 7 phiếu từ đảng Dân chủ. Trong bối cảnh Thượng viện dự kiến nghỉ hè sau khoảng hai tuần, đầu tháng 8 được xem là mốc thời gian then chốt cho số phận của dự luật.

Ngành tài sản số đang tăng tốc vận động hành lang để dự luật sớm được thông qua. CEO Coinbase Brian Armstrong cho rằng văn bản này đã sẵn sàng cho một cuộc bỏ phiếu toàn thể, đồng thời mô tả đây là “một thỏa hiệp thực sự” sau “hàng nghìn giờ” đàm phán lưỡng đảng.

Theo ông Armstrong, việc thiếu một khung quản lý rõ ràng ở cấp liên bang đã tạo điều kiện cho những vụ việc như FTX gây thiệt hại cho người tiêu dùng Mỹ, đồng thời đẩy nhiều doanh nghiệp tài sản số ra nước ngoài.

Giám đốc chính sách của Coinbase Faryar Shirzad cũng đánh giá dự luật “chưa bao gồm mọi điều mà ngành mong muốn”, nhưng đã đạt được sự cân bằng hợp lý. Ông cho biết bản sửa đổi bổ sung yêu cầu tách biệt tài sản khách hàng theo tỷ lệ 1:1, tiêu chuẩn chống rửa tiền ở cấp liên bang và điều khoản ngăn xung đột lợi ích áp dụng cả với tổng thống lẫn phó tổng thống.

CEO Blockchain Association Summer Mersinger nhận định đây là phiên bản tiến bộ hơn của dự luật, với “các quy tắc rõ ràng, cơ chế bảo vệ người tiêu dùng và tiêu chuẩn đạo đức chặt chẽ hơn”.

Quỹ Giáo dục DeFi cho biết điều khoản bảo vệ các nhà phát triển phi lưu ký, nội dung từng được yêu cầu trong quá trình đàm phán, vẫn được giữ lại. Bản sửa đổi cũng quy định không xem nhà phát triển là tổ chức chuyển tiền, đồng thời bổ sung điều khoản “Keep Your Coins” nhằm bảo đảm quyền tự lưu ký.

Ngoài ra, văn bản mới đưa vào 25 điều khoản liên quan đến trừng phạt và chống rửa tiền. Đáng chú ý, Phần 9 được bổ sung mới phản ánh đề xuất từ các cơ quan điều tra, qua đó mở rộng công cụ thực thi pháp luật.

Dù vậy, điểm gây tranh cãi lớn nhất vẫn là điều khoản đạo đức. Theo đó, tổng thống, phó tổng thống, các nghị sĩ Quốc hội liên bang, thẩm phán liên bang và vợ hoặc chồng của họ sẽ bị cấm nhận thù lao để phát hành hoặc bảo trợ tài sản số trong thời gian đương nhiệm.

Những người thuộc diện áp dụng cũng phải bán lượng tiền mã hóa đang nắm giữ hoặc chuyển số tài sản đó vào quỹ ủy thác mù (blind trust). Bộ Tư pháp sẽ được trao thẩm quyền thực thi các quy định liên quan.

Không chỉ vậy, Bộ Tư pháp còn có thể khởi kiện dân sự đối với các sàn giao dịch biết token thuộc diện bị cấm nhưng vẫn niêm yết. Điều khoản này chỉ có hiệu lực tạm thời đến ngày 20/1/2029.

Đảng Dân chủ đặc biệt chỉ trích việc tập trung quyền thực thi vào Bộ Tư pháp. Thượng nghị sĩ Angela Alsobrooks của bang Maryland gọi cách tiếp cận này là “vô lý, thiếu nghiêm túc và hoàn toàn điên rồ”, đồng thời cho rằng thẩm quyền nên được trao cho các tổng chưởng lý cấp bang thay vì Bộ Tư pháp.

Ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa cũng đã xuất hiện những ý kiến thận trọng. Thượng nghị sĩ John Cornyn của bang Texas cho biết ông chia sẻ một số quan ngại từ phía cơ quan điều tra và giới tài chính, và hiện vẫn đang xem xét thêm các vấn đề liên quan.

Khi được hỏi về khả năng bỏ phiếu chống, ông Cornyn nói rằng “còn quá sớm để kết luận”.

Ở chiều ủng hộ, Thượng nghị sĩ Bernie Moreno kêu gọi sớm đưa dự luật ra bỏ phiếu toàn thể, cho rằng đây là “quy định đạo đức mạnh nhất trong lịch sử Mỹ”.

Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc phe Cộng hòa có thể giành đủ tối thiểu 7 phiếu từ đảng Dân chủ hay không, cũng như liệu hai bên có thu hẹp được bất đồng quanh điều khoản đạo đức và thẩm quyền của Bộ Tư pháp trước kỳ nghỉ hè tháng 8.