Satsuma Technologies, công ty niêm yết tại Anh theo đuổi chiến lược kho bạc Bitcoin, đã quyết định bán toàn bộ 668 Bitcoin đang nắm giữ và rút khỏi Sàn giao dịch chứng khoán London. Quyết định được đưa ra chưa đầy một năm sau khi doanh nghiệp lấy Bitcoin làm trọng tâm chiến lược, trong bối cảnh cổ phiếu lao dốc và áp lực hoàn trả vốn ngày càng lớn.

Theo Decrypt ngày 22/7 (giờ địa phương), cổ đông Satsuma đã thông qua đề xuất bán toàn bộ số Bitcoin và hủy niêm yết với tỷ lệ ủng hộ hơn 90%. Từng là công ty niêm yết tại Anh nắm giữ Bitcoin lớn thứ hai, Satsuma nay được các cổ đông đánh giá là nên bán tài sản để thu tiền mặt thay vì tiếp tục duy trì tư cách công ty đại chúng.

Doanh nghiệp dự kiến bán số Bitcoin trị giá khoảng 43,5 triệu USD, sau đó hoàn trả phần vốn còn lại cho cổ đông theo cơ chế “B Share Scheme” tại Anh. Sau khi trừ khoảng 2,7 triệu bảng Anh chi phí chấm dứt hoạt động, gồm phí pháp lý, trợ cấp thôi việc, chi phí hủy niêm yết và phần phí bảo hiểm còn lại, số tiền thực tế có thể phân phối được ước tính vào khoảng 26,8-30 triệu bảng Anh.

Satsuma ban đầu là một công ty AI quy mô nhỏ mang tên TAO Alpha. Đến tháng 8/2025, doanh nghiệp đổi tên thành Satsuma Technologies, bổ nhiệm Mark Moss làm Giám đốc chiến lược Bitcoin và chuyển hướng sang mô hình kho bạc Bitcoin.

Khi đó, công ty đã huy động 163,6 triệu bảng Anh thông qua phát hành trái phiếu chuyển đổi. Parafi Capital dẫn dắt thương vụ, với sự tham gia của Pantera Capital, Digital Currency Group, Kraken và một số nhà đầu tư khác. Một số nhà đầu tư đã góp trực tiếp 1.097 Bitcoin thay cho khoảng 97 triệu USD tiền mặt để củng cố chiến lược này.

Tình hình bắt đầu đảo chiều sau khi Bitcoin lập đỉnh 126.000 USD vào tháng 10/2025 rồi bước vào xu hướng giảm kéo dài. Cổ phiếu Satsuma cũng lao dốc. Đến tháng 12 năm ngoái, công ty đã bán trước 579 Bitcoin với giá khoảng 40 triệu bảng Anh để bổ sung thanh khoản, qua đó đáp ứng nghĩa vụ hoàn trả cho nhóm nắm giữ trái phiếu chuyển đổi chưa thực hiện chuyển đổi.

Biến động nhân sự cấp cao sau đó tiếp tục gia tăng. Giám đốc tài chính rời công ty vào tháng 2/2026, còn CEO từ chức vào tháng tiếp theo. Đến tháng 4, giá cổ phiếu đã giảm hơn 99% so với đỉnh thiết lập vào tháng 6/2025. Cùng thời điểm, Pantera Capital, cổ đông nắm khoảng 6,7% cổ phần, bắt đầu công khai yêu cầu thanh lý toàn diện.

Một trong những nguyên nhân khiến phương án thanh lý nhận được ủng hộ là chênh lệch lớn giữa vốn hóa thị trường và giá trị tài sản ròng. Khi giá trị thị trường của Satsuma thấp hơn nhiều so với giá trị số Bitcoin nắm giữ, nhà đầu tư dần cho rằng nắm cổ phiếu của công ty kém hấp dẫn hơn sở hữu trực tiếp Bitcoin. Cuối cùng, nhóm cổ đông nắm hơn 20% tổng số cổ phần đã phát hành đã đưa đề xuất thanh lý ra bỏ phiếu chính thức.

Ngay trong hội đồng quản trị cũng xuất hiện bất đồng. Bốn trong sáu thành viên phản đối thanh lý, cho rằng Satsuma vẫn có thể tiếp tục tồn tại như một công cụ đầu tư Bitcoin niêm yết. Hai thành viên còn lại ủng hộ chấm dứt hoạt động. Tuy nhiên, cổ đông đã bỏ phiếu theo hướng ngược lại với quan điểm của đa số hội đồng quản trị.

Tổng số vốn nhà đầu tư thu hồi được dự kiến thấp hơn đáng kể so với số tiền huy động ban đầu. Nếu tính cả 40 triệu bảng Anh từ đợt bán Bitcoin hồi tháng 12 năm ngoái và khoản tiền dự kiến phân phối sau thanh lý, tổng vốn thu hồi chỉ vào khoảng 66-70 triệu bảng Anh, chưa bằng một nửa mức huy động 163,6 triệu bảng Anh.

Đáng chú ý, người nắm giữ trái phiếu chuyển đổi có quyền ưu tiên hoàn trả cao hơn cổ đông phổ thông, nên phần tiền thực nhận của cổ đông phổ thông có thể còn thấp hơn nữa. Không chỉ giá Bitcoin đi xuống, cấu trúc huy động vốn thiên về nợ cũng là yếu tố khiến mức thua lỗ bị khuếch đại.

Các bước thanh lý tiếp theo sẽ được triển khai sau khi được Tòa án Tối cao Anh phê duyệt. Tòa án dự kiến xem xét kế hoạch hoàn trả vốn vào tháng 8 và tháng 9, trong khi việc hủy niêm yết khỏi Sàn giao dịch chứng khoán London nhiều khả năng diễn ra vào giữa tháng 9. Việc chi trả cho cổ đông được dự kiến hoàn tất trước cuối tháng 9.

Diễn biến tại Satsuma cho thấy làn sóng chiến lược kho bạc Bitcoin lan rộng từ năm 2025 có thể giúp doanh nghiệp gia tăng giá trị trong giai đoạn thị trường đi lên, nhưng cũng có thể nhanh chóng sụp đổ khi giá tài sản giảm và áp lực hoàn trả trái phiếu chuyển đổi cùng lúc tăng mạnh. Hiện trong nhóm công ty niêm yết tại Anh, The Smarter Web Company là doanh nghiệp nắm giữ nhiều Bitcoin nhất với 2.878 Bitcoin, và chưa ghi nhận dấu hiệu chấm dứt hoạt động.